Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχήματα και ένα δυσεπίλυτο «σταυρόλεξο» ζωτικής σημασίας αποτελεί για τον Δήμο Μονεμβασίας η διασφάλιση του πολυτιμότερου δημόσιου αγαθού, του νερού. Η κλιματική κρίση, σε συνδυασμό με τη δυσμενή γεωλογική πραγματικότητα της περιοχής, δεν αφήνει κανένα περιθώριο για εφησυχασμό. Με σχεδόν μηδενική ροή επιφανειακών υδάτων ακόμη και την καρδιά του χειμώνα, η λύση των παραδοσιακών ταμιευτήρων φαντάζει από δύσκολη έως αδύνατη, με τον υδροφόρο ορίζοντα να εκπέμπει σήμα κινδύνου.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, η εξασφάλιση της νέας χρηματοδότησης ύψους 739.149,74 ευρώ για το έργο «Βελτίωση-εκσυγχρονισμός συστημάτων ύδρευσης Δημοτικών Ενοτήτων Δήμου Μονεμβασίας» δρομολογείται ως μια δομική παρέμβαση πρώτης γραμμής. Το μελλούμενο έργο, που φέρει την υπογραφή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, έρχεται να αναδιατάξει τις άμυνες της περιοχής απέναντι στην ανομβρία, θωρακίζοντας την ασφάλεια του δικτύου και τη δημόσια υγεία σε μια γεωγραφική περιφέρεια που δοκιμάζεται σκληρά.
Το περιφερειακό πλάνο
και η ολιστική διαχείριση
Η ένταξη του έργου της Μονεμβασίας ανακοινώθηκε στην έδρα της Περιφέρειας Πελοποννήσου, στο πλαίσιο εκδήλωσης του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για την παρουσίαση ενός πακέτου έξι νέων περιβαλλοντικών έργων, συνολικού προϋπολογισμού 13.797.408 ευρώ. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές, που αφορούν επίσης τους Δήμους Καλαμάτας, Μεσσήνης, Άργους–Μυκηνών, Ερμιονίδας, περιλαμβάνουν έργα υδροδότησης δημοτικών ενοτήτων, εκσυγχρονισμό συστημάτων ύδρευσης, αντικατάσταση πεπαλαιωμένων τμημάτων δικτύων και συμπληρωματικά έργα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Πρόκειται για έργα που αντιμετωπίζουν χρόνιες ανάγκες, ενισχύοντας την ασφάλεια της υδροδότησης, τη δημόσια υγεία και τη βιώσιμη διαχείριση υδάτινων πόρων.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Στ. Παπασταύρου, «για εμάς η απρόσκοπτη, προσιτή, ασφαλής πρόσβαση κάθε Έλληνα πολίτη στο νερό δεν είναι μόνο μια υποχρέωση της Πολιτείας, είναι μια αδιαπραγμάτευτη εθνική προτεραιότητα […]. Οφείλουμε λοιπόν να το προστατεύσουμε, να μην το σπαταλάμε, να το διαχειριστούμε με ευθύνη και ουσιαστικά να το διασφαλίσουμε για τις επόμενες γενιές. Χαίρομαι ιδιαίτερα που ολοκληρώνεται ο δεύτερος κύκλος χρηματοδοτήσεων από το ΥΠΕΝ με 6 έργα σε 5 δήμους της Πελοποννήσου. Αυτή τη στιγμή είναι σε δημόσια διαβούλευση η Εθνική Στρατηγική για το νερό, και τις επόμενες ημέρες βγαίνει σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο, το οποίο θα προσπαθήσει για πρώτη φορά να αντιμετωπίσει τον κατακερματισμό που έχουμε στη χώρα μας. Έχουμε 735 διαφορετικούς οργανισμούς διαχείρισης του νερού. Αυτό οδηγεί σε μεγάλη αναποτελεσματικότητα. Ειδικά σε περιοχές όπου το νερό έχει σημασία όχι μόνο για την ύδρευση, αλλά και για την άρδευση. Όταν λέω ολιστική διαχείριση του νερού, εννοώ μια διαχείριση η οποία αντιμετωπίζει και το θέμα της αποχέτευσης και της διαχείρισης των λυμάτων…».
Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Δημήτρης Πτωχός, σημείωσε: «Η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής μας και απαιτεί σχέδιο, συνεργασία και άμεσες παρεμβάσεις. Οι χρηματοδοτήσεις που ανακοινώθηκαν σήμερα για τους Δήμους Καλαμάτας, Μεσσήνης, Άργους – Μυκηνών, Ερμιονίδας και Μονεμβασίας δίνουν ουσιαστικές λύσεις σε τοπικές κοινωνίες που έχουν πραγματική ανάγκη και ενισχύουν την προσπάθεια να διασφαλίσουμε επάρκεια νερού για τους πολίτες, τον Πρωτογενή Τομέα και την τοπική οικονομία…».
