«Κόκκινο» χτύπησε το αυτοδιοικητικό θερμόμετρο κατά τη μαραθώνια, πεντάωρη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σπάρτης, για τον απολογισμό πεπραγμένων διετίας (2024–25) της Δημοτικής Αρχής. Η θυελλώδης διαδικασία εξελίχθηκε σε μια εφ’ όλης της ύλης αναμέτρηση, με τη διοίκηση να προτάσσει τη δημοσιονομική εξυγίανση, την εξωστρέφεια και την επίλυση χρόνιων αγκυλώσεων, την ώρα που σύσσωμη αντιπολίτευση εξαπέλυσε δριμεία επίθεση, κάνοντας λόγο για διαχειριστικό αδιέξοδο, αδιαφάνεια και αποκοπή από τις ανάγκες των κοινοτήτων.
Η αυλαία της συνεδρίασης άνοιξε με την τοποθέτηση του δημάρχου Μιχάλη Βακαλόπουλου, ο οποίος έσπευσε ευθύς εξαρχής να προσδώσει χαρακτήρα λογοδοσίας και αυτοκριτικής. Τόνισε ότι η Δημοτική Αρχή ανέλαβε τα ηνία με πλήρη επίγνωση των δυσκολιών, βρίσκοντας έναν δήμο με σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές, μελέτες και λειτουργία υπηρεσιών. Ισχυρίστηκε ότι η διοίκηση εργάστηκε με σχέδιο, διαφάνεια και εξωστρέφεια, αντιμετωπίζοντας εκκρεμότητες πολλών ετών. Στάθηκε ιδιαίτερα στην κατάργηση των σχολικών επιτροπών και των νομικών προσώπων το 2024, γεγονός που προκάλεσε δυσλειτουργίες τις οποίες η διοίκηση κλήθηκε να επιλύσει τάχιστα.
Η αποτίμηση του προσήμου της διετίας:
Νοικοκύρεμα, κλείσιμο «τρυπών», δρομολογήσεις
Ο δήμαρχος παραδέχθηκε ότι δεν λύθηκαν όλα τα προβλήματα, καθώς κανείς δεν κρατά «μαγικά ραβδιά», ωστόσο επέμεινε ότι πλέον ο δήμος διαθέτει προγραμματισμό και εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις. Ως κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής όρισε την εξωστρέφεια, προκειμένου όπως είπε η Σπάρτη να καταστεί σύγχρονη πόλη. Στο οικονομικό σκέλος, είπε ότι η προσαρμογή στο Προεδρικό Διάταγμα 54 άλλαξε άρδην τα δεδομένα, όμως όπως ισχυρίστηκε, ο δήμος έκλεισε εκκρεμότητες ετών ανακτώντας την αξιοπιστία του.
Στις υποδομές, προέταξε την προσωρινή παράδοση του κεντρικού τμήματος της Παλαιολόγου ως ανακουφιστική λύση, αλλά και τη δημοπράτηση των υπολοίπων τμημάτων της οδού, καθώς και της Λυκούργου, τη δρομολόγηση της ενεργειακής αναβάθμισης της Δημοτικής Αγοράς, του Κολυμβητηρίου και του Κλειστού Γυμναστηρίου, την αδειοδότηση πυρασφάλειας, τη λειτουργική αναβάθμιση του Σταδίου και το νέο γυμναστήριο στο Αφυσσού. Παράλληλα, εξήρε την υπογραφή της σύμβασης για το Αεροδρόμιο, την ψηφιοποίηση μέσω του OpenCouncil, τις συντηρήσεις σε 52 σχολεία, την τοποθέτηση λυόμενων στο 1ο Γυμνάσιο και την ένταξη έργων 800.000€ στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου». Στο περιβαλλοντικό και κοινωνικό σκέλος, ανέδειξε το κλείσιμο χωματερών, τον ευπρεπισμό των 88 κοιμητηρίων με απομάκρυνση 530 τόνων αδρανών, την αύξηση της ανακύκλωσης κατά 40% με τοποθέτηση μωβ κάδων (50 τόνοι ρούχων) και κάδων μαγειρικών ελαίων, τις 1.000 δενδροφυτεύσεις, το νέο υδραγωγείο Τρύπης, καθώς και το βραβευμένο επιχειρησιακό κέντρο Πολιτικής Προστασίας στο Συκαράκι. Τέλος, στάθηκε στην ενίσχυση των ΚΑΠΗ, την ίδρυση Τράπεζας Αίματος, το πρόγραμμα αστεγίας, το νέο δημοτικό κτηνιατρείο και τα καταφύγια αδέσποτων σε Αγία Κυριακή και Ξηροκάμπι, ενώ έκλεισε με αναφορές στα εγκαίνια του Παλατιού των Δεσποτών, τη στήριξη του Σαϊνοπουλείου, τη Γιορτή Ελιάς, την εφαρμογή Spartan Trails, την ενίσχυση του Σπαρτάθλον και την επάνοδο του Spartan Race.
