Η Διεθνής Ημέρα Αρχαιολογίας αποβλέπει στην προώθηση της αρχαιολογικής επιστήμης, την επαφή μικρών και μεγάλων με την πολιτιστική κληρονομιά κάθε τόπου, με την ιστορία και την προστασία των αρχαιολογικών χώρων και τη σημασία των ανασκαφών. Άρχισε το 2011 από τις ΗΠΑ, επεκτάθηκε σε όλο τον κόσμο και γιορτάζεται κάθε χρόνο το τρίτο Σάββατο του Οκτωβρίου (φέτος στις 17 Οκτωβρίου).
Η Αρχαιολογική υπηρεσία της Ελλάδος ιδρύθηκε το 1833 -μία από τις αρχαιότερες στην Ευρώπη- είναι ο φορέας της ανάδειξης και της προστασίας των αρχαιοτήτων, της φροντίδας των μνημείων και την προβολή του αρχαιολογικού μας πλούτου. Είναι η δημόσια υπηρεσία που έχει την ευθύνη να αντιμετωπίσει την αρχαιοκαπηλία και το παράνομο εμπόριο των αρχαιοτήτων και να παραδώσει στις επόμενες γενιές τη γνώση, τα μνημεία, αλλά και τις διαχρονικές αξίες. Παρά την υποστελέχωσή της και στερημένη από τα απαραίτητα εφόδια κατορθώνει να φέρνει με επάρκεια σε πέρας την υψηλή αποστολή της.
Τα μνημεία, έργα τέχνης και όχι μόνο, καταγράφουν την ιστορία αιώνων του Ελλαδικού χώρου, μια απαράμιλλη παρακαταθήκη μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς, που είναι ιδιοκτησία του ελληνικού λαού. Οι όποιες εμπορικές πρακτικές αποτελούν οικονομική δραστηριότητα, που συνιστά παράβαση του άρθρου 7 του αρχαιολογικού νόμου και του άρθρου 24 του Συντάγματος, το οποίο θέτει εκτός συναλλαγής όλα τα αρχαία μνημεία, που ανήκουν στην κυριότητα και τη νομή του Δημοσίου.
Όμως με τον νόμο 5324/2026 που ψηφίστηκε στη Βουλή στις 28/7/2026, μόνο από το κόμμα της ΝΔ, παραχωρείται ολόκληρη η πολιτιστική κληρονομιά σε ιδιώτες. Αναθέτει σκανδαλωδώς στην Α.Ε. με την επωνυμία «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης της Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς» (Hellenic Heritage Organisation SA) την προστασία και την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων και των μνημείων, αλλά και την εμπορευματοποίησή τους. Έτσι, η μέχρι σήμερα λειτουργία των χώρων της πολιτιστικής κληρονομιάς κάτω από ένα αυστηρό καθεστώς, υπό τον έλεγχο των Εφορειών Αρχαιοτήτων καταργείται. Άνοιξε πλέον ο δρόμος για τη διαφήμιση δραστηριοτήτων μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών και τη χρήση από πλούσιους, με την οργάνωση τελετών επίδειξης των προϊόντων τους στα πολιτιστικά μας μνημεία. Ιδιώτες, που έχουν σκοπό το κέρδος, θα διαχειρίζονται την κινητή και ακίνητη περιουσία του υπουργείου Πολιτισμού, κτίρια, έσοδα από εισιτήρια, πωλητήρια, αναψυκτήρια κ.ά. και όλα αυτά για 50+50 χρόνια. Δυστυχώς, το μεγάλο έγκλημα-ξεπούλημα του πολιτισμού συντελέστηκε.
Από την πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη ήταν εμφανής η εκχώριση των πάντων στους ιδιώτες. Σιγά-σιγά άρχισε η υποβάθμιση των δημόσιων αγαθών και η ιδιωτικοποίηση Υγείας, Παιδείας, Ασφάλισης, περιοχών Natura κ.λπ., με πολλούς να λένε ότι αυτοί είναι ικανοί να πουλήσουν και την Ακρόπολη. Και αυτό δεν άργησε να γίνει. Πιστοί στην ανταπόδοση των επιχειρηματικών ομίλων για τη στήριξή τους, θυσίασαν ολόκληρη ακόμη και την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας, παραδίνοντάς την στην εκμετάλλευση και την κερδοσκοπία.
