Επιμέλεια: Νίκος Ι. Καρμοίρης
Ύστερα από την πανηγυρική άνοδο της ΠΑΕ Καλαμάτα στα σαλόνια της Super League της επόμενης ποδοσφαιρικής περιόδου έπειτα από 26 χρόνια, αλλά και τον διαφαινόμενο κίνδυνο υποβιβασμού για τον Αστέρα Τρίπολης στη Super League 2, παρουσιάζουμε από πότε έχουν να συνυπάρξουν δύο πελοποννησιακές ομάδες στην Α’ Εθνική του ελληνικού ποδοσφαίρου, σε ένα αλμανάκ που καταγράφει χρυσές εποχές, ρεκόρ, σπουδαίους αθλητές, μεγάλες πορείες, αλλά και δύσκολες στιγμές του επαρχιακού ποδοσφαίρου της γεωγραφικής μας περιφέρειας, που άφησαν το δικό τους ξεχωριστό αποτύπωμα στα ελληνικά γήπεδα.
Αν ο Αστέρας διατηρηθεί στη μεγάλη κατηγορία, τότε αυτή θα είναι η πρώτη φορά ύστερα από 25 χρόνια που τουλάχιστον δύο ομάδες από την Πελοπόννησο θα συναντηθούν ξανά και θα συναγωνιστούν στην Α’ Εθνική. Τελευταία φορά ήταν στις αρχές της νέας χιλιετίας, τη σεζόν 2000-2001, όπου τότε στην ανώτερη κατηγορία βρίσκονταν τρεις ομάδες: η Παναχαϊκή, ο Πανηλειακός και η Καλαμάτα, με τις δύο τελευταίες να καταλαμβάνουν τη 14η και τη 5η θέση αντίστοιχα και να υποβιβάζονται στη Β’ Εθνική.
Έκτοτε το πελοποννησιακό ποδόσφαιρο εκπροσωπήθηκε από έναν μόνο «πρεσβευτή». Πιο συγκεκριμένα, η Παναχαϊκή συμμετείχε δύο φορές τις σεζόν 2001-2002 και 2002-2003 και μία σεζόν ο Πανηλειακός (2003-2004). Την τριετία που ακολούθησε (2004-2007) ο Μοριάς έμεινε χωρίς εκπρόσωπο στην κατηγορία, έως την εντυπωσιακή εμφάνιση του –μη δημοφιλούς έως τότε στην Αρκαδία– Αστέρα Τρίπολης, την περίοδο 2007-2008.
Τότε οι Αρκάδες δεν έκαναν απλά το ντεμπούτο τους στην πρώτη τη τάξει ποδοσφαιρική κατηγορία της Ελλάδας, αλλά «πρόβαραν» το προσωνύμιο «Ο Φονέας των γιγάντων» του θρυλικού Φωστήρα. Στην παρθενική τους εμφάνιση οι Τριπολιτσιώτες, σε ένα ανεπανάληπτο και ονειρικό ντεμπούτο, επικράτησαν στο «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης» των ομάδων του Big-4: Παναθηναϊκός (1-0), Ολυμπιακός (1-0), ΑΕΚ (2-1), ΠΑΟΚ (2-0). Μάλιστα εκτός έδρας κατάφεραν να αποσπάσουν «Χ» από τους ερυθρόλευκους στο «Καραϊσκάκης» (1-1) και να αποδράσουν με διπλό από την Τούμπα έναντι του «Δικεφάλου του Βορρά» (0-1). Πρωταγωνιστές εκείνης της εποχής ήταν μεταξύ άλλων οι Λούσιο Φιλομένο, Ζαουάντ Ζαϊρί, Ροζέριο Μάρτινς, Οράσιο Καρντόσο, Σωκράτης Φυτανίδης, Γιώργος Αμπάρης κ.ά.