Στη δευτερολογία του, απέκρουσε τις αιτιάσεις της μειοψηφίας περί παραπληροφόρησης, διαψεύδοντας κατηγορηματικά τα περί κονδυλίων 500.000 ευρώ για το Spartan Race ή σπατάλης στη διάνοιξη της Θερμοπυλών. Κατηγόρησε την αντιπολίτευση για «ισοπέδωση» καλώντας σε συναινετικό κλίμα: «Η Σπάρτη αλλάζει με σταθερά βήματα. Ζητούμε ενότητα, γιατί η διχόνοια κρατά τον τόπο καθηλωμένο στο παρελθόν».
Έργα, αναθέσεις, διαχείριση,
στο στόχαστρο της αντιπολίτευσης
Παίρνοντας τον λόγο η επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Ντία Τζανετέα, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση, κατηγορώντας τη διοίκηση για έλλειψη σαφών προτεραιοτήτων. Εξέφρασε την έκπληξή της για το γεγονός ότι σε μια έκθεση 105 σελίδων δεν αφιερώθηκε ούτε ένα εδάφιο για την Παλαιολόγου, ρωτώντας με έμφαση ποιο είναι το τελικό σχέδιο για το έργο. «Στην πραγματικότητα το έγγραφο είναι 40% καταγραφή αρμοδιοτήτων, 40% απαρίθμηση εργασιών, 20% πολιτικά σχόλια», είπε για την έκθεση πεπραγμένων. Κατήγγειλε δε, ότι τα τεχνικά προγράμματα έχουν μείνει πίσω και πως τα χωριά έχουν τιμωρηθεί, υφιστάμενα περικοπή 30% των πόρων της αγροτικής οδοποιίας, με πρόσχημα τις ζημιές από πλημμύρες. Ρώτησε γιατί παραμένει αναξιοποίητο το κτίριο Σπυρόπουλου και τα κληροδοτήματα, όπως αυτό του Περδίκη στο Γεωργίτσι, ενώ εξέφρασε την ανησυχία της για τον κίνδυνο απένταξης του Ξενία. Έστρεψε τα βέλη της και στα θέματα διαφάνειας, κάνοντας λόγο για όργιο απευθείας αναθέσεων εκατομμυρίων, εκ των οποίων 400.000 ευρώ αφορούν συμβουλευτική και 380.000 ευρώ ελεγκτικές εταιρείες. Χαρακτήρισε σκάνδαλο την αγορά δύο αγροτικών οχημάτων έναντι 120.000 ευρώ, υποστηρίζοντας ότι η λιανική τους τιμή είναι πολύ χαμηλότερη, ενώ η έκπτωση που επιτεύχθηκε ήταν 0,28%. Στον τομέα των οικονομικών, αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα του εισπρακτικού μηχανισμού, επισημαίνοντας ότι οι απλήρωτες υποχρεώσεις του δήμου αυξήθηκαν από 736.000 ευρώ το 2023 σε 986.473 ευρώ το 2025, γεγονός που, όπως είπε, ισοδυναμεί με ομολογία στάσης πληρωμών. Προέβαλε, ακόμα, προβλήματα στην άρδευση, ελλιπή συντονισμό με τους προέδρους κοινοτήτων και κάλεσε τον δήμαρχο να απολογηθεί για την κατάσταση στην πόλη και τα χωριά.
