Μπορεί η συχνή εκσπερμάτιση να συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη; Μεγάλες επιστημονικές μελέτες έχουν εντοπίσει μια ενδιαφέρουσα συσχέτιση, χωρίς όμως να αποδεικνύουν ότι υπάρχει κάποιος «μαγικός αριθμός» που προφυλάσσει από τη νόσο.
Ο αριθμός «21» που άνοιξε τη συζήτηση
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο European Urology ανέλυσε στοιχεία από 31.925 άνδρες, οι οποίοι είχαν δώσει πληροφορίες για τη μέση μηνιαία συχνότητα εκσπερμάτισης σε διαφορετικές περιόδους της ενήλικης ζωής τους. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 3.839 περιστατικά καρκίνου του προστάτη.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, όσοι ανέφεραν 21 ή περισσότερες εκσπερματίσεις τον μήνα εμφάνισαν χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης σε σχέση με εκείνους που ανέφεραν 4 έως 7. Η μείωση υπολογίστηκε σε 19% όταν η συχνότητα αφορούσε τις ηλικίες 20-29 ετών και σε 22% για τις ηλικίες 40-49 ετών.
Η εικόνα παρέμεινε παρόμοια ακόμη και όταν συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως το κάπνισμα και ο έλεγχος με PSA. Υπήρχε, ωστόσο, μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η συσχέτιση αφορούσε κυρίως καρκίνους χαμηλού κινδύνου και όχι τις επιθετικότερες μορφές της νόσου.
Ανάλογο εύρημα προέκυψε και από μεταγενέστερη ανάλυση 22 μελετών, με συνολικά 55.490 συμμετέχοντες. Η μέτρια συχνότητα —περίπου δύο έως τέσσερις φορές την εβδομάδα— συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο. Η σχέση, όμως, δεν ήταν γραμμική: οι περισσότερες εκσπερματίσεις δεν σήμαιναν αυτομάτως και μεγαλύτερη προστασία.
Ο αριθμός «21», επομένως, δεν αποτελεί μηνιαίο στόχο ούτε ιατρική σύσταση. Είναι απλώς το όριο μιας από τις ομάδες που συνέκριναν οι ερευνητές, το οποίο έγινε ευρέως γνωστό επειδή προσφέρεται για εντυπωσιακούς τίτλους και εύκολες ερμηνείες.
Ενθαρρυντική ένδειξη, όχι «συνταγή» πρόληψης
Οι επιστήμονες έχουν προτείνει διάφορες πιθανές εξηγήσεις. Μία από αυτές είναι ότι η συχνότερη εκσπερμάτιση ενδέχεται να περιορίζει την παραμονή δυνητικά επιβλαβών ουσιών στο προστατικό υγρό. Παράλληλα, εξετάζονται πιθανοί ορμονικοί και ανοσολογικοί μηχανισμοί, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποδειχθεί κάποιος από αυτούς.
Χρειάζεται, επίσης, προσοχή στον τρόπο με τον οποίο διαβάζονται τα δεδομένα. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν οι ίδιοι τη συχνότητα της εκσπερμάτισης, σε ορισμένες περιπτώσεις ανακαλώντας συνήθειες πολλών ετών πριν. Υπάρχει, συνεπώς, περιθώριο σφάλματος μνήμης.
Επιπλέον, πρόκειται για μελέτες παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφουν μια σχέση, αλλά δεν μπορούν να αποδείξουν πως η συχνή εκσπερμάτιση είναι η αιτία του μειωμένου κινδύνου. Δεν αποκλείεται άλλες διαφορές στον τρόπο ζωής ή στην κατάσταση της υγείας των συμμετεχόντων να έχουν επηρεάσει τα αποτελέσματα.
Γι’ αυτό και κανένας μεγάλος οργανισμός υγείας δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένη συχνότητα εκσπερμάτισης στις επίσημες συστάσεις πρόληψης. Τα ευρήματα δείχνουν περισσότερο ότι μια ενεργή σεξουαλική ζωή δεν φαίνεται να βλάπτει την υγεία του προστάτη, παρά ότι μπορεί να λειτουργήσει ως θεραπευτική ή προληπτική πρακτική.
Οι κυριότεροι αναγνωρισμένοι παράγοντες κινδύνου παραμένουν η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και η γενετική προδιάθεση. Παράλληλα, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή και ο κατάλληλος προληπτικός έλεγχος, έπειτα από συνεννόηση με τον γιατρό, αποτελούν ασφαλέστερη βάση για την προστασία της υγείας του προστάτη.
