Να φροντίζει τους άλλους, να οργανώνει τα πάντα και να δυσκολεύεται να ζητήσει βοήθεια: αυτή είναι η εικόνα που περιγράφει το λεγόμενο «σύνδρομο της μεγαλύτερης κόρης». Ο όρος έγινε δημοφιλής στα κοινωνικά δίκτυα και αφορά τις πιέσεις που μπορεί να συνοδεύουν τον ρόλο της πρωτότοκης κόρης. Δεν αποτελεί επίσημη ψυχολογική διάγνωση, αλλά αφορμή για συζήτηση γύρω από τις οικογενειακές προσδοκίες.

Σε ορισμένες οικογένειες, η μεγαλύτερη κόρη γίνεται από νωρίς το «δεξί χέρι» των γονιών: προσέχει τα μικρότερα αδέλφια, βοηθά στο σπίτι και προσπαθεί να διατηρεί τις ισορροπίες. Όταν, όμως, ένα παιδί αναλαμβάνει συστηματικά ευθύνες ενηλίκου ή καλύπτει συναισθηματικές ανάγκες των γονιών του, η κατάσταση περιγράφεται ως «γονεοποίηση». Αυτό δεν αφορά, βέβαια, κάθε πρωτότοκη κόρη.

Από την ευθύνη στην ανάγκη για όρια
Ο ρόλος της «υπεύθυνης» μπορεί να συνεχίζεται στην ενήλικη ζωή, στις φιλίες, στη σχέση και στην εργασία. Η δυσκολία να πει «όχι», η τελειομανία και οι ενοχές για την ξεκούραση ενδέχεται να συνοδεύουν μια γυναίκα που έχει μάθει να μετρά την αξία της με όσα προσφέρει.

Ωστόσο, η σειρά γέννησης δεν καθορίζει από μόνη της την προσωπικότητα. Οι οικογενειακές σχέσεις και οι εμπειρίες κάθε ανθρώπου έχουν ουσιαστικό ρόλο.

Το ζητούμενο είναι να αναγνωρίζει κανείς πότε αναλαμβάνει περισσότερα από όσα αντέχει, να μοιράζεται τις ευθύνες και να ζητά βοήθεια. Γιατί ακόμη και εκείνη που «τα καταφέρνει πάντα» δικαιούται φροντίδα και ξεκούραση.