«Ριζικές» αλλαγές στη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής από 01/01/20

Τετάρτη, 05 Φεβρουάριος 2020 21:48 | | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ

Γράφει ο Βασίλης Μουγιακάκος
Οικονομολόγος MSc., Λογιστής Φοροτεχνικός Α’ τάξης, Φορολογικός Σύμβουλος Επιχειρήσεων

Έχοντας πλέον περάσει στο νέο έτος και μάλιστα ευρισκόμενοι στην αφετηρία αυτού και με δεδομένο το ήδη υπάρχον ψηφισμένο Φορολογικό Νομοσχέδιο Ν.4646/2019, στο οποίο γίνεται μνεία στο θέμα της «υποχρεωτικής» χρήσης ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για απόκτηση αγαθών και λήψη υπηρεσιών (άρθρο 7), είναι η ιδανική στιγμή να αποσαφηνίσουμε το ζήτημα αυτό, προκειμένου ο κάθε φορολογούμενος να γνωρίζει έγκαιρα και με σαφήνεια ποιες είναι οι φορολογικές του υποχρεώσεις επί του συγκεκριμένου θέματος για το έτος που διανύουμε. Το εν λόγω «καυτό» ζήτημα έρχεται να επισφραγίσει με επίσημη τοποθέτησή του ο Υπουργός Οικονομικών κ. Σταϊκούρας σε πρόσφατο Οικονομικό Συνέδριο που διεξήχθη τις προηγούμενες ημέρες στο Παλαιολόγιο Μυστρά Λακωνίας σε γνωστό ξενοδοχείο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου, έγινε σαφές ότι στόχος της εν λόγω διάταξης είναι η αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών με απώτερο στόχο τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και ταυτόχρονα την πάταξη της φοροδιαφυγής.

Ξεκινώντας όμως την ανάλυσή μας, πρέπει να διευκρινίσουμε ότι με τον όρο «ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής», ο φορολογικός νομοθέτης εννοεί ενδεικτικά και όχι περιοριστικά τις κάρτες (π.χ. χρεωστικές, πιστωτικές, προπληρωμένες κλπ.), πληρωμή μέσω λογαριασμού πληρωμών Παρόχων Υπηρεσιών Πληρωμών, χρήση ηλεκτρονικού πορτοφολιού (π.χ. e-banking) κλπ. Ο κάθε φορολογούμενος που έχει στο ενεργητικό του εισόδημα από Μισθωτές Υπηρεσίες, Συντάξεις, Επιχειρηματική Δραστηριότητα (αγροτική ή μη), καθώς και από Ακίνητη Περιουσία, υποχρεούται από 01/01/2020 να προβαίνει σε συναλλαγές με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ώστε να μη βρεθεί αντιμέτωπος με αρνητικές εκπλήξεις! Ο βαθμός στον οποίον πρέπει να γίνεται αγορά αγαθών ή λήψη υπηρεσιών με τον τρόπο αυτόν τόσο στην ημεδαπή όσο και σε κράτη μέλη της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. εξαρτάται από το ύψος του «πραγματικού εισοδήματος» του φορολογούμενου.

Ειδικότερα, να αναφέρουμε πως στο «πραγματικό εισόδημα» του φορολογούμενου δεν συμπεριλαμβάνεται το ποσό της εισφοράς αλληλεγγύης (άρθρο 43Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος) όπως επίσης και το ποσό της διατροφής που λαμβάνει ο/η διαζευγμένος/η σύζυγος ή μέρος συμφώνου συμβίωσης ή ακόμη και το εξαρτώμενο τέκνο. Το ελάχιστο ποσοστό που πρέπει να «ξοδεύεται» με τον ενδεδειγμένο αυτόν τρόπο είναι 30% επί του πραγματικού εισοδήματος με ανώτατο όριο το ποσό των 20.000 ευρώ. Έτσι λοιπόν κάθε φορολογούμενος που έχει μία από τις προαναφερθείσες πηγές εισοδήματος ή και συνδυαστικά κάποιες από αυτές, θα πρέπει να φροντίσει ώστε κατά τη διάρκεια του εκάστοτε έτους, να συγκεντρώνει το ανάλογο ποσό δαπανών, βάσει του πραγματικού του εισοδήματος, προκειμένου να αποφευχθεί πρόσθετη επιβάρυνση φόρου. Στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί ο «στόχος» αυτός μέχρι την λήξη του έτους, ο φορολογούμενος θα συνειδητοποιήσει μετά λύπης κατά την υποβολή της φορολογικής του δήλωσης ότι θα του επιβληθεί «πρόστιμο», το οποίο θα ισούται με την θετική διαφορά του «απαιτούμενου» και του «δηλωθέντος» ποσού δαπανών πολλαπλασιαζόμενης με τον συντελεστή 22%.