Ο Βαγγέλης Βαλιώτης ξεκίνησε την ομιλία του αναγνωρίζοντας 3 θετικά σημεία στη θητεία της σημερινής Αρχής: τη διαχείριση της ΔΕΥΑΣ, το έργο της Πολιτικής Προστασίας και τη διαχείριση αδέσποτων ζώων. Ωστόσο, περνώντας στην ουσία του απολογισμού, άσκησε έντονη κριτική. Ανέτρεψε τον ισχυρισμό του δημάρχου ότι δεν είχε γίνει παρέμβαση στο Δημοτικό Στάδιο επί 20 χρόνια, υπενθυμίζοντας τις εργασίες ύψους 500.000 ευρώ, επί δημαρχοντίας του, για να παίξει η ομάδα της Σπάρτης στη Super League 2, καθώς και τη χρηματοδότηση των 250.000 ευρώ από το πρόγραμμα «Φιλόδημος». Για την Παλαιολόγου, μίλησε για καθυστερήσεις και αλλαγές σχεδιασμών που κρατούν το έργο στάσιμο επί 2,5 χρόνια, προειδοποιώντας για κίνδυνο απώλειας εξασφαλισμένων κονδυλίων. Στάθηκε επίσης στην κατάσταση των χωριών, τονίζοντας ότι οι αντιδήμαρχοι αφέθηκαν χωρίς μηχανήματα και προσωπικό. Στο θέμα της καθαριότητας, σημείωσε ότι η σημερινή διοίκηση βρήκε μια «παρθένα» κατάσταση με λυμένο το πρόβλημα των σκουπιδότοπων, σε αντίθεση με τις προηγούμενες αρχές. Εγκάλεσε δε, την Αρχή ότι απέφυγε το πολιτικό κόστος για τη δημιουργία Σταθμού Μεταφόρτωσης, με αποτέλεσμα τα οχήματα να διανύουν καθημερινά δεκάδες χιλιόμετρα, ενώ εξέφρασε απορία για τη μη σύνταξη του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ), υποστηρίζοντας ότι το 70% των τεχνικών έργων εκτελείται πλέον με απευθείας αναθέσεις.
Η Τασία Κανελλοπούλου τόνισε ότι ο δήμος κρύβεται πίσω από τις υπηρεσίες και αδυνατεί να παρουσιάσει ένα ουσιαστικό αναπτυξιακό μοντέλο. Η έλλειψη στόχευσης στην προσέλκυση επενδύσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, όπως είπε, οδηγεί σε έναν γηρασμένο δήμο με έντονα δημογραφικά προβλήματα και απώλεια εδρών στο ΔΣ. Κατηγόρησε τη διοίκηση για προσπάθεια φίμωσης της αντιπολίτευσης μέσω της ερμηνείας του κανονισμού λειτουργίας. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος, φέρνοντας ως παράδειγμα την υπόθεση της Θερμοπυλών. Υποστήριξε ότι ο δήμος έδωσε ένα «μπόνους» 200.000 ευρώ για απευθείας εξαγορά τμήματος σε ιδιώτη, ο οποίος είχε ήδη αποζημιωθεί με 350.000 ευρώ βάσει δικαστικών αποφάσεων, δημιουργώντας του παράλληλα ένα προνομιακό οικόπεδο, γεγονός που ανέβασε το συνολικό κόστος κοντά στο 1 εκατ. ευρώ. Επέκρινε επίσης τη μη ψήφιση του ΟΕΥ και χαρακτήρισε τον δήμο «αναξιόπιστο» απέναντι στα χρηματοδοτικά προγράμματα, καθώς χάνονται πόροι και ανακυκλώνονται τα ίδια χρήματα. Τέλος, αμφισβήτησε την εξωστρέφεια μέσω της χρηματοδότησης του Spartan Race, ζητώντας συγκεκριμένους δείκτες επισκεψιμότητας, και στηλίτευσε το γεγονός ότι ο απολογισμός έγινε κεκλεισμένων των θυρών, αντί για μια ανοιχτή εκδήλωση με φορείς και πολίτες.