Στην εκδήλωση συμμετείχαν ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη και βουλευτής Μεσσηνίας, Ιωάννης Λαμπρόπουλος, οι βουλευτές Μεσσηνίας, Μίλτος Χρυσομάλλης και Περικλής Μαντάς, ο αναπληρωτής περιφερειάρχης, Χρήστος Λαμπρόπουλος, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας, Θεόδωρος Βερούτης, ο αντιπεριφερειάρχης Μεσσηνίας Αναστάσιος Αδαμόπουλος, ο αντιπεριφερειάρχης Αργολίδας, Βασίλειος Σιδέρης και ο αντιπεριφερειάρχης Ενέργειας, Περιβάλλοντος & Κυκλικής Οικονομίας, Ευστάθιος Αναστόπουλος. Παρόντες ήταν επίσης οι δήμαρχοι, Άργους – Μυκηνών Ιωάννης Μαλτέζος, Ερμιονίδας Ιωάννης Γεωργόπουλος, Μονεμβασίας Ηρακλής Τριχείλης, Μεσσήνης Γεώργιος Αθανασόπουλος και Καλαμάτας Αθανάσιος Βασιλόπουλος.
Η «ακτινογραφία» του προβλήματος
και οι προτάσεις από τον Ηρ. Τριχείλη
Η αποκαλυπτική και ωμή αποτύπωση της πραγματικότητας στον Δ. Μονεμβασίας έγινε από τον ίδιο τον δήμαρχο Ηρακλή Τριχείλη, ο οποίος μετέφερε την αγωνία ενός τόπου που παλεύει εδώ και χρόνια με τα στοιχεία της φύσης. Ο κ. Τριχείλης υπογράμμισε ότι ο δήμος του, παρά το τεράστιο γεωγραφικό του μέγεθος, στερείται τρεχούμενου νερού, γεγονός που καθιστά αδύνατη ακόμη και τη σκέψη για κατασκευή μικρών φραγμάτων. Η υδροδότηση στηρίζεται αποκλειστικά σε ένα δαιδαλώδες σύστημα 115 δημοτικών γεωτρήσεων και αναρίθμητων δεξαμενών, με τον κίνδυνο της υφαλμύρωσης να παραμονεύει διαρκώς, καθώς τα θαλάσσια μέτωπα του Μυρτώου Πελάγους και του Λακωνικού Κόλπου εισχωρούν στον εξαντλημένο υδροφόρο ορίζοντα.
Το μεγαλύτερο παράδοξο που ανέδειξε ο δήμαρχος αφορά τη δομή της κατανάλωσης, καθώς το νερό που χρησιμοποιείται για την ύδρευση του πληθυσμού -ο οποίος πολλαπλασιάζεται κατά τους θερινούς μήνες- αποτελεί λιγότερο από το 10% του συνόλου. Το υπόλοιπο 90% καταναλώνεται για τις ανάγκες της άρδευσης μέσα από 3.500 ιδιωτικές γεωτρήσεις. Ο κ. Τριχείλης παραδέχθηκε ότι υπάρχει μεγάλη σπατάλη από τον αγροτικό κόσμο, ζητώντας τη συνδρομή του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για τη σωστή τιμολόγηση και τη διαχείριση αυτού του τεράστιου όγκου νερού, ενώ παράλληλα έθεσε το ζήτημα της ανάγκης για ειδικά προγράμματα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων, προκειμένου να μειωθεί το ενεργειακό κόστος λειτουργίας των βιολογικών καθαρισμών.
Στο πεδίο των ενεργειών της Δημοτικής Αρχής, ο κ. Τριχείλης γνωστοποίησε ότι ολοκληρώνεται η πλήρης καταγραφή και αντικατάσταση των τελευταίων τμημάτων του δικτύου που περιέχουν αμίαντο, ενώ έχει ήδη έτοιμη μελέτη ύψους 350.000 ευρώ για την τοποθέτηση αυτόματων χλωριωτών σε όλες τις γεωτρήσεις, διασφαλίζοντας την ποιότητα του νερού έναντι μικροβιακών φορτίων. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη χρηματοδότησης για την καθολική εγκατάσταση ψηφιακών υδρομέτρων στους καταναλωτές, ώστε να επιτευχθεί ένα πλήρες υδατικό ισοζύγιο και να παταχθεί η υφαρπαγής νερού, καθώς ο δήμος διαθέτει ήδη ψηφιακή μέτρηση στις πηγές και τις δεξαμενές του.
Ο δήμαρχος καυτηρίασε και την κουλτούρα αλόγιστης κατανάλωσης, καλώντας την κεντρική διοίκηση να αναλάβει πρωτοβουλίες για την αλλαγή της. Επίσης, δεν παρέλειψε να εκφράσει τον προβληματισμό του για τη γραφειοκρατία των περιβαλλοντικών μελετών, τις ασάφειες γύρω από τη διαχειριστική επάρκεια των δήμων, αλλά και το μεγάλο «αγκάθι» της χαμηλής εισπραξιμότητας των τελών ύδρευσης, το οποίο θα αποτελέσει το κρίσιμο στοίχημα για οποιονδήποτε νέο ενιαίο οργανισμό προκύψει στο μέλλον. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, τέλος, ο κ. Τριχείλης στην καλή συνεργασία με τον γγ του ΥΠΕΝ, εκφράζοντας την προσδοκία η στήριξη αυτή να διευρυνθεί, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την ένταξη νέων έργων υποδομής που έχει ανάγκη ο τόπος.
