Σε μια χρονική συγκυρία όπου το μέλλον του Ινστιτούτου Ερευνών Βυζαντινού Πολιτισμού (ΙΝΕΒΥΠ) εξακολουθεί να βρίσκεται στη δίνη της αβεβαιότητας για το μέλλον του, η τελετή αποφοίτησης της πρώτης γενιάς του ΔΠΜΣ «Μάνατζμεντ και Τεχνολογίες στην Πολιτιστική Κληρονομιά» έγινε βήμα ουσιαστικών και διεκδικητικών τοποθετήσεων.
Στη διάρκεια του «ManTech Fest 2026», που διεξήχθη το απόγευμα του Σαββάτου (20/6) στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου στον Μυστρά, η εξελισσόμενη συζήτηση για την ανέφελη και αδιατάρακτη συνέχιση της λειτουργίας του Ιδρύματος, υπό το σημερινό του καθεστώς, πέρασε πλέον με δυναμικό τρόπο στα χέρια της Αυτοδιοίκησης. Τόσο η Περιφέρεια Πελοποννήσο-ΠΕ Λακωνίας, όσο και η Δημοτική Αρχή Σπάρτης έστειλαν από μικροφώνου και από κοινού σαφή, προφορικά σινιάλα στήριξης του ΙΝΕΒΥΠ από το βήμα.
Βερούτης: «Αδιαπραγμάτευτο χρέος
η απρόσκοπτη λειτουργία του ΙΝΕΒΥΠ»
Η εκδήλωση αποτέλεσε μια ξεχωριστή συνάντηση φοιτητών, αποφοίτων, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας, με επίκεντρο την καινοτομία, την πολιτιστική κληρονομιά και τη σύνδεση της γνώσης με την ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η ξεκάθαρη και θεσμική τοποθέτηση του αντιπεριφερειάρχη Λακωνίας, Θεόδωρου Βερούτη, ο οποίος υπογράμμισε τη βούληση της Περιφέρειας Πελοποννήσου να στηρίξει έμπρακτα το Ινστιτούτο, χαρακτηρίζοντας τη λειτουργία του στον Μυστρά ως «αδιαπραγμάτευτο χρέος». Ο κ. Βερούτης, ο οποίος είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει εκτενώς με φοιτητές, αποφοίτους και μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, προέβη στην ακόλουθη επίσημη δήλωση:
«Θερμά συγχαρητήρια στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου για αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία και ιδιαίτερα στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών “Μάνατζμεντ και Τεχνολογίες στην Πολιτιστική Κληρονομιά”, το οποίο συνδέει με δημιουργικό τρόπο την ακαδημαϊκή γνώση με τις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας.
Η Λακωνία και συνολικά η Πελοπόννησος διαθέτουν έναν ανεκτίμητο πολιτιστικό πλούτο. Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών για την προστασία, ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αποτελεί σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης και εξωστρέφειας.
Η σημερινή εκδήλωση αποδεικνύει ότι η καινοτομία γεννιέται μέσα από τη συνεργασία, τη συνάντηση ανθρώπων με κοινό όραμα και την ανταλλαγή ιδεών. Οι νέοι επιστήμονες αποτελούν την καλύτερη εγγύηση για το μέλλον όλων μας.
Ως Περιφέρεια Πελοποννήσου στηρίζουμε έμπρακτα κάθε πρωτοβουλία που προάγει τη γνώση, την έρευνα, την καινοτομία και την αξιοποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς προς όφελος της τοπικής κοινωνίας και των επόμενων γενεών.
Το ΙΝΕΒΥΠ προσφέρει πολλά στον τόπο με την έρευνα του Βυζαντινού Πολιτισμού και την ύπαρξη μιας κοιτίδας γνώσης που προσελκύει ερευνητές και σπουδαστές που θέλουν να τον μελετήσουν. Η λειτουργία του εδώ στο Μυστρά είναι αδιαπραγμάτευτο χρέος όλων μας. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου είναι στοιχισμένη στο αίτημα για την απρόσκοπτη λειτουργία του ΙΝΕΒΥΠ και θα συμβάλλει όπου χρειαστεί.
Θερμά συγχαρητήρια στους αποφοίτους, στους διδάσκοντες και στους διοργανωτές της εκδήλωσης και εύχομαι κάθε επιτυχία στη συνέχεια της πορείας τους».
Βακαλόπουλος: «Εφαλτήριο η αποφοίτηση
|της πρώτης γενιάς αποφοίτων του ΔΠΜΣ»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Σπάρτης, Μιχάλης Βακαλόπουλος, ο οποίος χαρακτήρισε την επιτυχία του προγράμματος και την τελετή αποφοίτησης ως το «εφαλτήριο» για την απρόσκοπτη πορεία του ΙΝΕΒΥΠ υπό την υφιστάμενη θεσμική του μορφή.