Μήπως έχουν καταλάβει λάθος; Μήπως θεωρούν τους εαυτούς τους ιδιοκτήτες του κράτους; Κυβερνήσεις έρχονται και παρέρχονται. Αλλοίμονο αν η κάθε μία έβγαζε στο σφυρί τα ασημικά της χώρας. Κάτι που δεν διανοήθηκε ποτέ να κάνει κανείς στο παρελθόν. Τι άλλαξε τώρα; Από πού οι περαστικοί αντλούν αυτό το δικαίωμα; Η υπουργός πολιτισμού προερχόμενη από το ΠΑΣΟΚ, ενώ θα έπρεπε να αντιδράσει, ως αρχαιολόγος, αντίθετα έχει κάνει σταθερά βήματα προς την αλλοίωση των αξιών του πολιτισμού, βάζοντας το χεράκι της στην απαξίωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Οι ευθύνες της κυβέρνησης, αλλά και της ίδιας είναι τεράστιες:
-Η σχεδιάστρια μόδας Μαίρη Κατράντζου τον Οκτώβρη του 2019 παρουσίασε τις δημιουργίες της στον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο για λογαριασμό του ιδρύματος Ελπίδα της Μαριάννας Βαρδινογιάννη.
-Τον Οκτώβρη του 2020 έγινε η «τσιμεντοποίηση» της Ακρόπολης, ένα έγκλημα κατά του μοναδικού αριστουργήματος, που αναδεικνύει το μεγαλείο της αρχαίας Αθήνας και τη δύναμη της δημοκρατίας.
-Τα μοντέλα του γαλλικού οίκου Dior το καλοκαίρι του 2021 πόζαραν ανάμεσα στους δωρικούς κίονες του Παρθενώνα, με την τσιμεντοστρωμένη πλέον Ακρόπολη να αναδεικνύεται σε διεθνή πασαρέλα.
-Με τον νόμο 4968/2022, 161 σπάνια ειδώλια κυκλαδικής τέχνης της «Συλλογής Στερν», προϊόντα αρχαιοκαπηλίας, νομιμοποιήθηκαν και παρουσιάστηκαν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, με τη σύμφωνη γνώμη του ελληνικού κράτους.
-Η μετατροπή των 5 μεγαλύτερων δημόσιων αρχαιολογικών Μουσείων της Ελλάδας (ΕΑΜ, ΑΜΘ, ΑΜΗ, ΒκΧΜ, ΜΒΠ) σε ΝΠΔΔ με τον Ν. 5021/2023, για την αποδυνάμωση του χαρακτήρα τους.
-Στο Βυζαντινό Μουσείο την Κυριακή 23/4/2023 άρχισαν να καταφτάνουν δίσκοι με κόλλυβα για ένα …μνημόσυνο, με τον νεοδιόριστο πρόεδρο να δηλώνει ότι θα δίνεται για εκδηλώσεις, γάμους, βαφτίσεις κ.λπ.
-Το Μουσείο «Στοά του Αττάλου» τον Μάιο του 2023 παραχωρήθηκε για δείπνο, οργανωμένο από τη σύζυγο του πρωθυπουργού Μαρέβα Γκραμπόφσκι, μετά την απονομή των βραβείων Pritzker. Στρώθηκε μεγάλη τραπεζαρία στον προθάλαμο του Μουσείου, μέσα στη Στοά.
-Η ιδιωτικοποίηση και του Μυστρά.
Τα μνημεία δεν είναι για εμπόρευμα, κερδοσκοπία, εκμετάλλευση. Κάθε συναλλαγή, αξιοποίηση και διαχείριση για την αποκόμιση πόρων είναι μια ρωγμή στην ύπαρξή μας, στη ζωή μας. Γιατί εδώ ο χρόνος πηγαίνει προς τα πίσω, αφού το παρόν δεν σημαίνει τίποτα χωρίς το παρελθόν.
Η διάσωση των μνημείων αποτελεί ύψιστη προσφορά στη διαχρονικότητα των αξιών, στην πορεία και εξέλιξη του ανθρώπινου γένους.
Είναι τουλάχιστον απαράδεκτο και ανεπίτρεπτο, στον επιβλητικό ιερό χώρο της Πνύκας, όπου αγόρευαν ρήτορες και πολιτικοί της Φιλοσοφίας, του Πολιτισμού και της Δημοκρατίας στην Αρχαία Αθήνα, να δίνεται το βήμα στα αρπαχτικά γεράκια της υποδούλωσης των λαών.
