Μπροστά στο φάσμα ενός μαζικού αποκλεισμού και με τις οριστικοποιημένες δηλώσεις να κινούνται σε απογοητευτικά επίπεδα, οριακά κάτω από τις 350.000, τη στιγμή που περίπου 260.000 φάκελοι παρέμεναν «στον αέρα», η νέα παράταση-ανάσα για την υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ κατέστη μονόδρομος. Με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, η καταληκτική προθεσμία για την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 μεταφέρθηκε οριστικά για την προσεχή Τρίτη 17 Νοεμβρίου.
Ωστόσο, η βραχεία αυτή χρονική μετάθεση, σύμφωνα με παράγοντες των εμπλεκόμενων κλάδων, κάθε άλλο παρά επιλύει τον γόρδιο δεσμό που έχει σφίξει γύρω από τον αγροτικό κόσμο. Όπως είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως οι φορείς και οι εμπειρογνώμονες, τα πρόσκαιρα «μπαλώματα» αδυνατούν να θεραπεύσουν τα δομικά προβλήματα της νέας πλατφόρμας myagro, που αν κι έχουν μειωθεί, φαίνεται ότι παραμένουν ανασταλτικός παράγοντας στην ομαλή διεκπεραίωση της διαδικασίας.
Οι παραγωγοί και τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) εξακολουθούν να κινούνται σε τροχιά ασφυκτικής πίεσης, βιώνοντας τις συνέπειες από την έλλειψη σαφών εγχειριδίων, τις ασάφειες γύρω από τα δασικά τεμάχια και τα ανυπέρβλητα γραφειοκρατικά εμπόδια στην ταυτοποίηση μέσω ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.
Την ίδια στιγμή, το κλίμα επιβαρύνεται από ένα δεύτερο, εξίσου εκρηκτικό οικονομικό μέτωπο, που δεν είναι άλλο τον αποκλεισμό των αγροτικών νομικών προσώπων και των συνεργατικών σχημάτων από την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο.
Το διπλό αυτό αδιέξοδο, που έχει αντίκτυπο και στην παραγωγική κοινότητα της Λακωνίας, ανέδειξε μέσα και από κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγή, Νάγιας Γρηγοράκου, προς τα συναρμόδια υπουργεία (Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων), βασισμένες στις επισημάνσεις του ΓΕΩΤΕΕ Πελοποννήσου.
Ανοιχτή πλατφόρμα για όσο χρειαστεί
ζητούσε το ΓΕΩΤΕΕ Πελοποννήσου
Ήδη από τις 6 Νοεμβρίου, με επιστολή του προς τον διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή, και σε συνέχεια παμπελοποννησιακής συνάντησης στην Τρίπολη, το Παράρτημα Πελοποννήσου & Δυτικής Στερεάς Ελλάδας του ΓΕΩΤΕΕ είχε προειδοποιήσει για το αδιέξοδο, υπογραμμίζοντας με έμφαση ότι οι ολιγοήμερες παρατάσεις που δίνονται για τη συμπλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ δεν επιτρέπουν την απρόσκοπτη συνέχιση της εργασίας.
Όπως χαρακτηριστικά επισημάνθηκε, επειδή οι επαγγελματίες έχουν φτάσει στα ανθρώπινα όρια τόσο σωματικά, όσο και ψυχολογικά, ζητήθηκε να μείνει η πλατφόρμα ανοιχτή για μεγάλο χρονικό διάστημα και για όσο απαιτηθεί, ώστε να ολοκληρωθούν οι δηλώσεις σωστά και δίχως λάθη τόσο για τους ίδιους, όσο και κυρίως για τους παραγωγούς που ταλαιπωρούνται μαζί τους.
Στο πλαίσιο αυτής της αγωνιώδους παρέμβασης, το Επιμελητήριο κατέστησε σαφές ότι κρίνεται επιβεβλημένη η άμεση έκδοση του εγχειριδίου χρήσης της πλατφόρμας myagro, ώστε να σταματήσει το καθεστώς της αβεβαιότητας.
Παράλληλα, ζητήθηκε να αποσαφηνιστεί πλήρως τι συμβαίνει με τα τεμάχια που φαίνονται ως δασικά και αν εξακολουθεί να ισχύει ο νόμος του 2023 που επέτρεπε στον παραγωγό να αιτηθεί και να λάβει εν τέλει κανονικά την επιδότηση της καλλιέργειάς του, ενώ τέθηκε ως απαραίτητη προϋπόθεση να παραμείνει η πλατφόρμα ανοιχτή για διορθώσεις ακόμη και μετά το πέρας της υποβολής των δηλώσεων.
Επιπλέον, προτάθηκε στα αγροτεμάχια που δεν μπορούν να δηλωθούν, αποκλειστικά για τη φετινή προβληματική χρονιά, να γίνει εξαίρεση της υποχρεωτικής ταυτοποίησης μέσω ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.