Για να είμαστε ακριβείς, πρέπει να απαριθμήσουμε δύο «ειδικές κατηγορίες» φορολογούμενων. Συγκεκριμένα, η πρώτη κατηγορία αφορά φορολογούμενους, οι οποίοι έχουν καταβάλει με χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής το Φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., δανειακές υποχρεώσεις τους προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και ενοίκια τόσο για τους ίδιους όσο και για τα εξαρτώμενα τέκνα τους που φοιτούν σε άλλη πόλη, συνολικό ποσό που ξεπερνά το 60% του πραγματικού τους εισοδήματος. Στην περίπτωση αυτή στους εν λόγω φορολογούμενους μειώνεται το ελάχιστο ποσό δαπανών από 30% σε 20% του πραγματικού τους εισοδήματος. Η δεύτερη και τελευταία κατηγορία φορολογούμενων που τυγχάνουν ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης είναι εκείνοι οι φορολογούμενοι, στους οποίους μέχρι το τέλος του εκάστοτε έτους έχει γίνει κατάσχεση ενός ή περισσοτέρων τραπεζικών λογαριασμών τους (εκτός του ακατάσχετου λογαριασμού). Εδώ ο φορολογικός νομοθέτης, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για φορολογούμενους που βρίσκονται σε δυσμενή οικονομική κατάσταση, επιβάλλει σε αυτούς ανώτατο όριο δαπανών το ποσό των 5.000 ευρώ και όχι το ποσό των 20.000 ευρώ, που ισχύει καθολικά σε όλους τους υπόλοιπους φορολογούμενους.

Υπάρχουν άραγε φορολογούμενοι που «εξαιρούνται» από την συγκεκριμένη φορολογική διάταξη;
Η συγκεκριμένη φορολογική διάταξη επιθυμώντας να επιδείξει «κοινωνικό χαρακτήρα» επιλέγει να «εξαιρέσει» κάποιους φορολογούμενους. Πρόκειται για φορολογούμενους που έχουν συμπληρώσει το εβδομηκοστό (70ο) έτος της ηλικίας τους, άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, άτομα που βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση, φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής, οι οποίοι υποχρεούνται σε υποβολή φορολογικής δήλωσης στην Ελλάδα, δημόσιοι λειτουργοί και δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαποί, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας που διαβιούν ή εργάζονται στην αλλοδαπή, ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή φορολογικής δήλωσης, υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία, φορολογούμενοι οι οποίοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά (μη τουριστικοί τόποι) κάτω των 3.100 κατοίκων βάσει της τελευταίας απογραφής, δικαιούχοι του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (Κ.Ε.Α.). Επίσης εξαιρούνται οι φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας (άνω των έξι μηνών) καθώς και διαμένοντες σε οίκο ευγηρίας, ψυχιατρικό ή σωφρονιστικό κατάστημα.

Ποιες είναι όμως οι «επιλέξιμες» δαπάνες που πρέπει να καταβάλλονται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής;
Οι δαπάνες για απόκτηση αγαθών και λήψη υπηρεσιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής που λαμβάνονται υπόψη για να «χτίσουμε» το ελάχιστο όριο δαπανών κατηγοριοποιούνται στις ακόλουθες 12 Ομάδες του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Ομάδα 1 (Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά), Ομάδα 2 (Αλκοολούχα ποτά και καπνός), Ομάδα 3 (Ένδυση και υπόδηση), Ομάδα 4 (Στέγαση), Ομάδα 5 (Διαρκή αγαθά, είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες), Ομάδα 6 (Υγεία), Ομάδα 7 (Μεταφορές), Ομάδα 8 (Επικοινωνίες), Ομάδα 9 (Αναψυχή, πολιτιστικές δραστηριότητες), Ομάδα 10 (Εκπαίδευση), Ομάδα 11 (Ξενοδοχεία, καφέ, εστιατόρια), Ομάδα 12 (Άλλα αγαθά και υπηρεσίες).

