Ένα έργο βαθιά ριζωμένο στην ιστορία και τη λαϊκή παράδοση της Λακωνίας υποδέχθηκε η Αθήνα, στη γειτονιά της Πλάκας, κάτω από τη σκιά της Ακρόπολης. Ο λόγος για την πρώτη ατομική, θεματική έκθεση του Σπαρτιάτη γλύπτη Δημοσθένη Τζανάκου, με τίτλο «Μοιρολογίστρες», η οποία φιλοξενείται στην Αίθουσα Τέχνης «Technohoros Art Gallery», υπό την επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Νικολένας Καλαϊτζάκη-Ζούνη.
Τα εγκαίνια της έκθεσης πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Πέμπτης 10 Σεπτεμβρίου, παρουσία πλήθους κόσμου. Πέρα από τους φίλους, οικείους και συντοπίτες τού καλλιτέχνη, αξιοσημείωτο είναι πως στην έκθεση παρευρέθηκαν αρκετοί διερχόμενοι επισκέπτες και κάτοικοι της περιοχής, γεγονός που αναδεικνύει τη δυναμική και την απήχηση του έργου. Το «παρών» στα εγκαίνια έδωσε σχεδόν σύσσωμη η οικογένεια του γλύπτη, ανάμεσά της και ο θείος του, βουλευτής Λακωνίας Νεοκλής Κρητικός, ο οποίος δεν έκρυψε την περηφάνια του για την καλλιτεχνική διαδρομή του ανιψιού του.
Στο επίκεντρο του εκθεσιακού χώρου, ο οποίος εκτείνεται σε δύο επίπεδα, δεσπόζει ένα εμβληματικό γλυπτικό σύνολο, το οποίο απαρτίζεται από πέντε Μανιάτισσες μοιρολογίστρες που θρηνούν, αποδοσμένες σε φυσικό μέγεθος. Οι γύψινες μορφές στέκονται σε συγκλονιστικές στάσεις οδύνης, μετατρέποντας την αίθουσα σε ένα βιωματικό σκηνικό σπαραγμού.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η πηγή έμπνευσης του έργου, η οποία πηγάζει από μια τυχαία συγκυρία και μια εντυπωσιακή συνωνυμία. Όπως αποκαλύφθηκε, ένα παλιό βιβλίο με μανιάτικα μοιρολόγια του 1900 έκρυβε ένα μοιρολόι που απευθυνόταν σε κάποιον συνωνόματο και συνεπώνυμο του καλλιτέχνη, ονόματι Δήμο Τζανάκο. Πρόκειται για έναν νέο που είχε ξεκινήσει μια αιματηρή βεντέτα στην Κοίτα της Μάνης και στο τέλος κατέληξε και ο ίδιος θύμα της.
Σύμφωνα με τον δημιουργό, το εγχείρημα –το οποίο χρειάστηκε έξι χρόνια από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι την τελική υλοποίηση– κινείται μεταξύ κλασικής γλυπτικής και εξπρεσιονιστικής προσέγγισης. Το έργο προσεγγίζει τη γλυπτική με όρους ζωγραφικής σε μια ειλικρινή σύγκρουση με το υλικό, παραπέμποντας ταυτόχρονα σε χορό αρχαίας τραγωδίας και αναδεικνύοντας την οικουμενικότητα του θρήνου.
Η έκθεση θα παραμείνει επισκέψιμη για το φιλότεχνο κοινό έως το Σάββατο 3 Οκτωβρίου.
Το μοιρολόι στον δημόσιο χώρο
Αξίζει να σημειωθεί πως μόλις δύο χρόνια πριν, στις 3 Ιουλίου 2024, το μανιάτικο μοιρολόι εντάχθηκε επίσημα στο Εθνικό Ευρετήριο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας με σχετική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, έπειτα από ενέργειες και πρωτοβουλίες του Δήμου Ανατολικής Μάνης σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Σπάρτης και πλήθος πολιτιστικών και λαογραφικών συλλόγων της περιοχής.
Η συγκυρία αυτή, της εθνικής ανάδειξης του μοιρολογιού, αποτελεί ίσως μια μοναδική ευκαιρία για τον Δήμο Ανατολικής Μάνης να αξιοποιήσει το έργο του Δημοσθένη Τζανάκου, τοποθετώντας αυτή τη σπουδαία οπτικοποίηση της μανιάτικης παράδοσης –μέσω του έργου «Μοιρολογίστρες»– στον δημόσιο χώρο.
| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.