Η ολοκλήρωση του κύκλου σπουδών για τους πρώτους μεταπτυχιακούς φοιτητές αποτέλεσε για τη Δημοτική Αρχή την έμπρακτη απόδειξη της υψηλής προστιθέμενης αξίας του Ινστιτούτου. Ο κ. Βακαλόπουλος, αφού συνεχάρη θερμά τους αριστούχους, καθώς και τη διευθύντρια του προγράμματος, Καθηγήτρια Μαρία Κουρή, υπογράμμισε ότι η επιτυχής έκβαση του παρθενικού αυτού κύκλου σπουδών πιστοποιεί τη σπουδαιότητα του Ιδρύματος στον επιστημονικό χάρτη. Συμπλήρωσε, δε, ότι αυτή η γιορτή πρέπει να εκληφθεί ως το πλέον σταθερό θεμέλιο για τη διατήρηση και θωράκιση του θεσμικού του ρόλου, χωρίς εκπτώσεις ή μεταβολές στο υφιστάμενο καθεστώς του.
Οι παρουσίες αρχών και φορέων
Το «παρών», μεταξύ άλλων, απευθύνοντας χαιρετισμούς, έδωσαν ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Θανάσης Δαβάκης, ο αιδεσιμότατος πατέρας Λάζαρος, εκπροσωπώντας τον σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μονεμβασίας & Σπάρτης κ. Ευστάθιο, καθώς και ο Ανώτερος Διοικητής Φρουράς Λακωνίας και διοικητής του ΚΕΕΜ Σπάρτης, Ταξίαρχος Γεώργιος Ζορμπάς. Στην τελετή παρευρέθηκαν επίσης η επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης του Δήμου Σπάρτης, Ντία Τζανετέα και ο πρόεδρος της Κοινότητας Μυστρά κ. Δημήτρης Σκρουμπέλος.
Το παρασκήνιο, η προτεινόμενη λύση
και η στάση αναμονής
Για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, η αγωνία των φορέων και της τοπικής κοινωνίας δεν είναι αβάσιμη, καθώς το Ινστιτούτο βρέθηκε εγκλωβισμένο σε μια χρόνια διοικητική αρρυθμία μετά τον θάνατο του τελευταίου του διευθυντή, Καθηγητή Νικολάου Ζαχαριά. Στο τραπέζι των συζητήσεων έχει τεθεί πλέον ανοιχτά η εφαρμογή του ισχύοντος νόμου 4957/2022, ο οποίος προβλέπει την αλλαγή της νομικής υπόστασης του ΙΝΕΒΥΠ (από αυτοτελές ΝΠΙΔ) και την απορρόφησή του από τον Ειδικό Λογαριασμό Έρευνας (ΕΛΚΕ) του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
Αν και από ακαδημαϊκούς κύκλους διαμηνύεται ότι η λύση αυτή αποτελεί τη μόνη νόμιμη διέξοδο για τη μόνιμη παραμονή του Ιδρύματος στον Μυστρά και την οικονομική του εξασφάλιση -μετά από πολυετή απουσία κρατικής χρηματοδότησης- τα ερωτηματικά παραμένουν εύλογα και πιεστικά.
Το πλέον ουσιαστικό κρατούμενο από την εκδήλωση στον Μυστρά είναι η εξέλιξη των διεκδικήσεων. Έστω και με χαρακτηριστική καθυστέρηση -σχεδόν ένα χρόνο μετά τις πρώτες δημοσιογραφικές κρούσεις για το γεγονός ότι το Ινστιτούτο παρέμενε «ακέφαλο»- οι μέχρι τώρα παρεμβάσεις και πιέσεις, όπως οι δυναμικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις κι ενέργειες του Νεοκλή Κρητικού, όχι μόνο δεν ατόνησαν, αλλά δείχνουν να επεκτείνονται. Αποκτούν πλέον ευρύτερο έδαφος. Η δυναμική που αναπτύσσεται μετατοπίζει το ζήτημα από το επίπεδο των μεμονωμένων εγγράφων σε μια συνολική, θεσμική και δημόσια σύγκλιση των δυνάμεων του τόπου. Η κοινή αυτή στάση, με τις θετικές διακηρύξεις και τις δεσμεύσεις τόσο από την πλευρά της Περιφέρειας, όσο και από την πλευρά του Δ. Σπάρτης, αποτελεί αναμφίβολα ένα αναγκαίο, ενθαρρυντικό βήμα.
Ωστόσο, η Λακωνία παραμένει σε τροχιά αναμονής και κρατά μικρό καλάθι. Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι η νομιμότητα της διαφαινόμενης απορρόφησης, αλλά το πώς αυτή η νέα δομή θα λειτουργήσει στην πράξη. Η τοπική κοινωνία απαιτεί να διασφαλιστεί ο ρόλος του ΙΝΕΒΥΠ ως αυτόνομου πνευματικού κυττάρου και όχι ως ενός απλού γραφειοκρατικού παραρτήματος, ζητώντας καθαρές απαντήσεις και πράξεις από τα αρμόδια χείλη του Υπουργείου Παιδείας, της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και των συναρμόδιων θεσμικών φορέων.