Έκτοτε ο Αστέρας δημιούργησε την απόλυτη μονοκρατορία αναδιαμορφώνοντας τον ποδοσφαιρικό χάρτη όχι μόνο της Πελοποννήσου, αλλά και των επαρχιακών ομάδων. Ο… Τριπολιτσιώτης «Πέλοπας» αποτελεί τον μοναδικό συνεχόμενο και αδιάλειπτο εκπρόσωπο της Πελοποννήσου στη Super League για 19 συναπτά έτη, αφήνοντας πίσω του στη σχετική λίστα την ιστορική –και μοναδική επαρχιακή πρωταθλήτρια– Λάρισα (18 συνεχόμενες σεζόν: 1978–1996) και έχοντας μπροστά του μόνο μεγαθήρια της επικράτειας όπως ο ΟΦΗ (33 συνεχόμενες σεζόν: 1976–2009) και η Ξάνθη (31 συνεχόμενες σεζόν: 1989–2020).
Έτσι, πλέον, η σταθερή παρουσία του Αστέρα τον έχει καθιερώσει στην συνείδηση των Αρκάδων φιλάθλων ως τον αδιαφιλονίκητο ποδοσφαιρικό εκπρόσωπο του νομού, εξοβελίζοντας τον ιστορικό Παναρκαδικό, που έχοντας διαγράψει σημαντικές πορείες στις μικρότερες εθνικές κατηγορίες, διατηρούσε ως την εμφάνιση του Αστέρα τα ηνία στην Αρκαδία.
Τα σκήπτρα ωστόσο των συνολικών συμμετοχών κρατά η «βασίλισσα του νότου» Παναχαϊκή, μετρώντας συνολικά 26 συμμετοχές στην Α’ Εθνική, με αρκετούς υποβιβασμούς και ανόδους ενδιάμεσα.
Η «χρυσή» περίοδος της Πελοποννήσου
Η σημαντικότερη περίοδος για το πελοποννησιακό ποδόσφαιρο ήταν η εξαετία 1995-2001, κατά την οποία, με εξαίρεση τη σεζόν 1998-1999, στην Α’ Εθνική βρέθηκαν τρεις εκπρόσωποι του «νησιού» του Πέλοπα: Παναχαϊκή, Πανηλειακός, Καλαμάτα.

Συνολικά, από την ίδρυση της Α’ Εθνικής, τη σεζόν 1959-1960, έως και σήμερα οι ομάδες της γεωγραφικής Πελοποννήσου έχουν καταγράψει τις κάτωθι συμμετοχές στα μεγάλα σαλόνια του ελληνικού ποδοσφαίρου:
- Παναχαϊκή: 26 συμμετοχές
- Αστέρας Τρίπολης: 19 συμμετοχές
- Παναιγιάλειος: 7 συμμετοχές
- Καλαμάτα: 7 συμμετοχές
- Πανηλειακός: 7 συμμετοχές
- ΑΠΣ Κόρινθος: 5 συμμετοχές
- Παγκορινθιακός: 1 συμμετοχή
Σε επίπεδο νομών η Αχαΐα αποτελεί την αδιαμφισβήτητη κυρίαρχο με 33 συνολικά συμμετοχές (Παναχαϊκή και Παναιγιάλειος), ενώ η Αρκαδία από το απόλυτο μηδέν της περασμένης εικοσαετίας καταγράφει πλέον τις 19 συμμετοχές του Αστέρα Τρίπολης. Ομοίως, Μεσσηνία και Ηλεία καταγράφουν έκαστη από 7 συμμετοχές, βασισμένες στις πορείες των μοναδικών τους εκπροσώπων Καλαμάτας και Πανηλειακού αντίστοιχα. Όσον αφορά την Κορινθία, έχει σημειώσει 6 συμμετοχές με δύο ομάδες, τον Παγκορινθιακό και τον ΑΠΣ Κόρινθο, με την ιδιαιτερότητα ότι η δεύτερη προέκυψε ως συνεχιστής της πρώτης, λόγω συγχώνευσης.
Από τους επτά νομούς μόνο η Αργολίδα και η Λακωνία δεν έχουν καταφέρει να στείλουν ποτέ εκπρόσωπο στην Α’ Εθνική. Οι Αργολιδείς, με σταθερό εκπρόσωπο τον Παναργειακό, ο οποίος έχει συμμετάσχει αρκετές φορές στη Β’ Εθνική, δεν κατάφεραν ποτέ να κάνουν το άλμα στη μεγαλύτερη κατηγορία.
