Η άγρια ομορφιά της Μάνης, με τα επιβλητικά βραχώδη τοπία, τα φαράγγια και τα στενά ρέματα, είναι ένας τόπος μοναδικού φυσικού κάλλους, αλλά και ιδιαίτερα ευάλωτος σε πλημμυρικά φαινόμενα. Αυτό υποστηρίζει στον «Λακωνικό Τύπο», η κ. Χριστίνα Δεδοπούλου, γεωλόγος με εξειδίκευση στις γεωεπιστήμες και το περιβάλλον (MSc). Στην παρέμβασή της συνδυάζει γεωλογική τεκμηρίωση, ιστορικά παραδείγματα και πρακτικές συμβουλές πρόληψης. Στόχος της, αναφέρει, «να ενημερώσω και να ευαισθητοποιήσω το κοινό σχετικά με τους φυσικούς κινδύνους, με υπεύθυνο και κατανοητό τρόπο».
Προειδοποιεί ότι «η έντονη γεωμορφολογία της περιοχής, σε συνδυασμό με τις συχνές βροχοπτώσεις, δημιουργεί συνθήκες όπου τα νερά μπορούν να γίνουν ξαφνικά επικίνδυνα». Με αυτά τα λόγια, προβάλει την «αθέατη» όψη ενός τόπου ξακουστού για τη γοητεία του, μα και γνωστού στους επιστήμονες για την ευπάθεια έναντι ακραίων καιρικών φαινομένων.
Γιατί συμβαίνουν οι πλημμύρες στη Μάνη;
Σύμφωνα με τη Χρ. Δεδοπούλου, η γεωλογία της Μάνης χαρακτηρίζεται από απότομες πλαγιές και φαράγγια που συγκεντρώνουν τα νερά της βροχής σε μικρές, αλλά ισχυρές ροές. «Τα ρέματα, που σε πολλές περιοχές έχουν στενέψει ή έχουν αλλοιωθεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα, δεν μπορούν πάντα να απορροφήσουν όγκο νερού μεγάλης έντασης», επισημαίνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας επιπλέον ότι, «η αποψίλωση των δασών, η επέκταση δρόμων και η δόμηση κοντά σε φυσικά ρέματα επιτείνουν τον κίνδυνο».
Ιστορικά παραδείγματα
Η Μάνη έχει βιώσει στο παρελθόν σημαντικές πλημμύρες που έχουν προκαλέσει ζημιές σε σπίτια και υποδομές, παρατηρεί η Χρ. Δεδοπούλου. «Ιδιαίτερα μετά έντονες βροχοπτώσεις ή καταιγίδες, τα νερά συχνά κατευθύνονται από τα φαράγγια προς τις κατοικημένες περιοχές, δημιουργώντας επικίνδυνες καταστάσεις. Η γνώση της ιστορίας αυτών των φαινομένων μπορεί να μας βοηθήσει να προετοιμαστούμε καλύτερα και να μειώσουμε τις επιπτώσεις τους», σημειώνει η επιστήμονας.
Τι μπορούμε να κάνουμε για πρόληψη
Σύμφωνα με τη γεωλόγο, καταλυτικής σημασίας για την οχύρωση της περιοχής είναι οι ενέργειες και έργα πρόληψης, τις οποίες συνοψίζει ως εξής:
• Καθαρισμός και παρακολούθηση ρεμάτων: Η διατήρηση των φυσικών διαδρομών του νερού είναι κρίσιμη.
• Συντήρηση υποδομών: Έλεγχος γεφυριών, οχετών και δρόμων πριν από τη χειμερινή περίοδο.
• Ενημέρωση και σχέδια έκτακτης ανάγκης: Οι κάτοικοι πρέπει να γνωρίζουν πού βρίσκονται οι ασφαλείς ζώνες και πώς να κινηθούν σε περίπτωση πλημμύρας.
• Αειφόρος δόμηση: Αποφυγή κατασκευών κοντά σε φαράγγια και παλιά ρέματα.
