Οι λέξεις είναι παράθυρα προς τον έξω κόσμο. Με τη χρήση τους ανοίγουν νοήματα και πλήθος εικόνων που διαμορφώνουν την γνώση. Ο άνθρωπος που γνωρίζει το νόημα σπουδαίων λέξεων, έχει ενταχθεί σε ένα περιβάλλον που τον βοηθά να γίνεται καλύτερος άνθρωπος, σοφότερος, ικανότερος.
Πού υπάρχουν κυρίως οι λέξεις; Στα κείμενα. Γιατί σ’ αυτά αν δεν καταλάβεις αμέσως μια φράση την ξαναδιαβάζεις, την κατανοείς, την κανείς κτήμα σου. Ωστόσο, αν και εδώ και χιλιάδες χρόνια υπάρχουν όλα τα σπουδαία κείμενα που μπορούν να μας ανοίξουν διάπλατα τον κόσμο, έχουμε ένα πρόβλημα. Η νέα γενιά δεν μπορεί να τα κατανοήσει, όσες φορές και αν τα διαβάσει. Και μιλάμε για απλά κείμενα της καθημερινότητας, όχι για βαριές επιστημονικές διατριβές.
Η κατανόηση κειμένου ήταν το πρώτο αντικείμενο που μετρήθηκε στην PISA το 2000. Εκεί διαπιστώθηκε για 26ο χρόνο -δηλαδή η κατάσταση δεν διορθώνεται- ότι το 50% των νέων παιδιών που έχουν βγάλει το Λύκειο, αδυνατούν να κατανοήσουν απλά κείμενα.
Η πρώτη αιτία για αυτή την πραγματικότητα είναι το φτωχό λεξιλόγιο. Τα παιδιά μιλούν με όλο και λιγότερες λέξεις και δεν γνωρίζουν το νόημα των περισσοτέρων. Και πού υπάρχει το φτωχό λεξιλόγιο; Στο σχολείο.
Ειδικά στην Ελλάδα του Αριστοτέλη και του Σωκράτη, η εκπαίδευση έχει αφοσιωθεί στην εισαγωγή στα ΑΕΙ μέσω των Φροντιστηρίων. Ποιος ενδιαφέρεται για το σχολείο της παπαγαλίας, όπου χάνει τον χρόνο του; Και γιατί να ενδιαφερθεί για τον Αριστοτέλη, αφού έτσι κι αλλιώς την τάξη την περνάει ακόμα και αδιάβαστος.
Δείτε τώρα πού καταλήγουμε. Το φτωχό λεξιλόγιο δημιουργεί πολίτες που θα είναι επιρρεπείς στα fake news και εύκολα θα παρασύρονται στο ψέμα και στη συνωμοσιολογία (όπως, δυστυχώς, συμβαίνει ήδη).
Τα παιδιά πρέπει να επιστρέψουν στον κόσμο των αξιών και στην αξιολόγησή τους. Η είσοδος στα ΑΕΙ ν’ αφορά μόνο τις δυο τελευταίες τάξεις Λυκείου. Όλο το προηγούμενο σχολείο να διδάσκει λέξεις και νοήματα. Και να μην είναι εύκολο να περάσεις την τάξη.