Απ’ την άλλη, στη Λακωνία, η ποδοσφαιρική ιστορία του νομού γράφτηκε με πολλές εναλλαγές και διαφορετικές ομάδες στη Β’ Εθνική: Λεωνίδας Σπάρτης (1969-70, 1971-72), Α.Ο. Σπάρτης (1989-90), Α.Ε. Σπάρτης (2016-2019), Αστέρας Βλαχιώτη (2021-22), με διακρίσεις στο Κύπελλο Ελλάδος απέναντι στους μεγάλους της Α’ Εθνικής, χωρίς όμως ποτέ οι Λάκωνες να πανηγυρίσουν την άνοδο στην κορυφαία κατηγορία.
Ευρωπαϊκές στιγμές
Συνολικά τρεις ομάδες από την Πελοπόννησο έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν τα ελληνικά σύνορα και να αγωνιστούν σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις: Τη σεζόν 1973-1974 η Παναχαϊκή γίνεται η πρώτη επαρχιακή ομάδα στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου που κέρδισε ευρωπαϊκό εισιτήριο κι αγωνίστηκε στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Το 1997 αγωνίστηκε, επίσης, στο Κύπελλο Ιντερτότο. Ο σύγχρονος «πρέσβης» της Πελοποννήσου, Αστέρας Τρίπολης, έχει αγωνιστεί πέντε φορές στο Europa League, έχοντας καταφέρει δύο συνεχόμενες χρονιές να βρεθεί στους Ομίλους της διοργάνωσης. Η Καλαμάτα, τέλος, έζησε τη δική της ευρωπαϊκή εμπειρία αγωνιζόμενη τη σεζόν 2000-2001 στο Κύπελλο Ιντερτότο.
Δαβουρλής, Λυμπερόπουλος και Κώτσιρας
Ο θρυλικός Κώστας Δαβουρλής έγινε διεθνής με την Εθνική Ελλάδος το 1969 όντας παίκτης της Παναχαϊκής, επίτευγμα σπάνιο για παίκτη επαρχιακής ομάδας εκείνη την εποχή. Το ίδιο συνέβη ακριβώς μισόν αιώνα αργότερα με τον Γιάννη Κώτσιρα του Αστέρα Τρίπολης να κάνει ντεμπούτο στην Εθνική Ελλάδος το 2019 ως παίκτης της αρκαδικής ομάδας. Είχε παρεμβληθεί η κλήση και το ντεμπούτο του Μεσσήνιου Νίκου Λυμπερόπουλου με την Εθνική ομάδα τον Ιανουάριο του 1996, έξι μήνες πριν πάρει μεταγραφή από την Καλαμάτα στον Παναθηναϊκό.
Τα μεγάλα αστέρια
Πάρα πολλοί σπουδαίοι παίκτες έκαναν τα πρώτα τους βήματα ή «εκτοξεύτηκαν» από τις ομάδες της Πελοποννήσου, ακολουθώντας σπουδαία καριέρα, με κορυφαίο τον πρωταθλητή Ευρώπης του 2004, Κώστα Κατσουράνη, που ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα στην Παναχαϊκή (1996-2002) πριν πάει στην ΑΕΚ. Άλλες ενδεικτικές περιπτώσεις παικτών είναι οι εξής:
Παναχαϊκή: Γρηγόρης Γεωργάτος (1991-1995), Ανδρέας Σάμαρης (2006-2009), Κώστας Δαβουρλής (1964-1974)
Καλαμάτα: Νίκος Λυμπερόπουλος (1994-1996), Πίτερ Οφορίκουε (1995-1997), Θανάσης Κωστούλας (1994-1999)
Πανηλειακός: Στέλιος Γιαννακόπουλος & Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς (1993-1996), Βασίλης Λάκης (1995-1998), Λουκάς Βύντρα (1999-2003)
Αστέρας Τρίπολης: Κώστας Φορτούνης (2010-2011), Τάσος Μπακασέτας (2010-2015).
