Μία εκ βάθρων ανατροπή στα οικονομικά δεδομένα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στις επιβαρύνσεις των ιδιοκτητών ακινήτων, έρχεται στο προσκήνιο μέσω του Νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος παραδόθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Εσωτερικών. Το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ) καταργούνται και τη θέση τους καταλαμβάνει μια διπλή φορολογική υποχρέωση. Ο λόγος για το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης, δύο νέοι φόροι με καθαρόαιμα χαρακτηριστικά αυτοδιοικητικού ΕΝΦΙΑ, οι οποίοι θα επιβάλλονται οριζόντια -παράλληλα με τον υφιστάμενο φόρο ακινήτων- από την 1η Ιανουαρίου 2027 και θα εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Το ΤΠΑ θα απορροφάται από τους δήμους και θα επιβάλλεται με συντελεστές από 0,3% έως 0,7%, ενώ το ΤΠΑ θα κατευθύνεται στη χρηματοδότηση έργων των περιφερειών και θα κυμαίνεται από 0,15% έως 0,35.

Το ΤΤΑ επιβάλλεται οριζόντια επί της συνολικής αξίας της κάθε είδους ακίνητης περιουσίας και των πάσης φύσεως κτισμάτων που βρίσκονται εντός της εδαφικής περιφέρειας των δήμων. Ο νομοθέτης ορίζει ως βάση υπολογισμού το τρίπτυχο,  τετραγωνικά μέτρα, ύψος τιμής ζώνης και συντελεστής παλαιότητας, παραπέμποντας ευθέως στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού αξίας ακινήτων. Σε περιοχές όπου δεν υφίσταται καθορισμένη τιμή ζώνης, ο προσδιορισμός θα γίνεται με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου βάσει των στοιχείων των φορολογικών Αρχών.

Γεωγραφικός διαχωρισμός και διακυμάνσεις 
των συντελεστών επιβολής
Ο συντελεστής του ΤΤΑ καθορίζεται κυριαρχικά από το δημοτικό συμβούλιο, παρέχοντας μάλιστα τη δυνατότητα διαφοροποίησης ανά δημοτική ενότητα. Το θεσμοθετημένο εύρος του συντελεστή κυμαίνεται από 0,30% έως 0,70%.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στον γεωγραφικό διαχωρισμό της επιβολής:
- Εντός σχεδίου ή οικισμών: Το τέλος επιβάλλεται στο σύνολο των πάσης φύσεως ακινήτων.
- Εκτός σχεδίου ή οικισμών: Το τέλος επιβάλλεται στα κάθε είδους κτίσματα, με την αξία υπολογισμού να περιλαμβάνει την αξία του κτίσματος συν την αξία της διπλάσιας έκτασης από εκείνη που αυτό καταλαμβάνει.
- Δικαίωμα υψούν: Επιβαρύνεται κανονικά ο λεγόμενος «αέρας», εφόσον καταγράφεται σε συμβόλαιο μεταβίβασης.

Διεύρυνση φορολογικής βάσης, 
αυτοματοποιημένοι έλεγχοι και το «αμάχητο τεκμήριο» 
Πίσω από τις γενικές γραμμές του νομοσχεδίου κρύβεται ένας αυστηρά δομημένος ελεγκτικός μηχανισμός, ο οποίος επιστρατεύει τις σύγχρονες ψηφιακές βάσεις δεδομένων προκειμένου να εκμηδενίσει τις πιθανότητες φοροδιαφυγής. Η διασύνδεση των δήμων με το «Ελληνικό Κτηματολόγιο» και τον ΔΕΔΔΗΕ αποτελεί το βασικό όπλο της εισπρακτικής αυτής εφόδου. Οι οικονομικές υπηρεσίες των δήμων θα τηρούν αναλυτικές καταστάσεις υπόχρεων ανά μετρητή, ενώ η ταμειακή βεβαίωση του ΤΤΑ θα συντελείται αυτόματα με την ηλεκτρονική καταχώρηση των στοιχείων και των συντελεστών στην πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ έως την 30ή Νοεμβρίου κάθε έτους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόνοια του νομοθέτη για την οικοδομική δραστηριότητα και τα μη πωληθέντα ακίνητα, όπου εισάγεται η έννοια του «αμάχητου τεκμηρίου» για τους εργολάβους. Συγκεκριμένα, στα κτίσματα υπό ανέγερση, το ΤΤΑ επιβάλλεται υποχρεωτικά μετά την πάροδο επτά ετών από τη χορήγηση της οικοδομικής άδειας. Εάν, όμως, εντός της επταετίας τα διαμερίσματα εκμισθωθούν ή χρησιμοποιηθούν με οποιονδήποτε τρόπο, το τέλος ενεργοποιείται αμέσως.

Για τις περιπτώσεις των ανεξόφλητων διαμερισμάτων πολυκατοικίας που έχουν συμφωνηθεί να μεταβιβαστούν στον εργολάβο ως αντιπαροχή, μετά την επταετία ή τη χρήση τους, θεωρείται βάσει νόμου ότι έχουν μεταβιβαστεί σε αυτόν μαζί με το αναλογούν ποσοστό οικοπέδου, μετακυλίοντας την οικονομική υποχρέωση αποκλειστικά στον κατασκευαστή. Αντίστοιχα, αν υπάρχει συμβολαιογραφικό προσύμφωνο με τρίτο πρόσωπο, το ακίνητο τεκμαίρεται ότι μεταβιβάστηκε στον αγοραστή από την παράδοσή του, η οποία αποδεικνύεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο εντός δύο μηνών.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο ρυθμίζει με ακρίβεια ακόμη και τις ειδικές περιπτώσεις υποδομών, όπως οι ηλεκτροδοτούμενες κεραίες κινητής τηλεφωνίας. Οι εταιρείες υποχρεούνται να υποβάλλουν στον ΔΕΔΔΗΕ και να κοινοποιούν στον οικείο δήμο υπεύθυνη δήλωση μηχανικού με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), τη διεύθυνση και τον αριθμό του μετρητή, διασφαλίζοντας ότι καμία κατασκευή δεν θα διαφύγει της νέας δημοτικής φορολόγησης.