Σφοδρά πυρά εξαπέλυσαν και οι δημοτικοί σύμβουλοι της μειοψηφίας. Ο Γιάννης Καρμοίρης κατήγγειλε τον συστηματικό αποκλεισμό της αντιπολίτευσης, τόσο μέσω της ώρας συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής, όσο και μέσω ενός κανονισμού που -όπως τόνισε- «φιμώνει» την αντίθετη άποψη. Σημείωσε ότι το σύνθημα «Σπάρτη μαζί» έχει μείνει στα χαρτιά, φέρνοντας ως παράδειγμα τη διάνοιξη της Αγίου Νίκωνος, όπου αν εισακούγονταν οι προτάσεις της αντιπολίτευσης «τα πράγματα θα ήταν πολύ καλύτερα». Αποκάλυψε πως οι αρδευτικές γεωτρήσεις ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2024 αποκλειστικά μετά από δική του παρέμβαση -«αν και παραμένουν ακόμα στην εκκίνηση, όπως και πλειάδα άλλων έργων»- ενώ κατέληξε ότι ο απολογισμός δεν αντιστοιχεί σε ουσιαστικό επίτευγμα που να έχει γίνει αντιληπτό από τους πολίτες.
Ο Νίκος Τσούκλερης τόνισε πως η εικόνα στα έργα δεν δικαιολογεί διθυραμβικές αναφορές. Υπογράμμισε ότι σε μια εισήγηση 105 σελίδων απουσιάζει η προοπτική για το κατασκευαζόμενο κεντρικό τμήμα της πόλης, ενώ χαρακτήρισε αμφίβολη τη δημοπράτηση του βόρειου και νότιου άξονα της Παλαιολόγου εντός του έτους. Χαρακτήρισε «φάουλ» τη μη αναφορά στην προηγούμενη Δημοτική Αρχή για την έναρξη της Πολιτικής Προστασίας, ενώ στηλίτευσε τον προγραμματισμό προσλήψεων, όπου αντί για εξειδικευμένο προσωπικό σε τεχνική, οικονομική και διοικητική υπηρεσία -«εκεί που πραγματικά πονάει ο δήμος»-, εισηγήθηκαν μόλις πέντε εργάτες γενικών καθηκόντων.
Επικριτικός και ο Τάσος Γκολέμης, μίλησε για εγκατάλειψη της ΔΕ Φάριδος, στηλιτεύοντας την απουσία έργων ή ακόμα και μελετών σε αγροτική οδοποιία, άρδευση και ύδρευση. Αποκάλυψε ότι οι οικισμοί αποκλείστηκαν από την πυροπροστασία παρά τον αυξημένο προϋπολογισμό, ενώ στο τεχνικό πρόγραμμα, «όχι μόνο δεν έγινε τίποτα επί δυόμισι χρόνια», αλλά αφαιρέθηκαν και 70.000 ευρώ μέσω αναμόρφωσης. Παράλληλα, είπε ότι η πλατεία Ξηροκαμπίου «παραμένει σε άσχημη κατάσταση», τα σπιτάκια ανακύκλωσης «δεν μεταφέρθηκαν», ενώ τα χωριά «έχουν μαραζώσει χωρίς αναπτυξιακή τροχιά».
Παίρνοντας τον λόγο, ο Γιώργος Κουρεμπής υπογράμμισε ότι οι δημότες δεν ενδιαφέρονται για στεγνούς αριθμούς αλλά για ένα όραμα «που απουσιάζει παντελώς από τις 105 σελίδες της εισήγησης». Εστίασε στα οικονομικά στοιχεία, αποκαλύπτοντας πως οι οφειλές αυξήθηκαν κατά 34% μέσα σε δύο χρόνια (από 736 σε 986 χιλιάδες ευρώ), ενώ η όποια αύξηση εσόδων οφείλεται αποκλειστικά στην ενίσχυση των ΚΑΠ κατά 42% (1,3 εκατ. ευρώ επιπλέον από τον κρατικό προϋπολογισμό). Σημάδεψε την υποχρηματοδότηση του δήμου έναντι άλλων μητροπολιτικών περιοχών, στηλιτεύοντας το γεγονός ότι το Ταμείο Ανάκαμψης «προσπέρασε» τη Σπάρτη, μίλησε για ΔΕ που παραμένουν ξεχασμένες, αλλά και για το κτίριο Σπυρόπουλου που «λιμνάζει» με 790.000 ευρώ. Αναφορικά με τη ΔΕ Πελλάνας, σημείωσε ότι «στην αρχική φάση δεν φαινόταν, ωστόσο θα ενταχθεί στις αναπλάσεις μέσω των ΟΧΕ», εκφράζοντας ευχαριστίες στον Π. Τριτάκη για τη συνεργασία.