Λάκωνες στις ομάδες της Πελοποννήσου
Ο πρώην αντιδήμαρχος Σπάρτης και παλαίμαχος ποδοσφαιριστής, Ηλίας Αναστασάκος είχε αγωνιστεί στην Α’ Εθνική με την Καλαμάτα τη σεζόν 2000-2001, καταγράφοντας 20 συμμετοχές και πετυχαίνοντας 2 γκολ. Ο ίδιος αγωνίστηκε και στον Αστέρα Τρίπολης την διετία 2004-2006, βοηθώντας τους Αρκάδες να κατακτήσουν διαδοχικά τα πρωταθλήματα της Δ’ και Γ’ Εθνικής.
Από τα σπλάχνα του Αστέρα Τρίπολης βγήκε ο Σπαρτιάτης Γιώργος Κανελλόπουλος, ο οποίος υπέγραψε επαγγελματικό συμβόλαιο με τους Αρκάδες το 2019 κι έκανε το ντεμπούτο του στη Super League στις 4 Ιουλίου 2020, σημειώνοντας συνολικά 27 συμμετοχές ως το 2023, όταν και πήρε μεταγραφή για την πρωταθλήτρια Φινλανδίας, HJK Helsinki.
Ο Νίκος Αναστασόπουλος έχει πραγματικά «οργώσει» τα γήπεδα της Πελοποννήσου. Ξεκίνησε από τον Αστέρα Τρίπολης, στο ρόστερ του οποίου βρέθηκε τη σεζόν 2012-2013 χωρίς να καταγράψει λεπτά συμμετοχής. Αγωνίστηκε με τις Παναχαϊκή (2014-2015) και Καλαμάτα (2020-2022, 2024-2025) στο πρωτάθλημα της Β’ Εθνικής, ενώ επίσης έχει αγωνιστεί με τον ΠΑΣ Κόρινθος στη Γ’ Εθνική την ποδοσφαιρική περίοδο 2023-2024.
Με τη φανέλα του Παναιγιάλειου έχει αγωνιστεί ο Παναγιώτης Σταμόγιαννος τις αγωνιστικές περιόδους 2014-2015 και 2015-2016 στο πρωτάθλημα της Football League (Β’ Εθνική), ενώ, τέλος, με την ομάδα του Αιγίου αγωνίστηκε ως τα μισά της φετινής σεζόν στον Δ’ Όμιλο της Γ’ Εθνικής ο ανερχόμενος νεαρός Αλέξανδρος Καρμοίρης, που τα τελευταία χρόνια καταγράφει μια σταθερά ανοδική πορεία στα γήπεδα της Γ’ Εθνικής.
Ειδική αναφορά μπορεί να γίνει στον Αρκά, Δημήτρη Αλέμη, που συνδέθηκε ως παίκτης με τον ΑΟ Σπάρτης, ο οποίος αγωνίστηκε ως βασικός τη σεζόν 1995-1996 με τον Πανηλειακό στην Α’ Εθνική, δίπλα σε ανερχόμενους παίκτες, όπως οι Τζόρτζεβιτς και Γιαννακόπουλος.
Πελοποννησιακός «πόλεμος» για το προσωνύμιο
Φορώντας και οι δύο ασπρόμαυρα, Παναιγιάλειος και Καλαμάτα φέρουν το προσωνύμιο «Μαύρη Θύελλα» από τους φιλάθλους τους. Η μεν ομάδα του Αιγίου ιδρύθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 1927, με την εφημερίδα «Αθλητική Ηχώ» να της χαρίζει, περί τα τέλη της δεκαετίας του 1950, το «θυελλώδες» παρατσούκλι. Ο δε Ποδοσφαιρικός Σύλλογος «Η Καλαμάτα» ιδρύθηκε το 1967, έπειτα από αναγκαστική συγχώνευση που επέβαλε το δικτατορικό καθεστώς στα ποδοσφαιρικά σωματεία της πόλης Απόλλωνα, Παμμεσσηνιακό, Πράσινα Πουλιά και Εθνικό Καλαμάτας. Στην εξαιρετική πορεία της στην πρώτη κατηγορία τη σεζόν 1971-1972, φαίνεται πως αποκόμισε το ίδιο παρατσούκλι από τον φίλαθλο κόσμο.
