Με εξαιρετικά μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε, το απόγευμα του Σαββάτου 30 Μαρτίου, η επιστημονική ημερίδα ιστορίας που διοργάνωσε ο Φορέας Ιστορικής Έρευνας «Σπάρτη 2034» με θέμα «Ο ρόλος και η συμβολή του Παναγιώτη Κρεββατά στην Επανάσταση: “...ἦτον ἄνθρωπος μὲ νοῦ καὶ πολλὰ ὠφέλιμος γιὰ τὴν Πατρίδα”», η οποία έλαβε χώρα στην κατάμεστη αίθουσα «Λακώνων Ποιητών Νικηφόρου Βρεττάκου και Γιάννη Ρίτσου» στο Διοικητήριο της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας.
Στο καλωσόρισμά του ως οικοδεσπότης, ο ιστορικός Νίκος Ι. Καρμοίρης αναφέρθηκε στους στόχους του νεοσύστατου Φορέα, τον οποίο χαρακτήρισε «τέκνο της ανάγκης» για την μελέτη, διάσωση και προβολή της τοπικής ιστορίας, παρουσιάζοντας, παράλληλα, ένα σύντομο βίντεο με το λογότυπο του Φορέα. Στη συνέχεια, εξήγησε τους λόγους για τους οποίους επιλέχθηκε η ανάδειξη της παραγνωρισμένης μορφής του Παναγιώτη Κρεββατά ως εναρκτήρια εκδήλωση, προβάλλοντας κατόπιν ένα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους με τίτλο «Ποιος ήταν ο Κρεββατάς;», μέσω του οποίου επιχειρήθηκε να καταγραφεί πως αποτυπώνεται σήμερα στη λαϊκή συνείδηση και τη συλλογική μνήμη η άγνωστη μορφή του αγωνιστή του 1821, Παναγιώτη Κρεββατά, στον τόπο του, τον Μυστρά.
Η έναρξη του πρώτου μέρους των ομιλιών ξεκίνησε με τον Διδάκτορα Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Γενεύης κ. Μελέτη Η. Μελετόπουλο, ο οποίος με την από στήθους ομιλία του με θέμα «Ο Παναγιώτης Κρεββατάς στον λαβύρινθο του πελοποννησιακού πολιτικού συστήματος», σκιαγράφησε την εποχή, τους θεσμούς και τους ανθρώπους της τουρκοκρατούμενης και επαναστατημένης Ελλάδας, τονίζοντας πως ο Αγώνας υπήρξε εθνικός και σε καμία περίπτωση ταξικός. Κατόπιν ο Διδάκτωρας Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και Καθηγητής Β/θμιας Εκπαίδευσης κ. Γιάννης Ν. Τσουλόγιαννης, παρουσίασε όψεις της ιστορικής διαδρομής του Κρεββατά και της οικογένειάς του μέσω της ομιλίας του με τίτλο «Παναγιώτης Κρεββατάς: Βίος και έργο». Τέλος, ο πρ. Καθηγητής Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Πατρών, κ. Αθανάσιος Θ. Φωτόπουλος, στην ομιλία του με τίτλο «Προσεγγίσεις στη βιογραφία του Παναγιώτη Κρεββατά» παρουσίασε μια διαφορετική ερμηνεία γεγονότων και προσώπων, σημειώνοντας πως ο ιστορικός πρέπει να έχει ενσυναίσθηση και να μεταφέρει τον εαυτό του στην εποχή που μελετάει για να μην προβεί σε λάθος εκτιμήσεις.
Το δεύτερο μέρος άρχισε με τον εκπρόσωπο της Βιβλιοθήκης της Βουλής και Φιλόλογο κ. Σωτήρη Λεβέντη, ο οποίος στην εισήγησή του με θέμα «Λεπτές Ισορροπίες στη Διοίκηση: Βουλευτικό, Γερουσία και ο Παναγιώτης Κρεββατάς» αναφέρθηκε στο πολιτικό πλαίσιο της εποχής. Στη συνέχεια η Επιμελήτρια του Αρχείου Ιστορικών Εγγράφων της Ιστορικής Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος κα. Άννα Κάνδια παρουσίασε έγγραφα και κειμήλια των Κρεββατάδων στην εισήγησή της με θέμα «Παρουσίαση των κειμηλίων της οικογένειας Κρεββατά του Μυστρά, που φυλάσσονται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, καθώς και στοιχείων που προκύπτουν από το αρχείο του Παναγιώτη Κρεββατά που είναι κατατεθειμένο στο Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων της ΙΕΕΕ». Την σκυτάλη έλαβε ο ιστορικός και ιδρυτής του Φορέα Ιστορικής Έρευνας «Σπάρτη 2034» κ. Νίκος Καρμοίρης, παρουσιάζοντας στοιχεία σχετικά με τη σύνδεση των Βενιζέλων της Κρήτης με την οικογένεια Κρεββατά της Λακεδαίμονος, με θέμα ομιλίας «Ποια η σχέση του Ελευθερίου Βενιζέλου με τους Κρεββατάδες του Μυστρά;». Τον κύκλο των ομιλιών έκλεισε ο Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ. ε.α. και Ιατρός-Αλλεργιολόγος, κ. Παναγιώτης Παπαλεξανδράκος, ως απόγονος της Οικογένειας Κρεββατά, με θέμα εισήγησης «Ο Άρχοντας Επαναστάτης», εξαίροντας τα ανδραγαθήματα και την προσωπικότητα τού Κρεββατά, παρουσιάζοντάς τον, παράλληλα, μέσα από την σκοπιά των συγχρόνων του αγωνιστών και ιστοριογράφων.
