Σε μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις καταπολέμησης των ρευματοκλοπών των τελευταίων ετών προχωρά ο ΔΕΔΔΗΕ, με τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) να θέτει συγκεκριμένους και ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους για τη δραστική μείωση των μη τεχνικών απωλειών του δικτύου έως το 2031. Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκονται η καθολική εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, οι μηνιαίες καταμετρήσεις και η εντατικοποίηση των ελέγχων, με στόχο να περιοριστεί ένα φαινόμενο που επιβαρύνει σημαντικά τόσο την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας όσο και τους καταναλωτές.
Η νέα ρυθμιστική απόφαση, η οποία συνδέεται με το επιτρεπόμενο έσοδο του Διαχειριστή για την περίοδο 2025-2028, χαράσσει ουσιαστικά έναν οδικό χάρτη για τη σταδιακή εξάλειψη των ρευματοκλοπών μέσα στα επόμενα χρόνια. Σήμερα οι συνολικές απώλειες του δικτύου, τεχνικές και μη τεχνικές, υπολογίζονται σε 9,91%, ενώ η ΡΑΑΕΥ στοχεύει στη μείωσή τους στο 5,28% έως το 2032.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις μη τεχνικές απώλειες, δηλαδή στις ρευματοκλοπές, οι οποίες έχουν αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Από περίπου 1,1% την περίοδο 2012-2013, οι σχετικοί δείκτες εκτινάχθηκαν σε επίπεδα 5%-6%, ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, της πανδημίας και της ενεργειακής αναστάτωσης που ακολούθησε το 2022. Η Αρχή θέτει πλέον ως στόχο οι ρευματοκλοπές να περιοριστούν από 4,86% το 2025 σε μόλις 0,20% το 2031, δηλαδή να προσεγγίσουν πρακτικά τον μηδενισμό.
Καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη αυτού του στόχου αναμένεται να διαδραματίσουν οι έξυπνοι μετρητές. Η νέα τεχνολογία επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση των καταναλώσεων, τον άμεσο εντοπισμό ύποπτων αποκλίσεων και την ταχύτερη ενεργοποίηση ελεγκτικών μηχανισμών. Παράλληλα, μειώνει τα περιθώρια σφαλμάτων στις μετρήσεις και ενισχύει τη διαφάνεια στη λειτουργία του συστήματος διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχουν ήδη εγκατασταθεί περίπου 1,3 εκατομμύρια έξυπνοι μετρητές σε όλη τη χώρα, ενώ ο στόχος είναι να ξεπεράσουν τα 2,3 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του έτους. Η πλήρης ανάπτυξη του δικτύου έξυπνης μέτρησης αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2031, χρονιά που συμπίπτει και με τον στόχο σχεδόν μηδενισμού των ρευματοκλοπών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις μηνιαίες καταμετρήσεις, τις οποίες η ΡΑΑΕΥ θεωρεί βασικό εργαλείο για την ενίσχυση των ελέγχων. Για τον σκοπό αυτό έχει εγκριθεί λειτουργική δαπάνη ύψους 225 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2025-2028. Η συχνότερη παρακολούθηση των παροχών εκτιμάται ότι θα επιτρέψει ταχύτερο εντοπισμό παραβιάσεων, καλύτερη διαχείριση ύποπτων περιπτώσεων και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των φαινομένων παραβατικότητας.
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται και στο οικονομικό κόστος που προκαλεί. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι ύποπτες παροχές για ρευματοκλοπή προσέγγιζαν τις 400.000 στα τέλη του 2025, ενώ η συνολική επιβάρυνση για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τους τελικούς καταναλωτές υπολογίζεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό μεταφράζεται σε μια μέση πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 60 ευρώ τον χρόνο για κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση.
Παράλληλα με την εγκατάσταση των έξυπνων μετρητών, το σχέδιο προβλέπει την ενίσχυση του προσωπικού τεχνικών ελέγχων, την αναβάθμιση των εργαστηρίων που εξετάζουν μετρητικές διατάξεις και την ανάπτυξη νέων πληροφοριακών συστημάτων που θα αξιοποιούν δεδομένα κατανάλωσης για την ανίχνευση ύποπτων μοτίβων και πιθανών παραβάσεων.
Η επίτευξη των στόχων συνδέεται πλέον άμεσα και με την οικονομική απόδοση του ίδιου του ΔΕΔΔΗΕ. Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο προβλέπει μπόνους έως 20,5 εκατ. ευρώ σε περίπτωση πλήρους συμμόρφωσης με τους στόχους που έχουν τεθεί, αλλά και σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις που μπορεί να φτάσουν τα 79,8 εκατ. ευρώ εάν τα αποτελέσματα υπολείπονται των προβλέψεων. Με τον τρόπο αυτό, η ΡΑΑΕΥ επιχειρεί να συνδέσει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και τη μείωση των ρευματοκλοπών με τη συνολική απόδοση του Διαχειριστή, επιταχύνοντας τον εκσυγχρονισμό του δικτύου και τον περιορισμό ενός φαινομένου που κοστίζει ακριβά σε ολόκληρη την αγορά ενέργειας.
