Η πρόσφατη απόφαση του Σπαρτιάτη συλλέκτη Γιώργου Γάββαρη να δωρίσει τη σπουδαία συλλογή του στον Φορέα Ιστορικής Έρευνας «Σπάρτη 2034» συνιστά μια πράξη βαθιάς κοινωνικής ευθύνης και ένα απτό παράδειγμα προς μίμηση. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά πολύτιμο αρχείο, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερους από 300 τίτλους βιβλίων τοπικής ιστορίας, 200 ιστορικές καρτ ποστάλ και περίπου 80 τίτλους σπάνιων εφημερίδων με θεματική τη Σπάρτη, τον Μυστρά και την ευρύτερη Λακωνία.
Αφιερώνοντας δεκαετίες, προσωπικό μόχθο και σημαντικούς πόρους, ο κ. Γάββαρης συγκέντρωσε με μεράκι αυτά τα ιστορικά τεκμήρια. Ωστόσο, αυτό που αναδεικνύει την ουσία της προσπάθειάς του είναι η διορατικότητα να μεριμνήσει για την «επόμενη ημέρα». Με την πρωτοβουλία του, διασφαλίζει την προστασία του υλικού από τον κατακερματισμό και εγγυάται την ενιαία, επιστημονική του αξιοποίηση.
Η κίνηση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, αν αναλογιστεί κανείς τη θλιβερή μοίρα που συχνά επιφυλάσσει ο χρόνος στα ιδιωτικά αρχεία. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου σπουδαίες συλλογές, μετά την απώλεια των δημιουργών τους, καταλήγουν σε χέρια κληρονόμων που αδυνατούν να εκτιμήσουν την αξία τους. Το αποτέλεσμα είναι τα τεκμήρια να απαξιώνονται, να διασκορπίζονται σε πολλούς αποδέκτες ή και να καταστρέφονται, σβήνοντας οριστικά ένα πολύτιμο κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Δεν είναι σπάνιες, άλλωστε, οι περιπτώσεις όπου αρχεία και αρχειακές συλλογές έχουν εντοπιστεί στα σκουπίδια!
Στον αντίποδα, η σοφή επιλογή του κ. Γάββαρη λειτουργεί ως γέφυρα που ενώνει την ιδιωτική συλλεκτική προσπάθεια με τη δημόσια ωφέλεια και την έρευνα. Ευχή όλων είναι αυτή η συνειδητή χειρονομία να αποτελέσει το έναυσμα και για άλλους συλλέκτες της περιοχής μας, οι οποίοι κρατούν στα χέρια τους ανεκτίμητα κειμήλια της λακωνικής γης.
Οι επιλογές για τη διασφάλιση αυτής της κληρονομιάς είναι υπαρκτές και αξιόπιστες. Οι συλλέκτες μπορούν να αναζητήσουν οργανισμούς που διαθέτουν την τεχνογνωσία και το όραμα να διαφυλάξουν τέτοια υλικά· είτε δημόσιους αρχειακούς φορείς με μακρά προσφορά, όπως τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) – Αρχεία Λακωνίας και η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης, είτε δυναμικούς ιδιωτικούς φορείς έρευνας, όπως εν προκειμένω η «Σπάρτη 2034».
Το ζητούμενο, άλλωστε, είναι κοινό: η διάσωση της τοπικής ιστορίας και της αρχειακής μας κληρονομιάς, η οποία δεν επαφίεται στην τύχη, αλλά είναι χρέος όλων μας απέναντι στο παρελθόν και, κυρίως, μια ζωντανή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Ας γίνει, λοιπόν, η ευγενική και αυθόρμητη χειρονομία του Γιώργου Γάββαρη το έναυσμα για μια γενικότερη πολιτισμική αφύπνιση στη Λακωνία, με το βλέμμα στραμμένο στη διάσωση και αξιοποίηση του αρχειακού μας πλούτου και αποθέματος.
| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.