Χαιρετισμό απηύθυναν ο βουλευτής Λακωνίας κ. Θανάσης Δαβάκης, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας κ. Θοδωρής Βερούτης και ο δήμαρχος Σπάρτης κ. Μιχάλης Βακαλόπουλος, ενώ ανάμεσα στο πολυπληθές ακροατήριο παρευρέθηκαν μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του ΔΣ Σπάρτης κ. Στέφανος Βρεττάκος, η αντιπρόεδρος του ΔΣ Σπάρτης Γεωργία Δεδεδήμου, ο αντιδήμαρχος Μονεμβασίας κ. Κώστας Μαυρομιχάλης, η πρώην αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας και νυν επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο Δήμο Σπάρτης κα. Ντία Τζανετέα, οι πρώην δήμαρχοι Σπάρτης και επικεφαλής παρατάξεων της αντιπολίτευσης κ.κ. Βαγγέλης Βαλιώτης και Πέτρος Δούκας, οι δημοτικοί σύμβουλοι Σπάρτης Παναγιώτης Θεοδωρακάκος, Γιάννης Καρμοίρης και Γιώργος Κουρεμπής, ο πρόεδρος του Συνδέσμου εν Αττική Λακεδαιμονίων κ. Δημήτρης Καστάνης, ο ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και ερευνητής κ. Δημήτρης Σπαντίδος, η προϊσταμένη των ΓΑΚ-Αρχείων Ν. Λακωνίας κα. Πέπη Γαβαλά, ο πρόεδρος της ΕΠΣ Λακωνίας κ. Τάκης Καρράς, πρόεδροι Κοινοτήτων, εκπρόσωποι επιστημονικών φορέων, πολιτιστικών συλλόγων και λοιπών τοπικών σωματείων, καθώς και απόγονοι της Οικογένειας Κρεββατά. Σημειώνεται πως την ημερίδα παρακολούθησαν δια ζώσης περισσότεροι από 250 παρευρισκόμενοι και διαδικτυακά περισσότερα από 300 άτομα. Η εκδήλωση μεταδόθηκε ζωντανά μέσω διαδικτύου και είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα sparti2034.gr.
Αξιοσημείωτο ήταν πως η ημερίδα καλύφθηκε με διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα -για πρώτη φορά σε επιστημονική εκδήλωση στην Λακωνία- σε συνεργασία με την syNNergy, με διερμηνείς τις κ.κ. Ελένη Μπατζιοπούλου και Ελένη Ζωρογιαννίδη. Πρόθεση κι επόμενος στόχος του Φορέα Ιστορικής Έρευνας «Σπάρτη 2034» αποτελεί η άμεση έκδοση των πρακτικών της ημερίδας.
Σημειώνεται, τέλος, πως σε συνεργασία με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο είχε αναρτηθεί ένα πανό με φωτογραφίες ενός μέρους των κειμηλίων και εγγράφων του Κρεββατά, ενώ με τη βοήθεια του Συλλόγου Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτης αναρτήθηκε φωτογραφική αναπαράσταση της δολοφονίας του Κρεββατά, καθώς και μία αυθεντική ενδυμασία του 1821, τα οποία οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να θαυμάσουν.
Η ημερίδα, την οποία εμπνεύστηκαν και σχεδίασαν οι ιστορικοί κ.κ. Γιάννης Τσουλόγιαννης και Νίκος Καρμοίρης, πραγματοποιήθηκε σε συνδιοργάνωση με τον Σύνδεσμο των εν Αττική Λακεδαιμονίων, την ευγενική υποστήριξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του Δήμου Σπάρτης και της Δημοτικής Κοινότητας Μυστρά, τη χορηγία του Ξενοδοχείου «Διόσκουροι» και τη συμμετοχή του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου και του νεοσύστατου Συλλόγου Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτης.
Απουσία Σταθακόπουλου
Απορίες προκάλεσε η απουσία από το πάνελ του Οθωμανολόγου και Διδάκτορα του Παντείου Πανεπιστημίου, Δημήτρη Σταθακόπουλου, ο οποίος σύμφωνα με το πρόγραμμα θα παρουσίαζε εισήγηση με θέμα «Οι δομές της οθωμανικής διοίκησης του Μοριά, Mουσουλμάνοι & Xριστιανοί, η περίπτωση του Μυστρά». Όπως ενημερώθηκε το κοινό κατά την έναρξη της ημερίδας, ο κ. Σταθακόπουλος είχε ένα αυτοκινητικό ατύχημα καθοδόν προς Σπάρτη, που δεν του επέτρεψε να παρευρεθεί στην εκδήλωση, ενώ ο ίδιος είναι καλά στην υγεία του. Σιδερένιος!
