«Τα τελευταία χρόνια η παρουσία εμπορικών πλοίων (TRANSIT) που αγκυροβολούν για αρκετές ημέρες στον όρμο των Βατίκων είναι έντονη και ο αριθμός αυτών διαρκώς αυξάνεται. Το επιχείρημα που προσπαθεί να συνδέσει το αγκυροβόλιο με τα δυσμενή καιρικά φαινόμενα, καταρρέει. Ο αριθμητικός μέσος όρος και η χρονική διάρκεια της παραμονής των πλοίων στην περιοχή, μεγέθη διαρκώς αυξανόμενα, είναι ασυσχέτιστα με την ένταση και διεύθυνση των ανέμων που πνέουν στη θάλασσα των Κυθήρων. Αλιείς και κάτοικοι αλλά και σωρεία φωτογραφιών μπορούν να πιστοποιήσουν την παρουσία πλοίων στην περιοχή και σε περιόδους νηνεμίας», υπογραμμίζει ο κ. Χαρχαλάκης, ο οποίος σε άλλο σημείο της επιστολής του επισημαίνει:
«Εφ όσον κατά κοινή πείρα, η αγκυροβολιά πλοίων μπορεί να βλάπτει τα οικοσυστήματα του θαλασσίου χώρου του λιμένα και της γειτονικής παράκτιας χερσαίας ζώνης, ιδίως εάν η τελευταία έχει και οικιστικό χαρακτήρα και να παρεμποδίζει άλλες δραστηριότητες (αλιεία, κολύμβηση, κατάδυση κ.λ.π) ή εγκυμονεί κινδύνους, ο ειδικός κανονισμός λιμένα επιβάλλεται να περιλαμβάνει οπωσδήποτε και ρύθμιση αποσκοπούσα στη προστασία των οικοσυστημάτων αυτών και των λοιπών εννόμων αγαθών (ΣτΕ 3048/1980). Η ρύθμιση αυτή, μπορεί, ενδεχομένως να προβλέπει και ζώνες εντός του θαλασσίου χώρου όπου απαγορεύεται απολύτως η αγκυροβολιά πλοίων. Ειδικός κανονισμός λιμένος που δεν περιλαμβάνει τέτοια ρύθμιση είναι παράνομος. Μέχρι δε τη θέσπιση τέτοιας ρυθμίσεως, η συστηματική αγκυροβολιά πλοίων στο λιμένα απαγορεύεται, την τήρηση δε του απαγορευτικού αυτού κανόνα οφείλουν να επιβάλλουν οι Λιμενικές Αρχές, λαμβάνοντας κατά την ενάσκηση των αρμοδιοτήτων που τους παρέχει του άρθρο 141 Κ.Δ.Ν.Δ., τα κατάλληλα μέτρα αποτροπής η επιβάλλοντας τη διακοπή κάθε παράνομης αγκυροβολιάς πλοίου, με τη διατύπωση αντίστοιχου περιεχομένου διαταγών».
Τέλος, ο δήμαρχος Κυθήρων μεταφέρει στο υπουργό Ναυτιλίας τις εξής αξιώσεις:
«1) Καμία αγκυροβολιά στον όρμο για οποιονδήποτε λόγο ακόμα και λόγω καιρού ή αναμονή ναύλου (εξεύρεση φορτίου), επιθεώρηση, αλλαγή Σημαίας, εφοδιασμούς, αλλαγές πληρωμάτων κ.τ.λ. Εξαίρεση μόνο για περιστατικά ανωτέρας βίας (αποβίβαση ασθενών, σκάφη αναψυχής ή κρουαζιερόπλοια), που πρέπει όμως να τηρούν τις διαδικασίες που αναφέρονται στην παράγραφο 4 κάτωθι.
2) Συνακολούθως, καμία διαδικασία εφοδιασμού, επισκευών, υφαλοκαθαρισμών, καθαρισμού προπελών, καθαρισμού καταστρωμάτων ή άλλη παρόμοια δραστηριότητα εντός του όρμου, διενεργούμενη από τον προβλήτα της Νεάπολης ή τον προβλήτα του Παλαιοκάστρου ή άλλο σημείο εντός του κόλπου. Σημειώνουμε ότι η χρήση φλόγας στο αγκυροβόλιο είναι απολύτως απαγορευμένη και δεν χρειάζεται ειδική διάταξη ή τροποποίηση του Κανονισμού Λιμένος προκειμένου να μην λαμβάνει χώρα. Κι όμως, πολλές φορές είμαστε αυτήκοοι και αυτόπτες μάρτυρες αυτών των συγκεκριμένων εργασιών, οι οποίες είναι ορατές ακόμη και από την ακτή.
