Η ευθύνη

Παρασκευή, 03 Αύγουστος 2018 20:38 | | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ

FB: «Τα αυθαίρετα δεν χτίζονται μόνα τους, με μαγικό ραβδί! Δεν είδαμε ούτε έναν δασάρχη ή προϊστάμενο πολεοδομίας, και τα ρέστα, να οδηγείται σιδηροδέσμιος στην ψειρού».
Σχόλιο: «Και οι πολίτες δεν έχουν ευθύνη;»

Το διαρκές ερώτημα. Ποια η ευθύνη των πολιτών, ποια των κυβερνήσεων, ποια των αξιωματούχων, ποια των φορέων... και από όλες αυτές τις ευθύνες, ποια τελικά είναι η μεγαλύτερη.
Το γνωστό «η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα», που επανέρχεται κάθε φορά σε φυσική ή οικονομική καταστροφή. Και θέλει απάντηση. Γιατί αυτή η ασάφεια καταλήγει τελικά οι ευθύνες να μην αποδίδονται πουθενά και να αιωρούνται αμέριμνες, περιμένοντας την επόμενη καταστροφή για να τις μνημονεύσουμε.
Στην αρχή ήταν το αληθοφανές «μαζί τα φάγαμε». Με άλλα λόγια ο για πολλές δεκαετίες κάτοχος σημαντικών πόστων εξουσίας Θ. Πάγκαλος, μας είπε: Για την κατάντια της χώρας δεν φταίω μόνο εγώ. Φταις και εσύ γιατί συνειδητά με ψήφιζες προκειμένου να διατηρώ το πελατειακό κράτος, να σε βολεύω στο δημόσιο, να σου κάνω προσωπικές χάρες, να βρίσκεις πρώτος χειρουργικό τραπέζι κλπ, να κάνω δηλαδή (πράττοντας ή αδιαφορώντας) το παράνομο, ψυχολογικά και πρακτικά νόμιμο μέσω της θεσμικής μου ιδιότητας. Να ξεπλένω την ενοχή σου για τον παραγκωνισμό της ιδιότητας σου ως πολίτης προς όφελος της ατομικής σου ευημερίας ή -στη χειρότερη περίπτωση- βολής.
Και πολλοί βρήκαν ψήγματα αληθείας, ανάμεσά τους και εγώ. Ήταν η πρώτη φορά άλλωστε που γινόταν λόγος για την ευθύνη των πολιτών, η οποία μεταφέρεται σε φαύλο κύκλο από τους ψηφοφόρους στους εκλεγμένους και από τους πολίτες στους φορείς, από τους κατέχοντες την εξουσία και πάλι στους ψηφοφόρους.
Ακόμα και έτσι όμως, τελικά η ευθύνη διαμοιράζεται... ισόποσα; Η ευθύνη δεν «συγκατοικεί» με τη γνώση και η γνώση με τις απολαβές; Όποιες απολαβές. Κοινωνικές, οικονομικές, εργασιακές...
Μήπως τελικά το ερώτημα «Και οι πολίτες δεν έχουν ευθύνη;» τη δεδομένη στιγμή, είναι παραπλανητικό;
Σκέφτομαι δηλαδή πως εγώ ως πολίτης δεν είμαι υποχρεωμένος να γνωρίζω τα τεχνικά χαρακτηριστικά του νόμου για τη δημιουργία οικιστικών συμπλεγμάτων. Ούτε τα μέτρα που χρειάζονται να παρθούν για μια αποτελεσματική πυροπροστασία. Εν πάση περιπτώσει μπορεί να αδιαφορώ για όλα αυτά επειδή βρίσκομαι χαμηλά στην «τροφική αλυσίδα».
Και προσωπικά μπορώ να διεκδικήσω να χτίσω το σπίτι μου ακριβώς επάνω στην παραλία. Γιατί; Γιατί έτσι. Μου αρέσει η θάλασσα. Και θα το προσπαθήσω, γιατί με το δικό μου φτωχό- πάμφτωχο μυαλό, ένα ακόμα σπιτάκι στα τόσα εκατοντάδες χιλιόμετρα ακτογραμμής δεν θα βλάψει κανέναν.