Απόγονοι των Κρεββατάδων
Δεν ήταν μονάχα οι ομιλητές Μ. Μελετόπουλος και Π. Παπαλεξανδράκος οι μοναδικοί απόγονοι των Κρεββατάδων στην αίθουσα. Την εκδήλωση παρακολούθησαν και τα παιδιά του Δημήτρη Κρεββατά, συγγραφέα του βιβλίου «Από τον Παναγιώτη Κρεββατά στον Ελευθέριο Βενιζέλο: Η πορεία μιας Σπαρτιατικής οικογένειας» που εκδόθηκε το μακρινό 1994 στην Αθήνα. Σήμερα το βιβλίο αυτό είναι δυσεύρετο και σίγουρα θα άξιζε ανατύπωσης.
«Η Λακωνία δεν έχει βιβλιογραφία»
«Ευχαριστούμε για την προσέλευσή σας. Στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, την Ηλεία, δεν έχουμε κόσμο σε αυτού του είδους τις εκδηλώσεις. Συγχαρητήρια και σε εσάς, λοιπόν!», ανέφερε απευθυνόμενος στο πολυπληθές ακροατήριο ο καθηγητής Αθ. Φωτόπουλος, και συνέχισε: «Είναι ευχάριστο που ένας τοπικός φορέας ξεκινάει τη δράση του με ένα ιστορικό θέμα• τον Παναγιώτη Κρεββατά. Φυσικά δεν είναι μόνο αυτός από τους μεγάλους Λάκωνες, είναι πάρα πολλοί που έχουνε διαπρέψει σε διάφορους τομείς. Σιγά σιγά νομίζω ότι πρέπει να αξιοποιηθούν τα πρόσωπα αυτά και να γίνουν κάποιες ειδικές εκδηλώσεις και εκδόσεις. Η Λακωνία δεν έχει μονογραφήσει τους μεγάλους άντρες της, πλην ελαχίστων περιπτώσεων. Δεν υπάρχει βιβλιογραφία. Παροτρύνω, επίσης, να ανατυπωθεί ο τόμος των “Λακωνικών” του 1932 διότι έχει πολύ σημαντικό υλικό για την Λακωνία».
Δημιουργικές δυνάμεις της Σπάρτης
Όπως σημείωσε ο Ν. Καρμοίρης στην κατακλείδα της εκδήλωσης «για την υλοποίηση της ημερίδας συνεργαστήκαμε με πολλές δημιουργικές δυνάμεις της πόλης μας και είμαι ευτυχής για αυτό», αναφέροντας ονομαστικά όλους τους συνεργάτες του. Τα βίντεο, οι φωτογραφίες, τα έντυπα κ.λπ. δημιουργήθηκαν από Σπαρτιάτισσες και Σπαρτιάτες με όρεξη, μεράκι και καλλιτεχνικές ανησυχίες. Πράγματι η πόλη διαθέτει πολλές δημιουργικές δυνάμεις που ψάχνουν διεξόδους να δημιουργήσουν και να συνεργαστούν…
Τροφή για σκέψη
Κλείνοντας τον κύκλο των ερωτήσεων-συζητήσεων ο Μ. Μελετόπουλος σημείωσε με έμφαση: «Ήταν μια εντυπωσιακή εσπερίδα. Πολύς κόσμος, εντυπωσιακές εισηγήσεις. Θα ήθελα φεύγοντας να ζητήσω να σκεφτούμε όλοι το εξής: Αυτοί οι άνθρωποι (σ.σ. οι αγωνιστές του 1821) ήταν όλοι πάρα πολύ σημαντικοί άνθρωποι. Αναμετρήθηκαν με μία αυτοκρατορία που εκτεινόταν από τον Δούναβη μέχρι τον Νείλο κι αυτό ήθελε πάρα πολύ ανδρισμό και γενναιότητα για να το κάνουν. Τα συνέδρια αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά και για την επιστήμη, αλλά και ως πηγή έμπνευσης για εμάς σήμερα. Διότι αυτοί οι άνθρωποι απάντησαν στην εποχή τους στο ερώτημα “τί θα κάνουμε εμείς για τον εαυτό μας, για το έθνος μας, για τα παιδιά μας”. Εμείς έχουμε απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα;». Το καλύτερο φινάλε για μια εξαιρετική ημερίδα!
Με την στήριξη της Βουλής
Αξίζει να σημειωθεί ότι με πρωτοβουλία του βουλευτή Λακωνίας Θανάση Δαβάκη η ημερίδα στηρίχθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων, ηθικά και οικονομικά, κατόπιν απόφασης του Προέδρου της Κωνσταντίνου Τασούλα. Άλλωστε, ο Παναγιώτης Κρεββατάς υπήρξε Παραστάτης, δηλαδή Βουλευτής, στο Ά Βουλευτικό την περίοδο της Επανάστασης και η στήριξη προς την εκδήλωση αποτέλεσε πράξη τιμής προς την μορφή του και αναγνώρισης των υπηρεσιών του προς το Έθνος.
