Μοντέρνα Ζωγραφική

Τρίτη, 05 Νοέμβριος 2019 21:48 | | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ

Συμπαθάτε με για το σημερινό μου άρθρο, αλλά σαν ελεύθερος άνθρωπος, επιτρέψτε μου να πω ελεύθερα τη γνώμη μου. Η αλήθεια είναι ότι προσπάθησα να καταλάβω τους μοντέρνους ζωγράφους, πήγα σε σεμινάρια, μελέτησα πολλά έργα τους, αλλά όσο κι αν στεκόμουν απέναντί τους, δεν έβρισκα κάτι που να με τραβάει.

Παράξενο είδος, μα την αλήθεια, οι δήθεν φιλότεχνοι. Αποφαίνονται για τα πάντα γύρω από την τέχνη, με άποψη που θεωρούν αλάθητη, ένα είδος φασισμού κι αυτό, κι αν τολμήσεις να τους αμφισβητήσεις, και να πεις άφοβα ότι δεν συμφωνείς μαζί τους, σε θεωρούν ανίδεο όσον αφορά την τέχνη, κάνουν τον γνωστό μορφασμό περιφρόνησης, και με ύφος χιλίων καρδιναλίων αποχωρούν, όντας σίγουροι ότι έχουν να κάνουν μ’ ένα βλάκα.

Φίλες, φίλοι, η τέχνη είναι μεγάλη και βαθιά υπόθεση. Ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει ότι του κατέβει. Εξαρτάται από μας αν θα το αποδεχτούμε ή όχι, αν το αγαπήσουμε ή το πετάξουμε στον κάλαθο της λησμονιάς. Νομίζω ότι κάνουν λάθος όσοι αρκούνται στην φήμη και στο όνομα του ζωγράφου, για να θεωρήσουν ένα έργο αριστούργημα.

Βασικά για να είναι κάτι ωραίο και κοινά αποδεκτό, είτε αυτό είναι πίνακας ζωγραφικής, άγαλμα ή ποίημα, πρέπει να μας προκαλεί ρίγη συγκίνησης και θαυμασμού. Να το κοιτάμε και να νοιώθουμε δέος. Έτσι του παραχωρούμε το επίθετο κλασικό, που σημαίνει ότι η αξία και το μεγαλείο του παραμένουν αναλλοίωτα στους αιώνες.

Να φέρω παραδείγματα: Η Αφροδίτη της Μήλου και πολλά αρχαιοελληνικά αγάλματα, οι πίνακες του Ντα Βίντσι, του Ρέμπραντ, του Τιτσιάνο και πολλών άλλων, που έχουν χαρακτηριστεί και είναι κλασικά. Πραγματικά, όσες φορές έχω σταθεί μπροστά σε τέτοια έργα, νομίζω ότι σπάζουν τα κόκαλά μου. Η συγκίνηση που με διακατέχει είναι απερίγραπτη!

Κι ερχόμαστε στον εικοστό αιώνα, που, κατά τη γνώμη μου, η τέχνη της ζωγραφικής ιδιαίτερα έπεσε πολύ χαμηλά. Κύριοι εκπρόσωποι ο Πικάσο, ο Καντίσκι κι ο Μιρό. Θα σταθώ στον πρώτο, που τον θεωρώ αχώνευτο. Είναι φορές που φτάνω να πω, υπερβολικός σίγουρα, ότι ο άνθρωπος αυτός δεν είναι καλλιτέχνης, αλλά αποτελεί ύβρη προς τη ζωγραφική. Απορώ τι του βρίσκουν και τον θαυμάζουν τόσοι άνθρωποι στον κόσμο. Μήπως θαυμάζουν μόνο τ’ όνομά του;

Γιατί όσους πίνακές του κι αν δω, μόνο θαυμασμό δεν μου προκαλεί κανένας. Ασυνάρτητα σχήματα, παραποιημένα στο έπακρο πρόσωπα, για να μην πω τίποτα χειρότερο. Ακατανόητα σκίτσα, που μοιάζουν παιδικά. Ο ίδιος ο Πικάσο άλλωστε έχει τονίσει:
«Μου πήρε τέσσερα χρόνια για να ζωγραφίζω σαν τον Μιχαήλ Άγγελο, και μια ζωή, για να ζωγραφίζω σαν παιδί» Τότε γιατί να μην αρκεστούμε στις παιδικές ζωγραφιές; Εκεί λοιπόν θα καταντήσει η τέχνη της ζωγραφικής;

Ο Πικάσο για να μας δείξει τι σημαίνει αφαίρεση στη ζωγραφική, ζωγράφισε μια αγελάδα τρεις φορές. Στο πρώτο σκίτσο το ζώο ήταν ζωγραφισμένο ολοζώντανα, με τις φωτοσκιάσεις και το βάθος που του δίνουν αυτές. Στο δεύτερο είχαν αφαιρεθεί πολλά, κι είχαν μείνει οι βασικές γραμμές που δείχνουν τα τμήματα του ζώου με ελάχιστες σκιές. Στο τρίτο είχαν αφαιρεθεί κι αυτά, κι είχε μείνει μόνο το περίγραμμα της αγελάδας.

