Χριστούγεννα και παστό χοιρινό

Πέμπτη, 22 Δεκέμβριος 2016 20:37 | | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ

Παλιότερα το παστό χοιρινό (χοιρ'νός) ήταν το πρώτο μέλημα της κάθε λαϊκής οικογένειας και το βασικό εφόδιο κάθε σπιτιού για όλον τον χρόνο.
Κάθε νοικοκύρης, σε κατάλληλη εποχή, (συνήθως σε κάποια τοπική ζωοπανήγυρη) φρόντιζε να αγοράσει ένα καλό γουρουνόπουλο. Αν ήταν σερνικό το μουνούχιζε για να μην βαρβατεύει και δεν παχαίνει. Το τάιζε καθημερινά με αποφάγια του σπιτιού, πίτουρα, βελανίδια, λιοκόκια από το λιτριβειό, κολοκύθια, ντομάτες, φλούδες, κ.α.. Πριν απ' τα Χριστούγεννα ή πριν απ' τις Αποκριές (ανάλογα με τις ανάγκες αλλά και τα τοπικά έθιμα), στα λεγόμενα γουρ'νοσφάγια, το έσφαζαν και το έκοβαν λωρίδες (φρέτσες) μαζί με το δέρμα και το λίπος. Τις φρέτσες τις χάραζαν εσωτερικά, τις αλάτιζαν με χοντρό αλάτι και τις έβαζαν καμιά βδομάδα στο χαρανί ή στο σκαφίδι για να παστωθούν καλά. Μετά κρεμούσαν τις φρέτσες μέσα μέσα στο τζάκι, άναβαν χλωρά κλαριά από σκοίνα ή ασφάκες ή κυπαρίσσι ή φασκόμηλο, που βγάζουν αρωματικό καπνό και τις σιγοκάπνιζαν για 3-4 μέρες περίπου. Τις κατέβαζαν, μετά, τις έπλεναν καλά με ζεστό νερό για να φύγει η καπνιά και μετά τις έριχναν για βράσιμο στο χαρανί. Εδώ στα χωριά της Λακωνίας έριχναν μέσα και πορτοκάλια κομμένα στη μέση και στιμμένα για άρωμα και γεύση καθώς και διάφορα μυριστικά, πιπέρι, κανέλλα, γαρύφαλλο, μπαχάρι, κ.α. Αφού έβραζαν καλά τις φρέτσες του χοιρινού, τις έκοβαν κομμάτια και τις έβαζαν με σειρά μέσα σε μια πήλινη λαΐνα. Μαζί με το κρέας τοποθετούσαν και κομμάτια από φτιαχτό λουκάνικο από το ίδιο το κρέας του γουρουνιού. Όταν η λαΐνα γέμιζε έχυναν μέσα το λιωμένο λίπος του χοιρινού για να συμπληρώσει τα κενά και να σκεπάσει το κρέας, ώστε να μην παίρνει αέρα και χαλάσει.
Τέλος σκέπαζαν τη χοιρ'νολαΐνα με πανί έβαζαν και μια πλάκα ή μια βαριά σανίδα από πάνω και την τοποθετούσαν σε δροσερό μέρος στο κατώι ή στην αποθήκη του σπιτιού στο μέρος που φύλαγαν το κρασί και τα άλλα φαγώσιμα του σπιτιού.
Αυτό το θρυλικό παστό χοιρινό με τη λίγδα το έτρωγαν σαν πρόχειρο αλλά και σαν κύριο φαγητό όλο το χρόνο με διάφορους τρόπους: Σκέτο κρύο έτσι όπως το έβγαζαν από τη λαΐνα με ψωμί, τυρί, σκόρδο, κρεμμύδι και κρασί ή τηγανιτό με αυγά, τυρί και ντομάτα (ντοματοκαγιανάς). Αν έρχονταν στο σπίτι επισκ΄πετες ή καλεσμένοι ή κανένας εκλεκτός μουσαφίρης, τότε η νοικοκυρά έβγαζε από τη χοιρ'νολαΐνα εκλεκτούς μεζέδες (λουκάνικα, πλάτες, ψαχνό, κλπ ) κι έστρωνε τραπέζι βασιλικό! Το παστό χοιρινό το έπαιρναν επίσης και για προσφάι στο χωράφι, στο βόσκημα των ζωντανών, στο θέρο, στο αλώνισμα, στον τρύγο αλλά και σ’ όλες τις άλλες δουλειές που γίνονταν μακριά από το σπίτι.
Η αναζήτηση των κομματιών του παστού μέσα στη λαΐνα γινόταν με το χέρι, για να καταλαβαίνουν τι κομμάτι θα βγει και ήταν μια μικρή απόλαυση να γλείφουν μετάαπό τα δάχτυλα το λίπος που είχε κολλήσει πάνω τους, χωρίς να παραλείπουν να τσιμπολογούν και κανένα μικρό κομματάκι κρέας ή λουκάνικο, σαν δικαίωμα για τον κόπο τους.
Με το λίπος του χοιρινού έτσουζαν οι νοικοκυρές τα μακαρόνια, τις χυλοπίτες, τον τραχανά, κ.α. ενώ το χειμώνα καψάλιζαν ψωμί στο τζάκι κι όσο ήταν ακόμα ζεστό άλειφαν πάνω του το λίπος, εκείνο έλιωνε και γινόταν το ψωμί μια θεϊκή πανδαισία. Ωραίος μεζές του παστού ήταν και οι τσιγαρίδες, κομμάτια λίπους που δεν είχαν λιώσει και είχαν πάνω τους και λίγο κρέας. Τις τσιγαρίδες τις έριχναν μέσα σε διάφορα φαγητά (τραχανά , χυλοπίτες , κλπ) και γίνονταν πεντανόστιμα. Επίσης τις τηγάνιζαν ή τις έψηναν λιγάκι στο τζάκι και τις έτρωγαν σαν εκλεκτό κρασομεζέ!
Αυτά λοιπόν από εκείνες τις εποχές που τα Χριστούγεννα είχαν μιαν άλλη αξία κι ένα περιεχόμενο διαφορετικό! Καλά κι Ελληνικά Χριστούγεννα!!!

Έκθεση εικόνων

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΑ
του ΚΥΡ
Το κλίκ της ημέρας
του ΚΥΡ

Πρόσφατα Νέα

Η ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΙΔΗΣΗ

Στείλτε μας τα δικά σας νέα, φωτογραφίες, σχόλια, σκέψεις, παρατηρήσεις και δείτε τα δημοσιευμένα στο lakonikos.gr και στην ημερήσια εφημερίδα ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ
Διεύθυνση e-mail(*)
Μη έγκυρη διεύθυνση e-mail

Περιγραφή(*)
Συμπληρώστε μια περιγραφή για την είδηση σας

Φωτογραφία

Κωδικός Ασφαλείας(*)
Κωδικός Ασφαλείας
Ο κωδικός ασφαλείας είναι λάθος