Ποια όμως είναι χαραγμένη ως «Μαύρη Θύελλα» στην ποδοσφαιρική συνείδηση των Ελλήνων και Πελοποννησίων φιλάθλων; Καλαμάτα ή Παναιγιάλειος; Αφήνουμε αυτό το ερώτημα ως το πρώτο «δημοψήφισμα» για τους αναγνώστες μας. Σε καλούμε λοιπόν, φίλε αναγνώστη, να ακολουθήσεις τη σελίδα μας στο facebook και να απαντήσεις στο εν λόγω ερώτημα, «λήγοντας» τον ποδοσφαιρικό μοραΐτικο «εμφύλιο». Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν στο επόμενο φύλλο του εβδομαδιαίου «ΛΤplus+».

Πού είναι σήμερα και τί κάνουν οι ομάδες που εκπροσώπησαν πάλαι ποτέ την Πελοπόννησο στην Α’ Εθνική;
Καλαμάτα: Η φετινή πορεία της Καλαμάτας είναι γνωστή. Ύστερα από την κατάκτηση του πρωταθλήματος του Νότιου Ομίλου της Super League 2 και τη στέψη της ως υπερπρωταθλήτρια με την κατάκτηση του Super Cup εναντίον του Ηρακλή, η προσοχή στρέφεται με αξιώσεις στον προγραμματισμό της επόμενης σεζόν.
Παναχαϊκή: Η πιο «βαριά» φανέλα της Αχαΐας ύστερα από τους υποβιβασμούς της από τις επαγγελματικές κατηγορίες, περιπλανήθηκε στις χαμηλές ερασιτεχνικές κατηγορίες. Φέτος η Παναχαϊκή συμμετείχε στον 4ο Όμιλο της Γ' Εθνικής, πραγματοποιώντας μια μέτρια αγωνιστική απόδοση, που την κατέταξε στα μισά του βαθμολογικού πίνακα.
Παναιγιάλειος: Η ομάδα του Αιγίου κατά την φετινή αγωνιστική περίοδο έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στον 4ο Όμιλο της Γ' Εθνικής. Οι «μελανόλευκοι» ολοκλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους στο πρωτάθλημα στην τρίτη θέση του βαθμολογικού πίνακα, διεκδικώντας έως την τελευταία αγωνιστική τις πιθανότητες ανόδου στη Super League 2.
Πανηλειακός: Η ιδρυθείσα το 1958 ιστορική ομάδα του Πύργου Ηλείας, ύστερα από οικονομικές περιπέτειες των τελευταίων ετών που την οδήγησαν σε κατακόρυφη πτώση, διαλύθηκε οριστικά λόγω χρεών τον Οκτώβριο του 2024. Ένα έτος αργότερα ιδρύθηκε ο ΠΑΣ «Πύργος 1968», φορώντας τα χρώματα και φέροντας στοιχεία του εμβλήματος του Πανηλειακού, αποτελώντας την ομάδα που υποστηρίζει η πλειονότητα των Ηλείων φιλάθλων. Τη φετινή αγωνιστική περίοδο η ομάδα κατέκτησε το πρωτάθλημα του 4ου Ομίλου της Γ’ Εθνικής και διεκδικεί με αξιώσεις την άνοδο στη Super League 2. Σύμφωνα με ποδοσφαιρικά «πηγαδάκια», υποστηρίζεται πως εάν ο Πύργος FC εξασφαλίσει την άνοδο στις επαγγελματικές κατηγορίες, οι διοικούντες τον θα εξετάσουν τη μετονομασία του σε «Πανηλειακό».
Παγκορινθιακός: Το ιστορικό σωματείο που συμμετείχε στο παρθενικό πρωτάθλημα της Α’ Εθνικής το 1959, ύστερα από συγχωνεύσεις, διαλύσεις και επανιδρύσεις, διαλύθηκε οριστικά το 1999, ύστερα από τη συγχώνευσή του με τον ΑΠΣ Κόρινθος, από την οποία προέκυψε ο Παγκορινθιακός Αθλητικός Σύλλογος (ΠΑΣ) «Κόρινθος».
