Αυθεντικά κείμενα Λακώνων

Ο Παναγ. Ιω. Τσίρος καταγράφει την Ιστορία (Από το ημερολόγιο ενός δεκανέα του Εμφυλίου 1946-1949) Γράφει ο Μηνάς Αναστασάκης
Δευτέρα, 07 Νοέμβριος 2011 02:00 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Αυθεντικά κείμενα Λακώνων
Ο Παναγιώτης Ιωάννου Τσίρος γεννήθηκε κατά το έτος 1926, στον Άγιο Νικόλαο Βοιών Λακωνίας. Σήμερα ζει στην Αυστραλία. Μέχρι το 1948 που πήγε στρατιώτης ζούσε και εργαζόταν στο χωριό, στα κτήματα της οικογένειάς του, της μητέρας και των αδελφών του, διότι ο πατέρας του έλειπε στην Αυστραλία.
Κατά το έτος 1948, όταν η Ελλάδα υπέφερε, τότε, στο αποκορύφωμα του Εμφυλίου Πολέμου, τον κάλεσαν στο Στρατό για τη θητεία του, 32 ολόκληρους μήνες.
Ο καλός αυτός συμπατριώτης μας κρατούσε σημειώσεις -πράγμα όχι σύνηθες- σʼ ένα τετράδιο 68 σελίδων. Σημειώσεις για όσα έζησε, από τη στιγμή που έφυγε από το χωριό, ταξιδεύοντας με καράβι προς την Καλαμάτα, να παρουσιαστεί στο εκεί Κέντρο Εκπαιδεύσεως του Στρατού Ξηράς, έως το τέλος της θητείας του και την αναχώρησή του κατόπιν ως μετανάστη στην Αυστραλία.
Οι καταγραφές του είναι αυθεντικές, ακριβείς και πολύ ανθρώπινες. Αναφέρει τα ονόματα των φίλων του με τους οποίους αναχώρησε από το χωριό για την Καλαμάτα, τον αποχωρισμό από τους δικούς του στα Βάτικα και την αγωνία του για το τι θα συναντούσε όταν θα ντυνότανε «το χακί». Αναφέρει βεβαίως εν συνεχεία στο Ημερολόγιό του τις κακουχίες, τις καταστροφές και γενικότερα τη φρίκη του Εμφυλίου Πολέμου.
Στο τετράδιο έτσι των σημειώσεων του δεκανέα Παναγιώτη Τσίρου, από την πρώτη σελίδα και σε γλώσσα στρωτή διαβάζουμε τα εξής ως σύντομο πρόλογο του όλου κειμένου:
«Από την ημέρα που κατατάχτηκα στον ελληνικό Στρατό άρχισα να κρατώ ορισμένες σημειώσεις. Σημειώσεις από το καθετί που συνέβαινε καθημερινώς… Τριάντα δύο μήνες στρατιώτης, στην εποχή του ανταρτοπολέμου, τη χειρότερη και τραγικότερη τότε εποχή για την Ελλάδα… Ήταν καταστροφή, πολεμούσαν οι Έλληνες τους Έλληνες…»
Το χειρόγραφο του Παναγιώτη είναι, όπως προείπαμε, μεγάλο, εξήντα τόσες σελίδες, γιʼ αυτό θα παραθέσουμε τώρα λίγα μέρη αυτού, άλλοτε άλλα.
… Μετά λοιπόν από τη βασική εκπαίδευση μπήκαν οι στρατιώτες σε εκπαίδευση τακτική και σε ασκήσεις:
«… Αν έλειπε από τις καθημερινές ασκήσεις η χλαίνη, την οποία μας επιβάλανε να φοράμε, οι ασκήσεις θα ήταν παιχνίδι, αλλά είχαμε αυτό το βάσανο, που μας πέθανε. Κολυμπούσαμε καθημερινώς στον ιδρώτα…»
Ιανουάριος 1949…
Εκείνο που ξεκούραζε το νεοσύλλεκτο στρατιώτη μας Παναγιώτη τον Τσίρο ήταν όταν συναντούσε στο Εκπαιδευτικό Κέντρο της Καλαμάτας τους συναδέλφους του, χωριανούς μας επίσης, Στάθη Ράπτη, Γιώργη Ρέκα και Σπύρο Δαμιανάκη. Χαιρόταν επίσης όταν λάβαινε γράμματα από τους δικούς του… μια φορά έλαβε κι ένα δεματάκι, και καταχάρηκαν όλοι τους, ως ακολούθως:
«… Μια βραδιά είχα λάβει ένα δέμα από τη μάνα μου, σαβόρι μπαρμπούνια. Κάλεσα το Σπύρο, το Στάθη και το Ρέκα και τα φάγαμε μαζί, σε μια γωνιά του Στρατοπέδου… Τη νοστιμάδα τους δεν τη λησμονώ… Ήτανε, βλέπεις, και από τα χέρια της μάνας μου…»
Μάρτιος 1949. Σε αναμονή της απόσπασης…
«… Με μεγάλη αγωνία περίμενα νʼ ακούσω πού αποσπάστηκα. Τελικώς έμαθα ότι μαζί με το Στάθη Ράπτη θα πηγαίναμε στον Ουλαμό Βαθμοφόρων, στη Βούλα της Αθήνας, για δεκανείς.
Στις 28 του μηνός το πρωί πήραμε τα πράγματά μας επʼ ώμου και γραμμή για το σταθμό του Τρένου… Εάν είμαστε πιο ευρύχωρα στα βαγόνια θα κάναμε ταξίδι θαύμα. Αλλά είμαστε ο ένας πάνω στον άλλο…»
Εκεί στη Βούλα πέρασε καλά ο εκπαιδευόμενος στρατιώτης μας. Έκαναν ασκήσεις στον Υμηττό, αγνάντευαν από εκεί τη θάλασσα και την Αθήνα, έπαιρναν έξοδο για την πόλη, και τα νιάτα τους τους έδιναν αισιοδοξία.
Το Πάσχα που ήλθε, παίρνοντας τριήμερη έξοδο το χάρηκε ο Παναγιώτης «στο σπίτι της θείας της Αγγελικής, στην Καστέλα του Πειραιώς».
Όλα κυλούσαν καλά και ωραία, έως την αναχώρησή του για τη Μακεδονία, όπου μαινόταν ακόμα ο πικρός Εμφύλιος Πόλεμος.
Μάιος 1949
«… Ψιθυρίζεται –γράφει ο Παναγιώτης-, ότι την εβδομάδα αυτή θʼ αρχίσουν οι αποσπάσεις. Ήρθε και ένας θίασος του ΓΕΣ [σταλμένος από το Γενικό Επιτελείο Στρατού] ο οποίος μας ψυχαγώγησε λίγο, λόγω του ότι την επομένη θα φεύγαμε για τη Μακεδονία. Η απόσπαση η δική μου ήταν για το 509 Τάγμα Πεζικού της Β΄ Μεραρχίας…