Η δική μου ηλιθιότητα δεν θα ήταν καθόλου απειλητική για το κράτος ή για τους συμπολίτες μου, αν και μόνο αν, στην αρμόδια υπηρεσία οι καθ ύλην αρμόδιοι, επιστήμονες και γνώστες, μου επεσήμαναν τα κωλύματα του νόμου και με έστελναν γλυκά στο σπιτάκι μου (το νόμιμο), αφού πρώτα μου ξεκαθάριζαν πως οποιαδήποτε παράβαση τέτοιου τύπου θα κινητοποιούσε μια ωραιότατη μπουλντόζα και θα επέσυρε ποινή φυλάκισης και χρηματικό πρόστιμο. Και εγώ τους πίστευα.
Έχω ευθύνη για τις προθέσεις μου. Για το αν αυτές όμως γίνουν πράξη, θέτοντας σε κίνδυνο ορατό ή αόρατο τη ζωή των γύρω μου, ευθύνη έχει η Πολιτεία, όπως αυτή εκπροσωπείται κάθε φορά μέσα από κάθε προϊστάμενο, υφιστάμενο και υπάλληλο, βουλευτή και τοπικό άρχοντα.
Δεν διαφωνεί κανείς. Το ποθούμενο, το ιδεώδες, είναι οι πολίτες μιας χώρας να έχουν αναπτύξει σε τέτοιο βαθμό την κοινωνική τους παιδεία και ευσυνειδησία, ώστε οι νόμοι, αχρείαστοι, να υπάρχουν μόνο ως σύμβολα μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Ως μια απλή υπενθύμιση των ορίων μέσα στο οποίο κάθε πολίτης μπορεί να κινείται. Η κοινωνία να δομείται με τέτοιο τρόπο, όπου ο καθένας θα δρα με γνώμονα το κοινό καλό και με τη γνώση και συνείδηση πως τα πεπραγμένα του θα επηρεάσουν τη ζωή των παιδιών και εγγονιών του και άλλα τέτοια όμορφα. Είμαστε όμως εκεί; Ή πρόκειται να φτάσουμε σύντομα; Μπορεί η εύρυθμη λειτουργία οποιουδήποτε κράτους να βασιστεί στην ατομική ευσυνειδησία του καθενός; Σε ποιόν κόσμο;
Το κοινωνικό συμβόλαιο το οποίο υποθετικά έχουμε συνάψει με τους κυβερνώντες μιας και είμαστε ευνομούμενη πολιτεία, είναι πως τους παραχωρούμε το δικαίωμα να μας εξουσιάζουν μέσω γραπτών νόμων για την προστασία του συνόλου. Και τους δίνουμε την εξουσία, την προβολή, τα χρήματα και όλα τα καλά, με μία και μόνο ευθύνη. Να νομοθετούν- και όχι να υπερνομοθετούν- για το κοινό καλό -όχι για το καλό των ολίγων- και να εκτελούν τα νομοθετημένα, εκπαιδεύοντας παράλληλα τους πολίτες στις δημοκρατικές αξίες και αρχές στις οποίες υποτίθεται το κράτος είναι ταγμένο.
Και οι νόμοι είναι το όριο και το προστατευτικό κάλυμμα μιας χώρας, αν καλόπιστα δεχτούμε ότι αυτοί θεσπίζονται για το κοινό συμφέρον. Και δεν είναι απαραίτητο όλοι οι άνθρωποι να το κατανοούμε αυτό. Απαραίτητο όμως είναι να το σεβόμαστε.
Γιατί τελικά -στο σημείο που βρισκόμαστε- λίγη σημασία έχει αν είμαστε κοινωνικά- πολιτικά αμόρφωτοι και απαίδευτοι. Σημασία έχει αν από ασυνείδητοι καταστούμε επικίνδυνοι. Και για αυτό, ευθύνη έχει η Πολιτεία.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΑ
του Ηλία Μακρή
Το κλίκ της ημέρας
του Ηλία Μακρή
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

lakonikos.gr diakopes

Η ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΙΔΗΣΗ

Στείλτε μας τα δικά σας νέα, φωτογραφίες, σχόλια, σκέψεις, παρατηρήσεις και δείτε τα δημοσιευμένα στο lakonikos.gr και στην ημερήσια εφημερίδα ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ
Διεύθυνση e-mail(*)
Μη έγκυρη διεύθυνση e-mail

Περιγραφή(*)
Συμπληρώστε μια περιγραφή για την είδηση σας

Φωτογραφία

Κωδικός Ασφαλείας(*)
Κωδικός Ασφαλείας
Ο κωδικός ασφαλείας είναι λάθος