Γράφει ο Χρήστος Ηλ. Τσίχλης*

Οι ασάφειες στον νόμο για το ποιος είναι υπεύθυνος για τι, οδηγούν σε αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και αδράνεια σε πολλές περιπτώσεις.

Η τηλεργασία (remote work) λειτουργεί ως ένας από τους ισχυρότερους «καταλύτες» για τη μετακίνηση νέων οικογενειών στην επαρχία, καθώς λύνει το μεγαλύτερο πρόβλημα: την ανάγκη εύρεσης τοπικής εργασίας. Η οργανωμένη τηλεκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες για τις απομακρυσμένες περιοχές, αποτελεί ένα βήμα υπέρ των μαθητών.

Για την αναζωογόνηση των χωριών, απαιτούνται στοχευμένα κίνητρα:

- Κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε όλα τα χωριά.

- Άνοιγμα καφενείου σε χωριό με μία υπεύθυνη δήλωση, όπου θα πληροί -μονάχα- τα εντελώς βασικά κριτήρια.

- Κατάργηση της υποχρέωσης έκδοσης ταυτότητας κτιρίου και τοπογραφικού για αγοραπωλησίες ή γονικές παροχές ακινήτων στα χωριά.

- Εργασίες συντήρησης και ανακαίνισης κτιρίων στα χωριά, χωρίς να απαιτείται άδεια.

- Δημιουργία βοηθητικής αποθήκης, με δωρεάν άδεια από τον Δήμο και όχι την πολεοδομία.

- Να επιτρέπεται η απόκτηση χρυσής βίζας σε επενδυτές, μονάχα μετά από αγορά ακινήτου σε μικρά χωριά και όχι στις πόλεις και υποχρέωση επένδυσης.

- Η εξασφάλιση καταγεγραμμένων νόμιμων μεταναστών ως εργατών γης στα κτήματα.

- Να παρέχεται άτοκο δάνειο με διευκολύνσεις, για την απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας για μόνιμη ιδιοκατοίκηση σε ορεινές, ακριτικές και μειονεκτικές περιοχές.

- Να μειωθούν οι χρεώσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα και στους λογαριασμούς ύδρευσης στα χωριά.

- Να επιδοτείται πλήρως και να διευκολύνεται η τοποθέτηση φωτοβολταϊκών ή μικρών ανεμογεννητριών για ιδιοκατανάλωση σε σπίτι, ή σε κατάστημα στο χωριό. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να εξοικονομήσουμε χρήματα από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος στα χωριά και να βοηθήσουμε σημαντικά το περιβάλλον και το κλίμα, αφού παράγουμε με καθαρό και ανανεώσιμο τρόπο τη δική μας ενέργεια.

- Θα πρέπει να σταματήσει η "κεντρική" εκ του νόμου γραφειοκρατία των δασαρχείων, που εμποδίζει πολλές φορές τους αγρότες και ιδιοκτήτες ακινήτων να καθαρίσουν τα κτήματά τους.

- Η αναβάθμιση του ορεινού οδικού δικτύου, στοχεύει στην αντιστροφή της δημογραφικής φθίνουσας πορείας, κάνοντας τις ορεινές κοινότητες πιο ελκυστικές για διαμονή και εργασία.

- Να καταστεί υποχρεωτική η τηλεργασία, όπου κρίνεται εφικτό.

- Οι ελάχιστες αγοραπωλησίες ακινήτων στα χωριά, καθυστερούν υπερβολικά και κοστίζουν ακριβά, εξαιτίας της υποχρέωσης έκδοσης ταυτότητας κτιρίου, ενεργειακού πιστοποιητικού, τοπογραφικού κλπ, που είναι υποχρεωτικά για την κατάρτιση συμβολαιογραφικής πράξης αγοραπωλησίας ή γενικά μεταβίβασης.

- Φορολογικές απαλλαγές και επιδοτήσεις για επενδύσεις σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.

- Εξασφάλιση γρήγορου ίντερνετ (fiber/5G) παντού, για τη στήριξη της ψηφιακής νομαδίας (digital nomads) και της τηλεργασίας.

- Αναβάθμιση τοπικών κέντρων υγείας, σχολείων και οδικού δικτύου ώστε να εξασφαλίζεται αξιοπρεπής διαβίωση.

- Επιδότηση για εναλλακτικές μορφές τουρισμού (αγροτουρισμός, θρησκευτικός, ορεινός τουρισμός) που εξασφαλίζουν εισόδημα όλο τον χρόνο στους μόνιμους κατοίκους.

- Δωρεάν παραχώρηση χρήσης δημόσιας γης σε νέους που θέλουν να ασχοληθούν με τη γεωργία. - Διόρθωση του ΠΔ 194/2025 για την εκτός σχεδίου δόμηση σε οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων.

- Πλήρης φορολογική απαλλαγή για τα πρώτα χρόνια ή εξαιρετικά χαμηλός οριζόντιος φορολογικός συντελεστής για οικογένειες και νέους επαγγελματίες που μεταφέρουν τη μόνιμη κατοικία και την επαγγελματική τους δραστηριότητα σε ορεινά, ακριτικά ή απομακρυσμένα χωριά.

- Ο νόμος σήμερα, προβλέπει ότι η αγροτική αποθήκη με άδεια μικρής κλίμακας, θα πρέπει να είναι 15 τετραγωνικών μέτρων, σε κτήμα τουλάχιστον 4 στρεμμάτων και μόνο λιθόκτιστη. Ενώ υπάρχει σημαντική έλλειψη εξειδικευμένων τεχνιτών λιθοδομής και η προϋπόθεση της χρήσης πέτρας, εκτοξεύει το κόστος κατασκευής.

- Η έλλειψη οργανωμένων βιομηχανικών ζωνών και Επιχειρηματικών Πάρκων αποτελεί μια από τις διαχρονικότερες παθογένειες της ελληνικής οικονομίας και περιφερειακής ανάπτυξης.

- Η υποβάθμιση ή η υποστελέχωση των τοπικών Κέντρων Υγείας και των περιφερειακών νοσοκομείων αποτελεί τον υπ' αριθμόν ένα ανασταλτικό παράγοντα για τους νέους γονείς και τους συνταξιούχους.

Σε κάθε Νομό, περιφερειακή ενότητα, θα πρέπει να δημιουργηθεί κρατικός φορέας που θα ενημερώνει και θα ετοιμάζει τον φάκελο του πολίτη για προγράμματα ΕΣΠΑ ή ευρωπαϊκά προγράμματα δωρεάν.

   Εν κατακλείδι, απαιτείται πολιτική βούληση για νέες νομοθετικές ρυθμίσεις και κίνητρα.

* Ο Χρήστος Ηλ. Τσίχλης είναι δικηγόρος – συνταγματολόγος, διδάκτωρ εκκλησιαστικού δικαίου.