«Λουσμένη» στο φως της περηφάνιας και του ένδοξου μεγαλείου της, η Μονεμβασιά βίωσε μια ιστορική, όσο και συγκινητική βραδιά, την Πέμπτη (23/7). Η γενέτειρα του Γιάννη Ρίτσου, όχι μόνο απέδωσε τις δέουσες τιμές στην αθάνατη μνήμη της Απελευθέρωσής της, αλλά έγραψε μια χρυσή σελίδα στη σύγχρονη πορεία της. Το «πέτρινο καράβι» του ποιητή της Ρωμιοσύνης πέρασε οριστικά στο φως, καθώς ο επιβλητικός Βράχος φωταγωγήθηκε, δικαιώνοντας ένα όραμα δεκαετιών και καθηλώνοντας τους παρευρισκόμενους.

Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν παρουσία υψηλών προσκεκλημένων και πλήθους κόσμου, τους οποίους υποδέχθηκε ο δήμαρχος Ηρακλής Τριχείλης. Παρέστη ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος, ενώ την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Θανάσης Δαβάκης. Το «παρών» έδωσαν ο βουλευτής Νεοκλής Κρητικός, ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας, Θεόδωρος Βερούτης, οι δήμαρχοι Σπάρτης, Ευρώτα και Ελαφονήσου, Μιχάλης Βακαλόπουλος, Δήμος Βέρδος και Άγγελος Τσιριγωτάκης αντίστοιχα, ο γγ της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Λακωνίας, Ιωάννης Παναρίτης, ο αντιδήμαρχος Μονεμβασίας, Σταύρος Χριστάκος ως οικοδεσπότης, αντιδήμαρχοι του Δ. Μονεμβασίας και άλλων δήμων, η πρόεδρος του ΔΣ Μονεμβασίας, Κατερίνα Τσαφατίνου, δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας κι εκπρόσωποι φορέων.

Η «μυθοπλασία» του δημάρχου 
και η δικαίωση μιας προσπάθειας χρόνων
Στην ομιλία του, ο δήμαρχος Ηρ. Τριχείλης αναφέρθηκε στην ιστορική σημασία της Απελευθέρωσης της Μονεμβασίας το 1821, επισημαίνοντας ότι η άλωση του Κάστρου υπήρξε μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της Επανάστασης, ενίσχυσε το ηθικό των αγωνιζόμενων Ελλήνων και εξασφάλισε πολύτιμο πολεμικό υλικό.

Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η αναφορά του στη λήψη της απόφασης για το εγχείρημα της φωταγώγησης, μεταφέροντας με χαμόγελο τη συμβολική εικόνα: «Φαντάστηκα τον ίδιο τον Βράχο να μου λέει: “Εμένα δεν θα με φωτίσεις;”. Αυτό είναι λίγη μυθοπλασία», σχολίασε, «όμως όλα τα υπόλοιπα είναι πραγματικότητα», περιγράφοντας την πολυετή προσπάθεια μέχρι την ολοκλήρωση του έργου.

Πτωχός με επιρροή από Ρίτσο: 
«Όλα τα φτιάχνουμε στο φως»
Στον χαιρετισμό του, ο περιφερειάρχης Δ. Πτωχός, συνέδεσε τον συμβολισμό της επετείου με την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης ζωντανής, επισημαίνοντας πως ο νέος φωτισμός -έργο που χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια - αναδεικνύει τη Μονεμβασιά με διακριτικότητα, σεβασμό και απόλυτη αρμονία με το φυσικό τοπίο και το φως του φεγγαριού. «Τα μνημεία διαφυλάσσουν την ιστορία. Η δική μας ευθύνη είναι να τους δίνουμε μέλλον», σημείωσε. Παράλληλα, υπογράμμισε τη συνολική παρέμβαση της Περιφέρειας στην περιοχή, αναφερόμενος στην ολοκλήρωση του έργου στερέωσης των βραχωδών πρανών για την προστασία της καστροπολιτείας και στη δημιουργία της μαρίνας Μονεμβασιάς. Κλείνοντας, δανείστηκε τα λόγια του Ρίτσου: «Εμείς δεν ξέρουμε τι είναι η ομίχλη. Εμείς όλα τα φτιάχνουμε στο φως». Μια φράση που απέσπασε το θερμό χειροκρότημα κι απέδωσε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τον συμβολισμό της βραδιάς, όπου η ιστορία, ο πολιτισμός και το φως ενώθηκαν σε μια ξεχωριστή στιγμή για τη Μονεμβασιά.