ΠΑΣ Κόρινθος: Η «Μπάρτσα» της Κορινθίας, που τα τελευταία χρόνια συνδέθηκε διοικητικά με τον ποδοσφαιρικό παράγοντα και μεγαλοδικηγόρο Αλέξη Κούγια, σήμερα βρίσκεται στον «πελοποννησιακό» 4ο Όμιλο της Γ’ Εθνικής, όντας ιδιαίτερα αγωνιστική και τερματίζοντας εντός της πρώτης πεντάδας του πρωταθλήματος.

Οι εκπρόσωποι της Πελοποννήσου στην Α’ Εθνική/Super League από την έναρξη του θεσμού ως σήμερα:
1959-1960: Παναιγιάλειος, Παγκορινθιακός
1960-1961: Παναιγιάλειος
1961-1962: Παναιγιάλειος
1962-1963: Παναιγιάλειος
1963-1964: Παναιγιάλειος
1964-1965: Παναιγιάλειος
1965-1966: Παναιγιάλειος
1966-1967: –
1967-1968: –
1968-1969: –
1969-1970: Παναχαϊκή
1970-1971: –
1971-1972: Παναχαϊκή
1972-1973: Παναχαϊκή, Καλαμάτα
1973-1974: Παναχαϊκή
1974-1975: Παναχαϊκή, Καλαμάτα
1975-1976: Παναχαϊκή
1976-1977: Παναχαϊκή
1977-1978: Παναχαϊκή
1978-1979: Παναχαϊκή
1979-1980: Παναχαϊκή, ΑΠΣ Κόρινθος
1980-1981: Παναχαϊκή, ΑΠΣ Κόρινθος
1981-1982: ΑΠΣ Κόρινθος
1982-1983: Παναχαϊκή
1983-1984: –
1984-1985: Παναχαϊκή
1985-1986: Παναχαϊκή
1986-1987: –
1987-1988: Παναχαϊκή
1988-1989: –
1989-1990: –
1990-1991: Παναχαϊκή
1991-1992: Παναχαϊκή, ΑΠΣ Κόρινθος
1992-1993: Παναχαϊκή, ΑΠΣ Κόρινθος
1993-1994: Παναχαϊκή
1994-1995: –
1995-1996: Παναχαϊκή, Πανηλειακός, Καλαμάτα
1996-1997: Παναχαϊκή, Πανηλειακός, Καλαμάτα
1997-1998: Παναχαϊκή, Πανηλειακός, Καλαμάτα
1998-1999: Πανηλειακός
1999-2000: Παναχαϊκή, Πανηλειακός, Καλαμάτα
2000-2001: Παναχαϊκή, Πανηλειακός, Καλαμάτα
2001-2002: Παναχαϊκή
2002-2003: Παναχαϊκή
2003-2004: Πανηλειακός
2004-2005: –
2005-2006: –
2006-2007: –
2007-2008: Αστέρας Τρίπολης
2008-2009: Αστέρας Τρίπολης
2009-2010: Αστέρας Τρίπολης
2010-2011: Αστέρας Τρίπολης
2011-2012: Αστέρας Τρίπολης
2012-2013: Αστέρας Τρίπολης
2013-2014: Αστέρας Τρίπολης
2014-2015: Αστέρας Τρίπολης
2015-2016: Αστέρας Τρίπολης
2016-2017: Αστέρας Τρίπολης
2017-2018: Αστέρας Τρίπολης
2018-2019: Αστέρας Τρίπολης
2019-2020: Αστέρας Τρίπολης
2020-2021: Αστέρας Τρίπολης
2021-2022: Αστέρας Τρίπολης
2022-2023: Αστέρας Τρίπολης
2023-2024: Αστέρας Τρίπολης
2024-2025: Αστέρας Τρίπολης
2025-2026: Αστέρας Τρίπολης