3) Σχετική τροποποίηση του Κανονισμού Λιμένος Νεάπολης ώστε να απαγορεύονται οι συγκεκριμένες δραστηριότητες. Ο Κανονισμός Λιμένος Νεάπολης είναι πιστή αντιγραφή αυτού της Ελευσίνας και. κατά την πρόχειρη σύνταξη του, δεν ελήφθησαν υπόψιν οι ιδιαιτερότητες της περιοχής, περιβαλλοντικές και άλλες, επομένως χρειάζεται άμεση και ορθολογική μεταρρύθμιση. Με δεδομένο το δεδικασμένο για άλλες περιοχές που αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα, είναι σχεδόν βέβαιη η δικαίωση μας εάν προσφύγουμε στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
4) Εάν κάποιο πλοίο (Ελληνικής ή ξένης Σημαίας) επιθυμεί να εισέλθει στον κόλπο επικαλούμενο ζήτημα καιρού στο θαλάσσιο πέρασμα των Κυθήρων (ανά περίπτωση θα πρέπει να εξετάζεται από το τοπικό Λιμεναρχείο η ορθότητα τέτοιου αιτήματος), θα πρέπει να εκτελεί διαδικασίες ελευθεροκοινωνίας άμεσα και με την είσοδο του στον κόλπο, χωρίς καμία καθυστέρηση και με έλεγχο όλων των εγγράφων του, όπως και να καταβαλει λιμενικά τέλη ανάλογα με το τονάζ του και την επικινδυνότητα του μεταφερόμενου φορτίου. Επίσης θα πρέπει να ενημερώνει την τοπική Λιμενική Αρχή για την έλευση του (υπάρχει διάταξη που επιβάλλει ειδοποίηση 72 ή 24 ώρες προ της ελεΰσεως). Σημειωτέον ότι μόνο σκάφη αναψυχής θα πρέπει να εξαιρούνται από αυτήν την υποχρέωση (βλ. σχετικά και την υπʼ αριθμ. πρωτ. 3244.05/68.2010 εγκύκλιο της Γεν. Γραμ. Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας για την εφαρμογή της οδηγίας 2009/16/ΕΚ, σχετικά με τον έλεγχο πλοίων από το Κράτος - λιμένα-αναφορές πλοίων υπό ξένη σημαία που καταπλέουν σε ή αποπλέουν από λιμένες και αγκυροβόλια εντός της Ελληνικής Επικράτειας). Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι σχετική υποχρέωση αναγγελίας υπάρχει για:
α) όλα τα πλοία ανεξαρτήτως με ολική χωρητικότητα ίση ή μεγαλύτερη των 300 gt που πρόκειται να καταπλεύσουν σε ελληνικό λιμάνι.
β) όλα τα πλοία ανεξαρτήτως μεγέθους που μεταφέρουν χύδην ή συσκευασμένα επικίνδυνα ή ρυπογόνα εμπορεύματα και πρόκειται να καταπλεύσουν σε ελληνικά λιμάνια ή αγκυροβόλια (ακόμα και σε περίπτωση in transit-παρακάτω αναλύουμε οτι δεν θα πρέπει να προβάλεται ως δικαιολογία το καθεστώς transit διότι δεν στηρίζεται στο νόμο) προερχόμενα από λιμάνι εκτός της Κοινότητας (άρθρο 13 παρ. 2 του ΠΔ49/2005).
γ) όλα τα πλοία ανεξαρτήτως μεγέθους που μεταφέρουν χύδην ή συσκευασμένα επικίνδυνα ή ρυπογόνα εμπορεύματα και πρόκειται να αποπλεύσουν από ελληνικά λιμάνια.
Σε περίπτωση μη τήρησης των διατάξεων του Π.Δ. 49/2005 από τους υπόχρεους προβλέπονται κυρώσεις σύμφωνα με το άρθρο 45 του Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου (ΝΔ. 187/1973-ΦΕΚ 261Α) όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 380/2001 (ΦΕΚ 152Α).
Σημειώνουμε δε ότι η χρησιμοποίηση του καθεστώτος in transit συνήθως για ολιγόωρη και ή έως 24ώρη παραμονή στο αγκυροβόλιο ώστε να αποφεύγεται η υποχρέωση ελευθεροκοινωνίας με ό,τι διατυπώσεις αυτή συνεπάγεται, είναι απολύτως καταχρηστική και δεν στηρίζεται σε καμία διάταξη του εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου, επομένως σας παρακαλούμε να μην την παραθέσετε ως πρόφαση ή δικαιολογία για την καταχρηστική και βλαπτική παρουσία τόσων πλοίων στον όρμο Βατίκων.
5) Μη χρησιμοποίηση του όρμου ως Λιμένος Καταφυγής για οποιονδήποτε λόγο, αφού δεν είναι χαρακτηρισμένος ως τέτοιος. Συνακολούθως, άμεσος αποχαρακτηρισμός του ως Λιμένος Καταφυγής σε περίπτωση ρύπανσης ή θαλάσσιου ατυχήματος ή λόγω καιρού, εάν υπάρχει σχετικό νομοθέτημα και δεν είναι σε γνώση μας. Ακόμη ο όρμος δεν είναι Διεθνές Αγκυροβόλιο.
6) Οριοθέτηση του διαύλου (το γνωστό separation) στη θαλάσσια περιοχή του Στενού των Κυθήρων, ώστε να αποφύγουμε, αφ ενός μεν κάποιο θαλάσσιο ατύχημα λόγω της συχνής διέλευσης πλοίων και αφ ετέρου, τη συχνή διέλευση πλοίων εξαιρετικά πλησίον της ηπειρωτικής ακτής, η οποία περιλαμβάνει περιοχές ευαίσθητες, αρχαιολογικού αλλά και τουριστικού ενδιαφέροντος, όπως το Απολιθωμένο Δάσος της Αγίας Μαρίνας στο ΔΔ του Αγίου Νικολάου, ακριβώς δίπλα στο ακρωτήριο Μαλέας και πληθώρα άλλων παρόμοιων περιοχών τόσο στην ευρύτερη περιοχή των Βατίκων όσο και στα Κύθηρα».