Αυτό λοιπόν είναι η αφαίρεση: Να ζωγραφίζουμε όπως οι ημιάγριοι πρόγονοί μας, οι κάτοικοι των σπηλαίων. Εκεί θα καταντήσει η τέχνη της ζωγραφικής;

Πανέξυπνος όπως ήταν, άλλαζε μοτίβα κάθε λίγο και λιγάκι. Έτσι έχουμε την περίοδο του κυβισμού, που παρουσιάζει τους ανθρώπους και τα πράγματα σαν κύβους, την άλλη τους παρουσιάζει σαν τρίγωνα και τετράγωνα, αφήστε, αδυνατώ να συνεχίσω. Μάλλον δεν έσκυψα όσο έπρεπε στο έργο του. Έπρεπε;

Ο Πικάσο ήταν παραγωγικότατος. Άφησε πάνω από εξήντα χιλιάδες(!) πίνακες, τη στιγμή που ο Ντα Βίντσι έκανε πάνω από τρία χρόνια για να τελειώσει έναν. Καταλαβαίνετε λοιπόν πόσο εκτιμούσε τη δουλειά του. Με πρόχειρους υπολογισμούς, πρέπει να έφτιαχνε τρεις με τέσσερις πίνακες την ημέρα, τους οποίους μάλλον δεν θα προλάβαινε να «χτενίσει», όπως κάνουν όλοι οι ζωγράφοι, από τον πιο απλό ως τον πιο μεγάλο, πριν παραδώσουν το έργο τους.

Φίλες, φίλοι, κακά τα ψέματα, αν σας παρουσιάσω έναν πίνακα με ορνιθοσκαλίσματα και μουντζούρες, και σας πω ότι αυτός είναι του Πικάσο, ενώ τον έχει φτιάξει ο οποιοσδήποτε, θ’ ανοίξετε το στόμα σας, όχι επειδή καταλαβαίνετε τι θέλει να πει ο καλλιτέχνης, αλλά επειδή είναι του Πικάσο!

Μάθαμε να προσκυνάμε και ν’ ανεχόμαστε ονόματα, χωρίς να κοιτάζουμε την ουσία των πραγμάτων, δυστυχώς! Η τέχνη σήμερα, και πιο πολύ η ζωγραφική, έχει ευτελιστεί σε μεγάλο βαθμό. Φτάσαμε να πετάμε μπογιές στον καμβά, να τον πατάμε με τα πέλματα, να εκτοξεύουμε χρώματα με μπιστολάκια, και το αποτέλεσμα να το ονομάζουμε πίνακα ζωγραφικής. Μη χειρότερα!

Αν δείτε πίνακα του Καντίσκι, δεν θα καταλάβετε τίποτα. Ασύμμετρα σχέδια, χρώματα αφηρημένα, κι από κάτω η υπογραφή του ζωγράφου. Αξία ανυπολόγιστη στο χρηματιστήριο της τέχνης. Για πόσο όμως ακόμα;

Το ίδιο και με τον Μιρό. Στη Βαρκελώνη υπάρχει μουσείο με τ’ όνομά του, όπου μπορείς να θαυμάσεις τα έργα του. Τεράστιοι πίνακες με μαύρες, ακανόνιστες γραμμές, χρώματα απαλά γεμάτα μαύρους κύκλους και τελείες, κι ότι άλλο μπορείς να φανταστείς.

Μικρότερος μάζευα τα τεύχη των «Μεγάλων ζωγράφων», των εκδόσεων Μέλισσα, ώσπου να γίνουν τόμοι, θυσιάζοντας τα ελάχιστα χρήματα που διέθετα. Όταν έφτασα στους ζωγράφους του εικοστού αιώνα, είπα χίλιες φορές να σταματήσω, κι απορώ γιατί δεν το έκανα. Θεωρώ την απόκτηση του τόμου αυτού πεταμένα λεφτά, αφού δεν μου έδωσε τίποτα σπουδαίο, μόνο ασυνάρτητους κι ακατανόητους πίνακες.

Όσο κι αν σπάω το κεφάλι μου, δεν μπορώ να καταλάβω τι θέλουν να πουν οι μοντέρνοι καλλιτέχνες. Αν μπορεί κάποιος να με διαφωτίσει, ευχαρίστως θα τον ακούσω. Λέτε τελικά να βρω εκεί μέσα καμμιά ωραιότητα;

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΑ
του ΚΥΡ
Το κλίκ της ημέρας
του ΚΥΡ
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα