Την επισφράγιση της συνέχισης των εργασιών στο αναβατόριο της Μονεμβασιάς παρείχε, επί της ουσίας, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, η οποία από τη Βουλή θέλησε να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από τη νομιμότητα και την ασφάλεια του έργου. Η υπουργική τοποθέτηση έρχεται, άτυπα, να επικυρώσει το χθεσινό ρεπορτάζ του «ΛΤ» για την επάνοδο των εργασιών σε κανονικούς ρυθμούς, ύστερα από την άρση του αδιεξόδου με την απόφαση για αποδόμηση «αρχιτεκτονικών καταλοίπων», που είχαν αποκαλυφθεί προ μηνός.
Αφορμή για την τοποθέτηση Μενδώνη αποτέλεσαν οι επίκαιρες ερωτήσεις της Λάκαινας βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Νάγιας Γρηγοράκου, με θέμα «Νέα δεδομένα από τις εργασίες για την εγκατάσταση τελεφερίκ στη Μονεμβασιά και προβληματισμός της τοπικής κοινωνίας», καθώς και ομοειδής παρέμβαση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Χάρης Μαμουλάκης. Απαντώντας, η κ. Μενδώνη υπογράμμισε «τη σημασία και την αναγκαιότητα του έργου του αναβατορίου για την ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση στην Άνω Πόλη της Μονεμβασιά, με απόλυτο σεβασμό στο μνημειακό και φυσικό περιβάλλον της καστροπολιτείας».
Περί «συμπερίληψης» και προστασίας
Η υπουργός υποστήριξε ότι «το συγκεκριμένο έργο του αναβατορίου και των συνοδών εγκαταστάσεών του αποβλέπει στην εξασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των εμποδιζόμενων ατόμων στην Άνω Πόλη, καθώς και στην ταχύτερη προσέγγισή της στο πλαίσιο αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών», επισημαίνοντας παράλληλα ότι «το αποτύπωμα και η ένταξη του υπό κατασκευή έργου στο φυσικό και μνημειακό περιβάλλον είναι απολύτως συμβατά, διασφαλίζοντας παράλληλα τις προϋποθέσεις εκτέλεσής του χωρίς να προκληθεί βλάβη στον αρχαιολογικό χώρο».
Η επίκληση της «διπλής» αδειοδότησης του ΚΑΣ
και το νομικό έρεισμα του ΣτΕ
Αναφερόμενη στη νομιμότητα και την επιστημονική τεκμηρίωση του έργου, η υπουργός ισχυρίστηκε ότι «το υποέργο της προμήθειας και εγκατάστασης του αναβατορίου έχει αδειοδοτηθεί δύο φορές από το ΚΑΣ, έχοντας προηγηθεί λεπτομερής επιστημονική και τεχνική εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου στην καστροπολιτεία», ενώ υπογράμμισε ότι όλες οι εργασίες πραγματοποιούνται υπό τη συνεχή εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΠΟ και της ΕΦΑΛΑΚ.
Διαβεβαιώσεις για στατικότητα του Βράχου
Στάθηκε ιδιαίτερα στις εξειδικευμένες μελέτες που έχουν εκπονηθεί για την προστασία του μνημείου και τη σταθερότητα των πρανών, αναφέροντας ότι «οι μελέτες αυτές καταγράφουν και αξιολογούν τη γεωλογική σύσταση και την ευστάθεια του πρανούς στην περιοχή του έργου και προτείνουν συγκεκριμένα μέτρα προστασίας, τόσο κατά τη φάση της κατασκευής όσο και κατά τη φάση λειτουργίας». Όπως ανέφερε, ήδη εφαρμόζονται μέτρα όπως «περίδεση, φράχτες ανάσχεσης βραχοπτώσεων, αγκυρωμένο μεταλλικό πλέγμα στο φρύδι του πρανούς και εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης της συμπεριφοράς των πρανών».
Αντίκρουση των επικρίσεων
Απαντώντας στις αιτιάσεις περί προχειρότητας, επεσήμανε ότι «όταν υπάρχουν σαφή χρονοδιαγράμματα, τα έργα πρέπει να προχωρούν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εκτελούνται πρόχειρα», ενώ κάλεσε την αντιπολίτευση «να μην υποτιμά τα στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού, τα οποία βρίσκονται καθημερινά εκεί και γνωρίζουν ακριβώς τι συμβαίνει». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις δικαστικές προσφυγές που καθυστέρησαν την πρόοδο του έργου, σημειώνοντας ότι «το Συμβούλιο της Επικρατείας, μετά από αναστολή εργασιών -άρα δεν έγινε τίποτε βεβιασμένα- αποφάσισε ότι όλα γίνονται νόμιμα», ενώ υπογράμμισε πως «εάν κάποιο τμήμα του έργου δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως, θα συνεχιστεί απρόσκοπτα με πόρους του ίδιου του υπουργείου».