Ο ανεξάρτητος πλέον σύμβουλος, Πάνος Κουρτσούνης, ξεκίνησε ευχαριστώντας τον δήμαρχο για την ευκαιρία που του έδωσε να υπηρετήσει στον Πολιτισμό-Αθλητισμό. Εν συνεχεία, μίλησε για χαώδεις συνθήκες κάτω από τις οποίες παρέλαβε τα τέως ΝΠ, από την προηγούμενη Δημοτική Αρχή. Παρά τις δυσκολίες, όπως υποστήριξε, κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις στον δήμαρχο, όπως τη δημιουργία ποδοσφαιρικού γηπέδου με πλαστικό τάπητα στη Σκούρα και την πρόταση χρηματοδότησης κλειστού γυμναστηρίου από τον Δημήτρη Γιαννακόπουλο. Κατέθεσε ακόμα στα πρακτικά το mail παραίτησής του από τον Φεβρουάριο του ‘25, επιχειρώντας να δείξει ότι η ανεξαρτητοποίησή του οφειλόταν σε βαθύτερη ρήξη και όχι σε δυσαρέσκεια για την αντικατάστασή του. Τέλος, ισχυρίστηκε, ότι παρά την εισήγησή του, η μετονομασία του ΟΝΑ σε «Λεωνίδας Καράντζαλης» εκκρεμεί εδώ και 2,5 χρόνια.
Το «ταμείο» των αντιδημάρχων
Τα πεπραγμένα στους επιμέρους τομείς-χαρτοφυλάκιά τους εξέθεσαν οι αρμόδιοι αντιδήμαρχοι.
Ο Άγγελος Αντωνάκος παρουσίασε την ακτινογραφία των οικονομικών, υπογραμμίζοντας τη βελτίωση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού το 2025 (60,5% στα έσοδα, 39,8% στις δαπάνες). Σημείωσε ότι τα ταμειακά διαθέσιμα ανήλθαν σε 11,41 εκατ. ευρώ (αύξηση 1,4 εκατ.), ενώ οι ανείσπρακτες οφειλές των 3,7 εκατ. ευρώ αποτελούν βάρη που συσσωρεύονται από το 2001. Υπογράμμισε τη μείωση του δανεισμού στις 489.585€, τη διαμόρφωση της πιστοληπτικής ικανότητας στα 10 εκατ. ευρώ, καθώς και την επίλυση χρόνιων εκκρεμοτήτων με τα ΑΦΜ των παλιών δήμων και το Κτηματολόγιο.
Ο Παναγιώτης Τριτάκης αναφέρθηκε στη θεμελίωση των στρατηγικών ΟΧΕ Ταϋγέτου και ΒΑΑ Σπάρτης και τις προγραμματικές συμβάσεις με αναπτυξιακούς οργανισμούς. Επισήμανε ότι εξασφαλίστηκαν νέες χρηματοδοτήσεις 5,5 εκατ. ευρώ (πυροπροστασία, έξυπνες διαβάσεις, παιδικές χαρές, αγροτικές οδοποιίες), ενώ συνολικά ο δήμος παρακολουθεί έργα 19 εκατ. ευρώ, με την τρέχουσα απορρόφηση να διαμορφώνεται στο 24,6% (4,7 εκατ. ευρώ).
