Σε δημόσια διαβούλευση αναρτήθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πρόκειται για ένα νομοθέτημα 761 άρθρων και 594 σελίδων, το οποίο ενσωματώνει και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις που αφορούν κάθε πτυχή της λειτουργίας των δήμων και των περιφερειών της χώρας.
Το έργο αυτό, το οποίο θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή εντός του Ιουνίου, θεσπίζει ένα νέο, ενιαίο και ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο που αποτελεί καταλύτη για μια πιο αποτελεσματική, συμμετοχική και ισχυρή τοπική διακυβέρνηση, κλείνοντας μια εκκρεμότητα δεκαετιών για την τοπική αυτοδιοίκηση της χώρας. Ταυτόχρονα, αφορά και στον κάθε πολίτη, καθώς ενισχύει την ενεργή συμμετοχή όλων στις τοπικές υποθέσεις και διευκολύνει την καθημερινή επαφή με τις τοπικές αρχές.
«Μετά από 1,5 χρόνο συστηματικής δουλειάς και συνεργασίας στελεχών του Υπουργείου Εσωτερικών, της αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, αιρετών εκπροσώπων και λειτουργών της δημόσιας διοίκησης, έχουμε τη μεγάλη χαρά να παρουσιάζουμε, επίσημα πλέον, τον -για πρώτη φορά- ενιαίο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης» δήλωσε σχετικά ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, επισημαίνοντας πως ευελπιστεί ο προς διαβούλευση νέος κώδικας να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο και πυξίδα για μια νέα σελίδα στην ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ο εξάτομος Κώδικας
Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελείται συνολικά από έξι βιβλία.
Το πρώτο βιβλίο περιέχει οργανωτικές διατάξεις για τη συγκρότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, την κατηγοριοποίηση των δήμων, τον τρόπο εκλογής δημοτικών και περιφερειακών αρχών και το πλαίσιο ελέγχου των προεκλογικών δαπανών.
Στο δεύτερο βιβλίο περιγράφεται αναλυτικά το σύστημα διακυβέρνησης των δήμων, η ταξινόμηση των νομικών προσώπων της αυτοδιοίκησης και η καταστατική θέση των αιρετών.
Οι αρμοδιότητες, η καταγραφή τους και ο τρόπος άσκησης αυτών περιέχεται στο τρίτο βιβλίο, δίνοντας έμφαση στην αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων από όλους τους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας, ανεξαρτήτως του μεγέθους τους ή των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών τους.
Στο τέταρτο βιβλίο συντελείται μια μεγάλη αλλαγή σε όλο το πλαίσιο της οικονομικής διαχείρισης των δήμων και των περιφερειών, με στόχο τη διευκόλυνση της οικονομικής τους λειτουργίας.
Η συνταγματική επιταγή για τον έλεγχο αποκλειστικά της νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ ρυθμίζεται στο πέμπτο βιβλίο, εισάγοντας ένα αντικειμενικό σύστημα ελέγχου εποπτείας.
Τέλος, το έκτο βιβλίο επικεντρώνεται σε γενικές διατάξεις που αφορούν στη λειτουργία της αυτοδιοίκησης, με σημαντικότερη την ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο του πρόσθετου πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.
Το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΣ έχει τεθεί προς δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση από τις 20 Μαΐου έως το πρωί της 4ης Ιουνίου στον σύνδεσμο: https://www.opengov.gr/ypes/?p=9775
Όπως, ωστόσο, επισημαίνουν έμπειροι αυτοδιοικητικοί κύκλοι, ο χρόνος διαβούλευσης είναι αισθητά συμπυκνωμένος, ιδιαίτερα όταν αφορά αφ’ ενός ένα ογκωδέστατο νομοσχέδιο πλέον των 700 άρθρων, κι αφ’ ετέρου όταν πρόκειται να καθορίσει την «επόμενη ημέρα» της αυτοδιοίκησης.
Θετικά αποτιμά το ν/σ η ΚΕΔΕ
Η αντίδραση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) απέναντι στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτυπώνεται ως θετική και εποικοδομητική. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, υποδέχθηκε το νομοσχέδιο χαρακτηρίζοντάς το ως μια «κρίσιμη θεσμική μεταρρύθμιση» και ένα «θετικό βήμα μπροστά». Η στάση του ΥΠΕΣ να παραδώσει το πλήρες σχέδιο στην ΚΕΔΕ πριν από την επίσημη έναρξη της διαβούλευσης εκτιμήθηκε ιδιαίτερα, καθώς, σύμφωνα με την Ένωση, αποδεικνύει την ουσιαστική συνεργασία και τη θεσμική συνέπεια. Ήδη οι αρμόδιες επιτροπές έχουν ξεκινήσει την επεξεργασία του κειμένου, διαπιστώνοντας με ικανοποίηση ότι ένα σημαντικό μέρος των προτάσεων της Αυτοδιοίκησης έχει ενσωματωθεί στις νέες διατάξεις. Δεδομένου ότι το εγχείρημα συνδέεται άμεσα με τα χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης, η ΚΕΔΕ προετοιμάζεται εντατικά, ενώ επρόκειτο να συζητήσει διεξοδικά τον νέο Κώδικα στο Διοικητικό της Συμβούλιο.