Κλείνοντας, η Λ. Μενδώνη είπε ότι «η Άνω Πόλη πρέπει να καταστεί ασφαλής και προσβάσιμη», επαναλαμβάνοντας ότι «το έργο προχωρά με πλήρη συμμόρφωση προς την αρχαιολογική και περιβαλλοντική νομοθεσία, με στόχο την προστασία και τη βιώσιμη ανάδειξη ενός εμβληματικού μνημείου της χώρας».
Ανυποχώρητο το μέτωπο
του σκεπτικισμού και της δυσπιστίας
Παρά τις θεσμικές απαντήσεις και τις κατά καιρούς καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις, μέρος της τοπικής κοινωνίας και των συλλογικών φορέων της Μονεμβασιάς παραμένει επιφυλακτικό, καθώς η περιρρέουσα αίσθηση είναι πως οι εξηγήσεις και οι διαβεβαιώσεις που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα στερούνται πειστικότητας. Ως αποτέλεσμα, οι αντιδράσεις από συλλόγους και κινήσεις πολιτών κλιμακώνονται αντί να κοπάζουν, με τα βέλη των επικρίσεων να στρέφονται τόσο προς το σκέλος των αδειοδοτήσεων, όσο και προς τον επικαλούμενο κίνδυνο αλλοίωσης του φυσικού και ιστορικού περιβάλλοντος.
Χαρακτηριστική η στάση του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασίας, που ηγείται του προβληματισμού, υπογραμμίζοντας ότι καμία εγγύηση δεν έχει καταφέρει να κάμψει τις ανησυχίες για τη διατήρηση της μοναδικότητας του μνημειακού συνόλου. Συλλογικότητες και κάτοικοι δηλώνουν αποφασισμένοι να περιφρουρήσουν την ιστορική αυθεντικότητα και την αισθητική ακεραιότητα του τόπου τους.
Γρηγοράκου: «Ζήτημα πολιτισμού η προστασία
της αυθεντικότητας και ακεραιότητας της Μονεμβασιάς»
Το ζήτημα των εργασιών για την εγκατάσταση του τελεφερίκ στη Μονεμβασιά έφτασε και στην Ολομέλεια της Βουλής, μέσω ερώτησης της βουλευτή του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ, Ν. Γρηγοράκου, προς τη Λ. Μενδώνη.
Η βουλευτής αναγνώρισε ότι το έργο έχει λάβει τις προβλεπόμενες εγκρίσεις και έχει κριθεί νόμιμο από το ΣτΕ, ωστόσο υποστήριξε πως κατά την υλοποίησή του έχουν προκύψει νέα δεδομένα που εντείνουν την ανησυχία της τοπικής κοινωνίας, κυρίως σε ό,τι αφορά τους εκβραχισμούς, τη χρήση βαρέων μηχανημάτων και τις ρηγματώσεις που έχουν καταγραφεί σε ευαίσθητα σημεία του Βράχου.
Παράλληλα, έθεσε ζήτημα σχετικά με τη μη έκδοση οικοδομικής άδειας για το έργο, ενώ αναφέρθηκε και στις επισημάνσεις περί ανάγκης αλλαγής του χρησιμοποιούμενου εξοπλισμού μετά από παρέμβαση του Ομότιμου Καθηγητή Γεωλογίας, Ευθύμιου Λέκκα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα της προσβασιμότητας για τα ΑμεΑ, σημειώνοντας πως, παρότι το έργο παρουσιάζεται ως παρέμβαση ισότιμης πρόσβασης προς την Άνω Πόλη, στην πράξη εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά εμπόδια μετακίνησης τόσο εντός του ίδιου του αρχαιολογικού χώρου όσο και στην Κάτω Πόλη. Κλείνοντας τόνισε πως «η προστασία της αυθεντικότητας και της ακεραιότητας της Μονεμβασιάς αποτελεί ζήτημα πολιτισμού, ιστορίας, αλλά και βιώσιμης ανάπτυξης για τη Λακωνία».
