Σχεδόν τρία χρόνια μετά την ανάληψη της διοίκησης του δήμου, η σημερινή δημοτική αρχή οφείλει να αξιολογηθεί με βάση το πραγματικό διοικητικό, θεσμικό και αναπτυξιακό της αποτύπωμα. Η μέχρι σήμερα πορεία της, ωστόσο, αναδεικνύει σοβαρές αδυναμίες και ελλείμματα σε πολλαπλά επίπεδα.
Η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στα έργα που καθυστερούν, στις υποδομές που παραμένουν στάσιμες, στις χρηματοδοτήσεις που χάνονται, στα ερωτήματα της αντιπολίτευσης που μένουν αναπάντητα και στις ευκαιρίες που δεν αξιοποιούνται. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Δεν αφορά μόνο την αδυναμία παραγωγής έργου, αλλά κυρίως τον τρόπο άσκησης της δημοτικής διοίκησης.
Η διοικητική αποτελεσματικότητα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της σύγχρονης τοπικής αυτοδιοίκησης και βασική προϋπόθεση για την πρόοδο ενός Δήμου. Δεν αφορά απλώς τη διαχείριση της καθημερινότητας, αλλά ένα ολοκληρωμένο σύστημα διοίκησης που περιλαμβάνει στρατηγικό σχεδιασμό, ιεράρχηση προτεραιοτήτων, οργανωτική επάρκεια, γνώση των θεσμών, συντονισμό υπηρεσιών και, κυρίως, αποτελεσματική διοίκηση και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. Η ικανότητα μιας δημοτικής αρχής κρίνεται τελικά από το κατά πόσο μπορεί να μετατρέπει τους διαθέσιμους πόρους, τις αποφάσεις και τις δυνατότητες ενός τόπου σε συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Σε αυτό το πεδίο, η σημερινή δημοτική αρχή παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες, οι οποίες αποτυπώνονται στην απουσία σαφούς αναπτυξιακού προσανατολισμού, στη συσσώρευση εκκρεμοτήτων και στην αδυναμία διαμόρφωσης ουσιαστικών προοπτικών για τον Δήμο. Εάν υπήρχε η απαιτούμενη διοικητική επάρκεια, θα είχε ήδη καταστεί ορατή μέσα από το έργο, τη λειτουργία των υπηρεσιών και την καθημερινότητα των πολιτών.
Τους προβληματισμούς ενισχύει και το πρόσφατο σοβαρό περιστατικό μεταξύ υπαλλήλου του Δήμου και αντιδημάρχου, που αναδεικνύει ζητήματα εσωτερικής διοικητικής κουλτούρας. Η χρηστή διοίκηση προϋποθέτει όχι μόνο τη νομιμότητα των ενεργειών, αλλά και τον σεβασμό, τη συνεργασία, τη θεσμική συμπεριφορά και την καλλιέργεια υγιών εργασιακών σχέσεων.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από τη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου. Η ποιότητα των εισηγήσεων, η γνώση των θεμάτων, η τεκμηρίωση των επιλογών, η δυνατότητα ουσιαστικής πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά και η θεσμική συμπεριφορά των αιρετών αποτελούν βασικούς δείκτες θεσμικής και διοικητικής επάρκειας. Και σε αυτούς τους τομείς, η δημοτική αρχή εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες στην προετοιμασία, την τεκμηρίωση, τη θεσμική διαχείριση των ζητημάτων και την τήρηση των κανόνων πολιτικού διαλόγου, αδυναμίες που όσοι γνωρίζουν τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν εύκολα να αντιληφθούν.
Ίσως εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο πρόβλημα, το οποίο δεν είναι πάντοτε εύκολα αντιληπτό από τους πολίτες. Τα έργα είναι ορατά και η απουσία τους γίνεται αμέσως αισθητή. Η διοικητική ανεπάρκεια, όμως, είναι λιγότερο ορατή, αλλά εξίσου, αν όχι περισσότερο, επιζήμια.
Επηρεάζει κάθε λειτουργία του Δήμου και συχνά αποτελεί την αιτία που οι σχεδιασμοί δεν προχωρούν και οι ευκαιρίες χάνονται. Η διοίκηση είναι το Α και το Ω της αυτοδιοίκησης. Χωρίς αυτήν, ακόμη και οι καλύτερες προθέσεις παραμένουν ανεκπλήρωτες υποσχέσεις.
Ο Δήμος Σπάρτης χρειάζεται σύγχρονη τοπική διακυβέρνηση, με σχέδιο, διαφάνεια, λογοδοσία και μετρήσιμους στόχους. Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη διοικητική προσέγγιση, με σαφή στρατηγικό προσανατολισμό, που να γνωρίζει πού θέλει να οδηγήσει τον τόπο και να διαθέτει την ικανότητα να το υλοποιήσει
Γιατί τελικά, ένας δήμος δεν βουλιάζει μόνο όταν δεν γίνονται έργα. Βουλιάζει όταν απουσιάζουν το σχέδιο, η διοικητική επάρκεια και η πολιτική ευθύνη. Και το πιο επικίνδυνο δεν είναι απλώς να βουλιάζει ένας δήμος. Είναι να συνηθίσουν οι άνθρωποί του ότι αυτή είναι η μοίρα του!
*Ο Γιώργος Κεραμιδάς είναι Σύμβουλος Επικοινωνίας & Στρατηγικής.
