Οι πιστοί αναγνώστες της στήλης θα ενθυμούνται ένα κείμενο μου, στο οποίο υποστήριζα ότι είναι άδικο να τα βάζουμε με την Ευρώπη, ότι δήθεν ήταν απροετοίμαστη απέναντι στην επιθετικότητα του Πούτιν και την αλλαγή συμπεριφοράς των ΗΠΑ λόγω Τραμπ.
Όπως είχα εξηγήσει τότε, η Ευρώπη, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ακολούθησε πιστά το σχέδιο των ΗΠΑ που είχε δυο παραμέτρους: Στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ (και μέσω του ΝΑΤΟ) και μια Ευρώπη που έπρεπε να ανορθωθεί στα ερείπια της. Κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει την ανατροπή Τραμπ σε ένα σχέδιο των ίδιων των ΗΠΑ που τηρήθηκε σωστά από την Ευρώπη, επί 80 χρόνια.
Έρχεται ο Guardian και σε μια ανάλυσή του, επιβεβαιώνει τα παραπάνω γράφοντας πως «η τάξη οικοδομήθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο από τις ίδιες τις ΗΠΑ, οι οποίες προώθησαν τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου ως παγκόσμια πρότυπα, θεμελιώνοντας την αμερικανική “ήπια ισχύ”».
«Η μεταπολεμική Ευρώπη», γράφει, «υπήρξε το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτής της στρατηγικής. Μέσα από το Σχέδιο Μάρσαλ και την ενίσχυση της συνεργασίας, δημιουργήθηκε σταδιακά η Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα σύστημα βασισμένο στη συνεργασία, το δίκαιο και τη φιλελεύθερη δημοκρατία, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις ενσωμάτωσε τις αμερικανικές αξίες πιο συνεκτικά από τις ίδιες τις ΗΠΑ».
Όμως, ο Guardian εξηγεί γιατί ο Τραμπ ακυρώνει το ίδιο το σχέδιο των ΗΠΑ και αν θα τα καταφέρει. Γράφει λοιπόν πως ο Τραμπ επιδιώκει να ανατρέψει μια διεθνή τάξη που, κατά την άποψή του, περιφρονεί τόσο τον ίδιο όσο και την κοσμοθεωρία του.
Γνωρίζει ότι μεγάλο μέρος των δημοκρατικών χωρών αντιμετωπίζει με δυσπιστία ή απαξίωση την πολιτική του. Η Ευρώπη, με την έμφαση στο κράτος δικαίου και τη φιλελεύθερη δημοκρατία, θεωρείται το ισχυρότερο εναπομείναν σύμβολο μιας αξιακής τάξης που η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να αποδομήσει.
Σήμερα, η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει ότι θέλει να αντικαταστήσει την παλιά τάξη με μια νέα, όπου θα κυριαρχούν η ισχύς και το στενό εθνικό συμφέρον.
Όμως, η επιλογή του εκφοβισμού αντί της πειθούς ενδέχεται τελικά να περιορίσει, αντί να ενισχύσει, τη διεθνή του επιρροή.
Τελικό συμπέρασμα: Η Ευρώπη είναι το προπύργιο της κοινωνίας των αξιών και δεν πρόκειται να αλωθεί από κανέναν. Ακόμα και στις δημοσκοπήσεις καταγράφεται πια μεγάλη αποδοχή της από τους πολίτες της (πάνω από 65%), που δηλώνουν ικανοποίηση και τη θέλουν ενωμένη και ισχυρή.
Τέλος, σε λιγότερο από τρία χρόνια, ο Τραμπ θα φύγει. Και μαζί με αυτόν, ας ελπίσουμε, όλη η ανυπόστατη πρακτική του.