Η φιλοσοφία φωτός 
της «αρχιτέκτονος» Ελ. Ντεκώ
Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η ομιλία της βραβευμένης σχεδιάστριας που επιμελήθηκε τον φωτισμό του Βράχου, Ελευθερίας Ντεκώ. Η διεθνούς κύρους δημιουργός -η οποία έχει «υπογράψει» και τον φωτισμό της Ακρόπολης των Αθηνών-  παρουσίασε τη φιλοσοφία της μελέτης της, εξηγώντας πώς το φως αναδεικνύει το μνημείο σεβόμενο την αρχιτεκτονική, τη φυσιογνωμία και τη διαχρονική του ταυτότητα.

Φωταγώγηση, πυρπόληση 
και καθηλωτικό show με drones
Η κορυφαία στιγμή της βραδιάς ήρθε όταν οι Ηρ. Τριχείλης, Δ. Πτωχός και Ελ. Ντεκώ έδωσαν από κοινού το έναυσμα. Μέσα σε κλίμα έντονης συγκίνησης, ο Βράχος και τα τείχη «ντύθηκαν» για πρώτη φορά με φως, αποκαλύπτοντας τη μοναδική τους μορφολογία. Ένα αισθητικά άρτιο και εξαιρετικά κομψό αριστούργημα, που προκάλεσε δέος στους εκατοντάδες παριστάμενους, μετατρέποντας τη νύχτα σε μια μοναδική οπτική εμπειρία.

Ακολούθησε η καθηλωτική αναπαράσταση της πυρπόλησης της τουρκικής γολέτας, αναβιώνοντας μία από τις ενδοξότερες στιγμές της τοπικής ιστορίας. Μετά την ολοκλήρωση της αναπαράστασης, ο ουρανός της Μονεμβασίας πλημμύρισε φως μέσα από ένα εντυπωσιακό θέαμα με drones. Η αυλαία της μεγάλης γιορτής έπεσε με τη συναυλία της δημοφιλούς ερμηνεύτριας Ελεωνόρας Ζουγανέλη στην Πλατεία Πλάκας, χαρίζοντας μια ξεχωριστή μουσική εμπειρία κάτω από τον φωτισμένο πλέον Βράχο.

Λαμπρή η 205η επέτειος απελευθέρωσης
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, η Μονεμβασιά τίμησε με κάθε επισημότητα την 205η επέτειο απελευθέρωσής της στο πλαίσιο του εορταστικού διημέρου. Το πρωί, στον ΙΝ Παναγίας Μυρτιδιώτισσας εντός της καστροπολιτείας, τελέσθηκε δοξολογία προεξάρχοντος του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου, ενώ τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο Δρ. Φιλολογίας, Μανώλης Στεργιούλης.

Στη συνέχεια, ο σεπτός Ποιμενάρχης τέλεσε τρισάγιο στην πλατεία του Ελκομένου Χριστού («Κανόνι»), όπου ακολούθησε η απόδοση τιμών από τους επισήμους. Το απόγευμα, ο σεβασμιώτατος επισκέφθηκε την κανονιοφόρο του Πολεμικού Ναυτικού «Νικηφόρος», που ναυλοχούσε τιμητικά στο λιμάνι της Μονεμβασίας.

Η 23η Ιουλίου 2026 καταγράφεται πλέον ως ημέρα-ορόσημο για τη Μονεμβασιά, κατά την οποία η ιστορική μνήμη συνάντησε το φως, επιβεβαιώνοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί ζωντανό οδηγό για το μέλλον.