Μηχανισμός είσπραξης, μισθωτές 
και η εμπλοκή των παρόχων
Η εισπρακτική μεθοδολογία του ΤΤΑ ταυτίζεται με τη φιλοσοφία των παλαιών δημοτικών τελών, καθώς συνενώνεται με τους λογαριασμούς κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Υπόχρεος καταβολής είναι ο κύριος, επικαρπωτής ή νομέας του ακινήτου κατά την 1η Ιανουαρίου εκάστου έτους.

Στην περίπτωση που ο λογαριασμός ρεύματος εκδίδεται στο όνομα του μισθωτή, εισάγεται ένας ξεκάθαρος συμψηφιστικός μηχανισμός: ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλει το τέλος μέσω του λογαριασμού, έχοντας όμως το νόμιμο δικαίωμα να αφαιρέσει το αντίστοιχο ποσό από το καταβαλλόμενο ενοίκιο του ιδιοκτήτη. 

Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα εισπράττουν το τέλος σε δόσεις ισάριθμες με τους λογαριασμούς που εκδίδουν και υποχρεούνται να αποδίδουν τα ποσά στους δήμους εντός του τρίτου μήνα από τη λήξη του μήνα αναφοράς. Για τη διαδικασία αυτή, οι πάροχοι παρακρατούν προμήθεια 2% για έξοδα είσπραξης. 

Σημειώνεται ότι σε περιπτώσεις συστηματικής άρνησης πληρωμής (συμπλήρωση τριών συνεχόμενων μηνιαίων λογαριασμών ή ενός τριμηνιαίου), ο πάροχος θα προβαίνει σε διακοπή της ηλεκτροδότησης.

Κατηγορίες ακινήτων που εξαιρούνται 
ή απαλλάσσονται
Ο νέος Κώδικας προβλέπει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο εξαιρέσεων και απαλλαγών από την καταβολή του Τέλους, το οποίο αφορά κυρίως κρατικούς, θρησκευτικούς, κοινωφελείς και πολιτιστικούς φορείς.

Πλήρης εξαίρεση
- Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
- Ναοί, ιερές μονές, Άγιο Όρος, Ιερό Κοινό Παναγίου Τάφου και θρησκευτικά ιδρύματα.
- Αναγνωρισμένα ξένα δόγματα για χώρους λατρείας.
- Καταχωρημένα κοινωφελή ιδρύματα και μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα με εθνωφελείς ή φιλανθρωπικούς σκοπούς.
- Αναγνωρισμένα αθλητικά σωματεία και ενώσεις για τους χώρους των αθλητικών τους εγκαταστάσεων.
- Κτίρια διπλωματικών αποστολών και προξενικών αρχών ξένων κρατών.

Ρητή απαλλαγή
- Οι χαρακτηρισμένοι κοινόχρηστοι χώροι πολυκατοικιών.
- Δημόσιοι χώροι ταφής (νεκροταφεία).
- Διατηρητέα κτίρια, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ιδιοχρησιμοποιούνται και δεν αποφέρουν εισόδημα.
- Μνημεία που προστατεύονται από την αρχαιολογική νομοθεσία.
- Αγροτικά κτίσματα εκτός οικισμού που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον σταυλισμό ζώων.
- Ακίνητα με ολοκληρωτική απαγόρευση χρήσης λόγω ρυμοτομικού βάρους ή αρχαιολογικής δέσμευσης.

Υποχρεώσεις ιδιοκτητών, 
διασταυρώσεις και πρόστιμα
Η εφαρμογή του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης θωρακίζεται με αυστηρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και βαριές κυρώσεις για τους παραβάτες. Θεσπίζεται η υποχρέωση των ιδιοκτητών να υποβάλλουν ηλεκτρονική δήλωση ακινήτων εντός ενός μηνός από την απόκτηση δικαιώματος, καθώς και δήλωση μεταβολής στοιχείων εντός δύο μηνών. Παράλληλα, το «Κτηματολόγιο» υποχρεούται να ενημερώνει αυτόματα τον οικείο Δήμο εντός δέκα ημερών για κάθε μεταβίβαση κυριότητας.

Για τους ιδιοκτήτες που θα επιχειρήσουν να αποφύγουν τη νέα επιβάρυνση, ο νόμος είναι αμείλικτος. Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης ή υποβολής ανακριβών στοιχείων, επιβάλλεται διοικητικό χρηματικό πρόστιμο διπλάσιο του οφειλόμενου τέλους που αντιστοιχεί στο ακίνητο. Επιπλέον, για τα ακίνητα που δεν διαθέτουν μετρητή ηλεκτρικού ρεύματος, η βεβαίωση θα γίνεται απευθείας από τις ταμειακές υπηρεσίες των δήμων μέσω ειδικών χρηματικών καταλόγων, με την καταβολή να ορίζεται σε τρεις τετραμηνιαίες δόσεις.

Τα έσοδα που θα εισρεύσουν στα ταμεία της Αυτοδιοίκησης από το ΤΤΑ δεν θα έχουν στενά ανταποδοτικό χαρακτήρα, καθώς ορίζεται ρητά ότι δύνανται να διατίθενται για την κάλυψη πάσης φύσεως δαπανών των δήμων.