Τη μείωση των διοικητικών βαρών για αγρότες και αγροδιατροφικές επιχειρήσεις επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Ένωση με τη δέσμη απλούστευσης «Omnibus X». Το Συμβούλιο της ΕΕ διαμόρφωσε τη διαπραγματευτική του θέση για τις προτεινόμενες αλλαγές στους κανόνες που διέπουν τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, τα βιοκτόνα και τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών.
Στόχος είναι να περιοριστούν το περιττό διοικητικό κόστος και οι χρονοβόρες διαδικασίες, διατηρώντας υψηλά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών, προστασίας της ανθρώπινης και ζωικής υγείας και του περιβάλλοντος. Η δέσμη καλύπτει επίσης τους επίσημους ελέγχους και την καλή μεταχείριση των ζώων.
Οι ρυθμίσεις δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αρχίσουν όταν αυτό υιοθετήσει τη θέση του, με επιδίωξη την επίτευξη προσωρινής συμφωνίας έως το τέλος του 2026.
Οι βασικές αλλαγές σε εγκρίσεις
και ελέγχους
Στα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, η θέση του Συμβουλίου προβλέπει, κατόπιν εκτίμησης επιπτώσεων, τη μείωση των ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων στο λεγόμενο «τεχνικό μηδέν» για ιδιαίτερα επικίνδυνες ουσίες. Η παρέμβαση αφορά εισαγόμενα τρόφιμα και ζωοτροφές με κατάλοιπα φυτοφαρμάκων που δεν επιτρέπεται πλέον να χρησιμοποιούνται στην ΕΕ λόγω της επικινδυνότητάς τους.
Το πεδίο διευρύνεται και σε ουσίες των οποίων οι συνθήκες χρήσης προκαλούν απαράδεκτους κινδύνους για τις μέλισσες ή τα υπόγεια ύδατα. Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα μεταβατικών ρυθμίσεων για προϊόντα που πληρούσαν τα προηγούμενα όρια, ώστε να αποφεύγεται η σπατάλη τροφίμων.
Για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, προβλέπεται ταχύτερη αξιολόγηση των ουσιών βιολογικού ελέγχου, με στόχο την ενίσχυση βιώσιμων εναλλακτικών στη γεωργία. Οι δραστικές ουσίες χαμηλού κινδύνου και τα προϊόντα που τις περιέχουν προτείνεται να λαμβάνουν εγκρίσεις και άδειες απεριόριστης διάρκειας. Για τις υπόλοιπες ουσίες, με ορισμένες εξαιρέσεις, οι περίοδοι έγκρισης θα επεκταθούν στα 15 έτη αρχικά και στα 25 έτη για τις επόμενες εγκρίσεις.
Οι μεγαλύτερες διάρκειες συνοδεύονται από ενισχυμένες δικλείδες ασφαλείας, όπως περιοδική εξέταση της επιστημονικής βιβλιογραφίας και των δεδομένων παρακολούθησης από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων. Προβλέπεται επίσης μεγαλύτερη διάρκεια προστασίας των δοκιμών και μελετών, οι οποίες θα καταχωρίζονται σε νέα ευρωπαϊκή βάση δεδομένων.
Στα βιοκτόνα, διατηρούνται οι εγκρίσεις με ημερομηνία λήξης, αλλά προτείνονται μεγαλύτερες περίοδοι ισχύος: 15 έτη για τις πρώτες εγκρίσεις και 25 για τις ανανεώσεις, ώστε να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις στην επανεξέταση των ουσιών.
Για τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών, προτείνονται κατάργηση της συστηματικής ανανέωσης για τις περισσότερες εγκεκριμένες ύλες, απλούστερες διαδικασίες τροποποίησης των εγκρίσεων και ψηφιακή επισήμανση ορισμένων πληροφοριών.
Τέλος, αποσαφηνίζεται το καθεστώς των προϊόντων ζύμωσης που παράγονται με γενετικά τροποποιημένους μικροοργανισμούς. Η πρόταση προβλέπει ότι δεν θα θεωρούνται τρόφιμα ή ζωοτροφές «που παράγονται από ΓΤΟ», ενώ θα αναπτυχθούν οδηγίες ορθής παρασκευής για την ελαχιστοποίηση υπολειμματικού υλικού στα τελικά προϊόντα.