Τρίπτυχο προστασίας και απόλαυσης:
Σωστή ενημέρωση, πρόληψη, σεβασμός
Ως κατακλείδα, η Χριστίνα Δεδοπούλου στέλνει σαφές μήνυμα, στεκόμενη στην ανάγκη συλλογικής ευαισθητοποίησης και υπευθυνότητας: «Η Μάνη μάς διδάσκει ότι η φύση, όσο όμορφη και δυνατή, απαιτεί σεβασμό και προετοιμασία. Με σωστή ενημέρωση, πρόληψη και σεβασμό στη γεωμορφολογία, μπορούμε να απολαμβάνουμε τον μοναδικό της χαρακτήρα χωρίς να εκτιθέμεθα σε περιττούς κινδύνους».
Είπαν το νερό… νεράκι
Κι ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν για τον κίνδυνο πλημμυρών, οι κάτοικοι κι επισκέπτες της Μάνης ήρθαν πρόσφατα αντιμέτωποι με ένα ακόμη, εξίσου σοβαρό πρόβλημα: Την έλλειψη νερού. Η καταγγελία που είδε το «φως» της δημοσιότητας είναι χαρακτηριστική: «Χωρίς καμία προειδοποίηση, χωρίς κανένα σχέδιο, χωρίς ίχνος σεβασμού προς τους κατοίκους και τους επισκέπτες, η Μάνη βυθίζεται ξανά στην ξηρασία. Το νερό κόβεται αυθαίρετα, αφήνοντας ολόκληρα χωριά να παλεύουν με κουβάδες και μπουκάλια…», έγραψε το olympia.gr. Στο ίδιο μήκος κύματος, μαρτυρίες είναι αποκαλυπτικές: «Καλημέρα από Παλαιόχωρα… Χωρίς νερό είμαστε… Έρχεται κόσμος και φεύγει», ανέφερε πολίτης σε βίντεο.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες του «ΛΤ», ανάλογα προβλήματα στην υδροδότηση έχουν καταγραφεί και σε άλλες κοινότητες του Δήμου Ανατ. Μάνης. Για το ζήτημα θα ακολουθήσει νεότερο δημοσίευμα.
Σε αναζήτηση λύσης για την απουσία
δικτύου υδροδότησης στα Τσικάλια
Στο μεταξύ, την επιστολή της πρώην προέδρου της Τοπικής Κοινότητας Τσικαλιών, ΔΕ Οιτύλου Δήμου Ανατολικής Μάνης, Γεωργίας Περώνη, ανέφερε πρόσφατα προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, ο βουλευτής Λακωνίας, Νεοκλής Κρητικός. Σε αυτήν, η έμπειρη αυτοδιοικητικός περιγράφει αναλυτικά το διαχρονικό πρόβλημα έλλειψης δικτύου υδροδότησης της κοινότητας και των παρακείμενων οικισμών. Η περιοχή στερείται δικτύου υδροδότησης και οι ανάγκες για νερό καλύπτονται μέσω στέρνας, η οποία γεμίζει με βρόχινο νερό. Όταν το νερό εξαντλείται, η μόνη λύση είναι η πληρωμή βυτίου νερού, γεγονός που αποδεικνύεται ιδιαίτερα ακριβό, καθώς το κόστος/βυτίο κυμαίνεται από 150 έως 200€ για 13-17 κυβικά μέτρα.
«Τα χωριά έχουν ζωή κυρίως κατά τους θερινούς μήνες, όπου οι κάτοικοι διαπιστώνουν ότι το νερό εξαντλείται πιο γρήγορα, με συνέπεια ν’ αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες σε καθαριότητα, μαγειρική, συντήρηση οικιών», σημείωσε ο Ν. Κρητικός, ζητώντας από τον υπουργό να εστιάσει στο πρόβλημα, «έστω στην κατεύθυνση εύρεσης λύσεων ανακούφισης από το κόστος που συνεπάγεται η αγορά βυτίου νερού –η πρώην πρόεδρος προτείνει την επιδότηση μέσω voucher».
