Ένας αόρατος αλλά εξαιρετικά θανατηφόρος μύκητας έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τα αμφίβια σε όλο τον κόσμο. Ο μύκητας chytrid, γνωστός επιστημονικά ως Batrachochytrium dendrobatidis, ευθύνεται για μαζικούς θανάτους και έχει ήδη οδηγήσει δεκάδες είδη βατράχων στην εξαφάνιση.
Ερευνητές σε Αυστραλία και ΗΠΑ δοκιμάζουν πρωτότυπες λύσεις για να περιορίσουν την εξάπλωσή του, από αυτοσχέδιες «σάουνες» μέχρι φαρμακευτικά λουτρά, σε μια προσπάθεια να δοθεί χρόνος στα είδη που απειλούνται.
Θερμότητα και φάρμακα στη μάχη με τον μύκητα
Ο μύκητας προσβάλλει το δέρμα των βατράχων, ένα όργανο ζωτικής σημασίας για την αναπνοή και τη ρύθμιση νερού και ηλεκτρολυτών στο σώμα τους. Όταν αυτές οι λειτουργίες διαταραχθούν, οι συνέπειες είναι συχνά μοιραίες.
Στο Σίδνεϊ, ο βιολόγος Άντονι Γουάντλ από το Πανεπιστήμιο Macquarie παρατήρησε ότι οι επιδημίες επιδεινώνονται τον χειμώνα και μειώνονται το καλοκαίρι. Η εξήγηση βρίσκεται στη θερμοκρασία: ο μύκητας ευδοκιμεί στο κρύο αλλά δυσκολεύεται να επιβιώσει στη ζέστη. Έτσι δημιουργήθηκαν μικρές θερμές κατασκευές από τούβλα και διαφανή καλύμματα που λειτουργούν σαν «σάουνες» στη φύση. Οι βάτραχοι μπαίνουν εκεί φυσικά και, όταν η θερμοκρασία του σώματός τους φτάσει περίπου τους 30°C, ο μύκητας συχνά εξουδετερώνεται.
Στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού, στα ορεινά της Βόρειας Καλιφόρνιας, ο ερευνητής Τζόνα Πιοβία-Σκοτ εφαρμόζει μια διαφορετική μέθοδο. Νεαροί βάτραχοι υποβάλλονται σε σύντομα καθημερινά λουτρά με αραιωμένο αντιμυκητιασικό φάρμακο, ιτρακοναζόλη. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα ζώα που λαμβάνουν θεραπεία έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να επιβιώσουν τον πρώτο δύσκολο χειμώνα.
Παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πρόκειται κυρίως για προσωρινές λύσεις. Στόχος είναι να ενισχυθούν οι πληθυσμοί των αμφιβίων ώστε με τον χρόνο να αναπτύξουν φυσική ανθεκτικότητα.
Ο μύκητας chytrid έχει ήδη συνδεθεί με την εξαφάνιση περίπου 90 ειδών αμφιβίων και τη δραματική μείωση εκατοντάδων ακόμη. Για τους ερευνητές, κάθε μικρή παρέμβαση που δίνει χρόνο στη φύση να προσαρμοστεί μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική στη μάχη για τη διάσωση αυτών των ευάλωτων οργανισμών.