Ο Δημοσθένης Κακούρος απάντησε στις επικρίσεις για τη Θερμοπυλών, τονίζοντας ότι ο ιδιοκτήτης δικαιώθηκε τελεσίδικα και πως η τιμή εξαγοράς ήταν πολύ χαμηλότερη από αυτή της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. Για τα οχήματα εξήγησε ότι οι διαγωνιστικές διαδικασίες επιβαρύνουν την τιμή μετρητοίς. Στα αδέσποτα σημείωσε ότι το νέο κτηνιατρείο μείωσε δραματικά τα κόστη, πετυχαίνοντας 500 περισυλλογές, 190 στειρώσεις και 300 υιοθεσίες ετησίως, ενώ χαρακτήρισε «πανελλαδικό σημείο αναφοράς» την Πολιτική Προστασία, στεκόμενος στη δημιουργία πρότυπου επιχειρησιακού κέντρου και τον εξοπλισμό (drones).
Ο πρώην αντιδήμαρχος, Παναγιώτης Παυλής, ανέλυσε τη διαχείριση της σύμβασης με τον έκπτωτο ανάδοχο των μεγάλων έργων και την ωρίμανση νέων παρεμβάσεων (θόλος στο Ξηροκάμπι, έξυπνες διαβάσεις, συντηρήσεις σχολείων).
Στον τομέα Πρασίνου και Κοιμητηρίων, ο Ευστράτιος Κοκκορός αναφέρθηκε στην απομάκρυνση 530 τόνων αδρανών υλικών, τις 135 νέες οστεοθυρίδες, τις 1.000 δενδροφυτεύσεις και την αξιοποίηση του ελαιοκάρπου για κοινωνικούς σκοπούς.
Στην Καθαριότητα, ο Δημήτρης Γιαννόπουλος παρουσίασε την αύξηση της ανακύκλωσης κατά 40% (600 επιπλέον τόνοι), τη μείωση των σύμμεικτων σκουπιδιών και τον καθαρισμό ανεξέλεγκτων χωματερών. Στον κοινωνικό τομέα, ο Θεοφάνης Λάζαρης εστίασε στη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών, την κατάργηση συνδρομής στα ΚΑΠΗ και την ένταξη στο πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία 3» για 7 άστεγους.
Στον τομέα Διοίκησης, η Αδαμαντία Βαγιακάκου-Δογαντζή στάθηκε στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό («Ίριδα») και την καταβολή των οφειλόμενων ΜΑΠ στους εργαζόμενους. Στους θεματικούς τομείς, ο Σπύρος Σελίμος ανέφερε την πραγματοποίηση άνω των 80 πολιτιστικών και 20 αθλητικών εκδηλώσεων, ενώ οι χωρικοί αντιδήμαρχοι Παντελής Γιαννακόπουλος (Οινούντος/Καρυών), Δημήτρης Μαλλιαρός (Πελλάνας) και Δημήτρης Κυριακούλιας (Θεραπνών) παρουσίασαν τις παρεμβάσεις αποκατάστασης της αγροτικής οδοποιίας και της καθημερινότητας στα χωριά.
Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΣ, Δημήτρης Αρβανίτης, περιέγραψε τη μάχη κατά της λειψυδρίας με 6 νέες γεωτρήσεις, την τοποθέτηση 18.888 έξυπνων υδρομετρητών και την πρόοδο (60%) του έργου ενεργειακής αναβάθμισης του βιολογικού καθαρισμού Σπάρτης (6,2 εκατ. ευρώ).
Τέλος, ο πρόεδρος του ΔΣ, Στέφανος Βρεττάκος, στη δική του παρέμβαση, αναφέρθηκε στον κανονισμό λειτουργίας, εξηγώντας ότι αυτός που είχε συντάξει δεν ψηφίστηκε από την αντιπολίτευση, οπότε εφαρμόστηκε αναγκαστικά ο πρότυπος. Σημείωσε δε, ότι μέσω της πλατφόρμας OpenCouncil, οι συνεδριάσεις είναι προσβάσιμες ανά πάσα στιγμή, «αποδεικνύοντας ότι δεν υπάρχει φίμωση αλλά διαφάνεια».