Οι ελάχιστες εξαιρέσεις που υπάρχουν στις παραπάνω Ομάδες είναι τα ενοίκια που αφορούν την Ομάδα 4, οι δαπάνες για τα τέλη κυκλοφορίας καθώς επίσης και για την αγορά οχημάτων (πλην των ποδηλάτων) που αφορούν την Ομάδα 7 καθώς και οι δαπάνες αγοράς σκαφών, αεροπλάνων και αεροσκαφών που σχετίζονται με την Ομάδα 9. Επίσης εξαιρούνται οι πληρωμές δανείων καθώς και οι καταβολές φόρων και τελών υπέρ του δημοσίου.

Στο σημείο αυτό είναι απόλυτα αναγκαίο να γνωρίζουμε πως το ποσό που συγκεντρώνεται με χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής δηλώνεται «χωριστά» από κάθε φορολογούμενο στη φορολογική του δήλωση. Ωστόσο, στις περιπτώσεις κοινών φορολογικών δηλώσεων (π.χ. έγγαμοι, μέρη συμφώνου συμβίωσης) αν ο ένας σύζυγος ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν έχει συγκεντρώσει το ελάχιστο ποσό δαπανών ενώ από την άλλη πλευρά ο άλλος σύζυγος ή το άλλο μέλος του συμφώνου συμβίωσης το έχει υπερκαλύψει, τότε κατά την εκκαθάριση της φορολογικής τους δήλωσης, ο σύζυγος ή το μέλος του συμφώνου συμβίωσης με το «πλεόνασμα» στο ποσό των δαπανών μπορεί να βοηθήσει τον άλλο ώστε να καλύψει την «διαφορά», προκειμένου να κατοχυρώσει και η άλλη πλευρά το ελάχιστο ποσό δαπανών και να μην τύχει πρόσθετης φορολογικής επιβάρυνσης. Ως συνέπεια, κάθε φορολογούμενος που ενδιαφέρεται να προβεί σε ξεχωριστή φορολογική δήλωση ενώ μέχρι τώρα κάθε έτος έκανε κοινή φορολογική δήλωση, θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψιν του την παράμετρο αυτή.

Εν κατακλείδι, ολοκληρώνοντας την ανάλυσή μας επί του επίκαιρου αυτού ζητήματος, είναι εμφανές πως συγκριτικά με το προηγούμενος έτος (2019), το Υπουργείο Οικονομικών έχει αφενός βάλει πολύ υψηλά το πήχη, αναζητώντας σημαντικά μεγαλύτερα ποσά δαπανών με χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής και αφετέρου απευθύνεται πλέον σε περισσότερους, καθώς έχουν συμπεριληφθεί νέες κατηγορίες φορολογούμενων, οι έχοντες εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα (αγροτική ή μη) και εκείνοι με εισοδήματα από ακίνητη περιουσία. Συμπερασματικά, γίνεται αντιληπτό στο καθέναν μας πως οι προθέσεις του Οικονομικού Επιτελείου είναι να «ελέγξει» πιο στενά την «τσέπη» κάθε φορολογούμενου μέσω των ηλεκτρονικών συναλλαγών και με το τρόπο αυτό ευελπιστεί ότι θα μετριάσει την φοροδιαφυγή, που καλπάζει τα τελευταία χρόνια. Εκ πρώτης όψης, η στρατηγική αυτή φαίνεται ορθολογική και προς σωστή κατεύθυνση.

Ωστόσο, το ερώτημα που γεννιέται εύλογα σε όλους μας είναι αν τα αποτελέσματα της μεθόδου αυτής θα είναι θετικά ή μήπως το μεγάλο ποσοστό αύξησης από 01/01/2020 στη χρήση των ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για τις δαπάνες των νοικοκυριών η πλειοψηφία των φορολογούμενων δεν καταφέρει να το «ακολουθήσει» και οδηγηθούμε εν τέλει στις περισσότερες των περιπτώσεων σε πρόσθετα φορολογικά «βάρη» για πολλούς φορολογούμενους, ενισχύοντας για ακόμα μία φορά τα δημόσια ταμεία και όχι την πραγματική οικονομία…που το έχει τόσο ανάγκη έπειτα από δέκα διαδοχικά έτη ύφεσης!

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΑ
του Ηλία Μακρή
Το κλίκ της ημέρας
του Ηλία Μακρή
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα