Η έναρξη κάθε σχολικού έτους συνοδεύεται παραδοσιακά από προσδοκίες για ομαλή εκπαιδευτική πορεία, παιδαγωγική σταθερότητα και ισότιμη πρόσβαση όλων των μαθητών στη γνώση. Ωστόσο, η πραγματικότητα που φαίνεται ότι βιώνουν δεκάδες σχολικές μονάδες ανά την επικράτεια -και ιδιαίτερα στην περιφέρεια- αποδεικνύεται διαφορετική. Παρά τις διαβεβαιώσεις για έγκαιρους διορισμούς και κάλυψη των αναγκών μέσω των φάσεων πρόσληψης αναπληρωτών, τα λειτουργικά και οργανικά κενά παραμένουν μια χρόνια παθογένεια του δημόσιου σχολείου. Χαμένες διδακτικές ώρες, συρρικνωμένα ωρολόγια προγράμματα, καθυστερήσεις στην Παράλληλη Στήριξη και καθημερινή ταλαιπωρία μαθητών και γονέων συνθέτουν ένα σκηνικό εκπαιδευτικής αποδιοργάνωσης.
Στη Λακωνία, όπως προκύπτει από αναφορές, στοιχεία φορέων, αλλά και το ρεπορτάζ, η κατάσταση αυτή αποτυπώνεται με ιδιαίτερη ένταση, με το πρόβλημα να εντοπίζεται ιδίως σε σχολικές μονάδες του κεντρικού και νοτιοανατολικού τμήματος του νομού. Παρότι διανύουμε ήδη τον δεύτερο μήνα του σχολικού έτους, η ομαλότητα παραμένει ζητούμενο. Σύμφωνα με όσα έρχονται στο φως, σε σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης παρατηρούνται σημαντικές ελλείψεις -με αιχμή την Παράλληλη Στήριξη-, ενώ σε μονάδες Δευτεροβάθμιας παρατηρούνται περικομμένα ωρολόγια προγράμματα και απώλεια μεγάλου μέρους των εβδομαδιαίων ωρών διδασκαλίας. Βάσει των αναφορών, οι ανεπάρκειες προκαλούν πρόωρες αποχωρήσεις μαθητών, δυσκολίες στη μετακίνηση και επιβάρυνση των εκπαιδευτικών.
Πού… «ΠΑΜΕ» χωρίς προσωπικό;
Ελλείψεις εκπαιδευτικών που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία σχολείων της Λακωνίας καταγγέλλει το ΠΑΜΕ, περιγράφοντας προβλήματα στην πραγματοποίηση των μαθημάτων, στη μεταφορά των μαθητών και στην κάλυψη διοικητικών αναγκών. Στην ανακοίνωσή του εστιάζει ιδιαίτερα στα Γυμνάσια Κροκεών και Βλαχιώτη. Όπως υποστηρίζει, λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς και παρά την ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης προσλήψεων αναπληρωτών στις 29 Σεπτεμβρίου, η υποστελέχωση εξακολουθεί να στερεί από μαθητές διδακτικές ώρες, ενώ συνάμα επιβαρύνει το υπάρχον εκπαιδευτικό προσωπικό.
«Ακρωτηριασμένα» προγράμματα
στα Γυμνάσια Κροκεών και Βλαχιώτη
Στο Γυμνάσιο Κροκεών, όπως ισχυρίζεται το συντονιστικό συνδικαλιστικό όργανο, οι μαθητές δεν έχουν καθημερινά πλήρες πρόγραμμα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις αποχωρούν μετά τη δεύτερη ή την τρίτη διδακτική ώρα. Η πρόωρη ολοκλήρωση των μαθημάτων, μάλιστα, δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για τα παιδιά που μετακινούνται από τα γύρω χωριά. Το ΠΑΜΕ διατείνεται ότι μαθητές αναγκάζονται να περιμένουν επί ώρες εκτός του σχολικού χώρου μέχρι την προγραμματισμένη επιστροφή τους με τα μέσα μεταφοράς ή να αναζητούν άλλη λύση για τη μετακίνησή τους. Παράλληλα, θέτει ζήτημα ασφάλειας κατά τη διάρκεια αυτής της αναμονής.
Στην ίδια σχολική μονάδα, το μόνιμο προσωπικό χαρακτηρίζεται ελάχιστο, με τους εκπαιδευτικούς να καλούνται να ανταποκριθούν ταυτόχρονα σε διδακτικές, διοικητικές και λειτουργικές υποχρεώσεις. Πρόσθετη επιβάρυνση, κατά τον φορέα, προκαλεί η καθυστέρηση στη διαδικασία τοποθέτησης διευθυντή, η οποία εκκρεμεί περίπου δύο μήνες.
Ανάλογα προβλήματα καταγράφονται, σύμφωνα με το ΠΑΜΕ, και στο Γυμνάσιο Βλαχιώτη, όπου μαθητές εξακολουθούν να στερούνται βασικά μαθήματα λόγω υποστελέχωσης σε εκπαιδευτικούς. Γίνεται, ακόμα, λόγος για καθημερινές μετακινήσεις καθηγητών μεταξύ σχολείων, με μεγάλες αποστάσεις και σημαντικό οικονομικό κόστος, καθώς και για εγκεκριμένες υπηρεσιακές μεταβολές που δεν μπορούν να υλοποιηθούν επειδή παραμένουν ακάλυπτα τα αντίστοιχα κενά.
Γενικευμένο το πρόβλημα
Το ΠΑΜΕ εντάσσει την τοπική εικόνα στο ευρύτερο πρόβλημα υποστελέχωσης της Δημόσιας Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, περισσότερα από 15.000 κενά πανελλαδικά παραμένουν ακάλυπτα μετά τη δεύτερη φάση προσλήψεων αναπληρωτών, με την τρίτη φάση να αναμένεται τον Νοέμβριο, ενώ ασκεί κριτική στο Υπουργείο Παιδείας για καθυστερημένη και αποσπασματική κάλυψη των αναγκών, υποστηρίζοντας ότι η αντιμετώπισή τους με κριτήριο το κόστος μεταφέρει την επιβάρυνση σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς. Στο επίκεντρο των αιτημάτων του βρίσκονται οι μαζικοί μόνιμοι διορισμοί σε όλες τις αναγκαίες ειδικότητες και η άμεση κάλυψη όλων των κενών στα σχολεία της Λακωνίας, ώστε να αποκατασταθεί το πλήρες πρόγραμμα μαθημάτων. Παράλληλα, ζητά να σταματήσει η κάλυψη των ελλείψεων με υπερωρίες, τονίζοντας ότι αυτές δεν μπορούν να υποκαταστήσουν το απαραίτητο εκπαιδευτικό προσωπικό.
Στη Βουλή οι «τρύπες» της Λακωνίας:
Τα κενά με τη γλώσσα των αριθμών
Την επίμεμπτη εικόνα στην Εκπαίδευση του νομού, φέρνει στο προσκήνιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου η βουλευτής Λακωνίας του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ, Νάγια Γρηγοράκου, καταθέτοντας ερώτηση προς την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη. Στην παρέμβασή της, η βουλευτής τονίζει ότι, αν και η σχολική χρονιά διανύει ήδη τον δεύτερο μήνα της, οι συνθήκες Εκπαίδευσης στη Λακωνία απέχουν παρασάγγας από το να χαρακτηριστούν εύρυθμες. Όπως επισημαίνει, τα «αδικαιολόγητα κενά» εκπαιδευτικών αφήνουν τους μαθητές χωρίς πλήρες πρόγραμμα και δίχως την απαραίτητη υποστήριξη, ενώ παράλληλα ανατρέπει τον καθημερινό προγραμματισμό των οικογενειών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση της Λακωνίας καταγράφονται συνολικά 55 κενά. Από αυτά, τα 30 αφορούν αποκλειστικά τον ευαίσθητο τομέα της Παράλληλης Στήριξης, εκ των οποίων τα 20 αφορούν δασκάλους και τα 10 νηπιαγωγούς. Η βουλευτής υπογραμμίζει την ιδιαίτερη βαρύτητα στο συγκεκριμένο θεσμό, καθώς η καθυστέρηση στην τοποθέτηση εξειδικευμένου προσωπικού στερεί από παιδιά που χρειάζονται εξατομικευμένη υποστήριξη τις απαραίτητες προϋποθέσεις για ισότιμη συμμετοχή και ενσωμάτωση στη σχολική ζωή. Τα υπόλοιπα 25 κενά στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση αφορούν δασκάλους, νηπιαγωγούς και εκπαιδευτικούς ειδικοτήτων σε σχολικές μονάδες κατανεμημένες σε ολόκληρο τον νομό.
«Κουτσουρεμένη» μάθηση
σε Μολάους και Κροκεές
Όσον αφορά τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, η βουλευτής επικαλείται τις έντονες διαμαρτυρίες και αναφορές γονέων από διάφορες περιοχές της Λακωνίας.
Στο Γυμνάσιο Μολάων, σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι μαθητές της Α’ Γυμνασίου παρακολουθούν «ψαλιδισμένο» πρόγραμμα κάνοντας «τρίωρα» και «τετράωρα», ενώ καταγράφονται συχνές αλλαγές τόσο στο εκπαιδευτικό προσωπικό, όσο και στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Όπως τονίζει η βουλευτής, αυτή η αστάθεια αντιβαίνει σε κάθε θεμελιώδη παιδαγωγική πρακτική, καθώς εμποδίζει τη συνέχεια στη διδασκαλία και δυσχεραίνει την ομαλή προσαρμογή των παιδιών στη μεταβατική αυτή βαθμίδα.
Ειδική μνεία γίνεται όμως και στην περίπτωση των Κροκεών. Επικαλούμενη επιστολή του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων Μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου «Νικηφόρος Βρεττάκος», η Ν. Γρηγοράκου αποκαλύπτει ότι χάνονται 44 από τις συνολικά 101 εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας. Η απώλεια του 43% περίπου του προβλεπόμενου προγράμματος οδηγεί σε πρόωρες αποχωρήσεις μαθητών, συνεχείς αναπροσαρμογές του ωραρίου και συσσώρευση σοβαρών μαθησιακών κενών, εξηγεί η βουλευτής.
Το «γάντι» στο Υπουργείο Παιδείας
Η Ν. Γρηγοράκου ζητά από το Υπουργείο Παιδείας την αναλυτική αποτύπωση των κενών ανά ειδικότητα και σχολική μονάδα, καθώς και το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πλήρους κάλυψής τους. Παράλληλα, διεκδικεί πλήρη κάλυψη των αναγκών Παράλληλης Στήριξης του νομού και την καταγραφή των χαμένων διδακτικών ωρών, καθώς και τα συγκεκριμένα παιδαγωγικά μέτρα για την κάλυψη των μαθησιακών κενών. Ως κατακλείδα, η βουλευτής δηλώνει ότι, «είναι δικαίωμα της μαθητικής κοινότητας της Λακωνίας να έχει άμεση πρόσβαση στο σύνολο του εκπαιδευτικού προσωπικού, στα προβλεπόμενα μαθήματα και στην απαραίτητη υποστήριξη, χωρίς άλλες καθυστερήσεις».