Τέλος, το ΓΕΩΤΕΕ τόνισε ότι θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο οι ερωτοαπαντήσεις μέσω του 1521 να συγκεντρώνονται σε μια κοινή πλατφόρμα με πρόσβαση για όλους τους εξουσιοδοτημένους φορείς, ώστε να αποφεύγονται οι διπλές ερωτήσεις και να διασφαλίζεται μια ενιαία, έγκυρη πληροφόρηση σύμφωνη με τη νομοθεσία, τις εγκυκλίους και τις οδηγίες της ΑΑΔΕ και του ΥΠΑΑΤ.
Με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη μέρα, ο φορέας επισήμανε ότι τα παραπάνω θα λύσουν μεγάλο μέρος των τρεχουσών δυσλειτουργιών, τα οποία, σε συνδυασμό με ένα έγκαιρο άνοιγμα της πλατφόρμας για το 2027, στα μέσα Μαρτίου, θα βοηθήσουν τόσο τους μελετητές να εκτελέσουν σωστά την εργασία τους, όσο και τους παραγωγούς να λάβουν τα χρήματα που δικαιούνται.
Το χρονοδιάγραμμα
και οι προϋποθέσεις για τις προκαταβολές
Στο επίκεντρο της τρέχουσας εβδομάδας βρίσκεται η οριστικοποίηση των φακέλων, καθώς η ΑΑΔΕ καλεί τους παραγωγούς και τους φορείς υποβολής αιτήσεων να δώσουν ιδιαίτερη έμφαση στις αιτήσεις που περιέχουν κρίσιμες ενισχύσεις και παρεμβάσεις, ώστε να καταστεί δυνατή η προκαταβολή γι’ αυτές στις 30 Νοεμβρίου 2026.
Σημαντικότερες εξ αυτών είναι η καταχώριση ζωικού κεφαλαίου, καθώς και οι παρεμβάσεις για τη βασική εισοδηματική στήριξη για τη βιωσιμότητα (Παρέμβαση Π1-21), τη βιολογική γεωργία (Παρέμβαση Π3-70-2.1), τη διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων (Παρέμβαση Π3-70-1.5) και το Κομφούζιο (Παρέμβαση Π3-70-1.3.2).
Ειδικότερα, όσοι συμμετέχουν στη βιολογική γεωργία και στις αυτόχθονες φυλές καλούνται να οριστικοποιήσουν τις αιτήσεις τους το αργότερο έως τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026, προκειμένου να ενταχθούν στην προκαταβολή της 30ής Νοεμβρίου. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι οι δικαιούχοι της Παρέμβασης Π3-70-1.5 για τη διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων έπρεπε να ολοκληρώσουν την ετήσια απογραφή του ζωικού κεφαλαίου των εκμεταλλεύσεών τους για το έτος εφαρμογής 2026 έως και σήμερα, Παρασκευή 13 Νοεμβρίου.
Η ολοκλήρωση της απογραφής αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμπερίληψή τους στην ανωτέρω προκαταβολή, καθώς σε διαφορετική περίπτωση δεν θα είναι δυνατή η πίστωση των χρημάτων στους συγκεκριμένους δικαιούχους.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, σε φάση ολοκλήρωσης βρίσκεται η πίστωση της προκαταβολής για σχεδόν 3.100 κτηνοτρόφους που είχαν υποβάλει την αίτηση ενιαίας ενίσχυσης έως τις 25 Σεπτεμβρίου.
Ο αποκλεισμός επιχειρήσεων και σχημάτων
από την έκπτωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο
Ενώ το τοπίο στο πεδίο των ΟΣΔΕ παραμένει εν γένει θολό, μια αδικία συντελείται στο πεδίο του ενεργειακού κόστους. Σύμφωνα με την κοινοβουλευτική αναφορά της Ν. Γρηγοράκου, η Κοινή Υπουργική Απόφαση Α.1224/2026 περιορίζει την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο αποκλειστικά στα φυσικά πρόσωπα. Αφήνει έτσι εκτός νυμφώνος τις αγροτικές επιχειρήσεις και τα συνεργατικά σχήματα «που ασκούν πραγματική παραγωγική δραστηριότητα και αντιμετωπίζουν το ίδιο αυξημένο ενεργειακό κόστος», όπως τονίζει η βουλευτής.
Ο αποκλεισμός αυτός πλήττει τα συλλογικά σχήματα που επιλέγουν να επενδύσουν συστηματικά στον Πρωτογενή Τομέα, επωμιζόμενα δυσβάστακτα έξοδα για τη λειτουργία γεωργικών μηχανημάτων, αντλιοστασίων και αρδευτικών δικτύων. Η ρύθμιση αυτή όχι μόνο δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού, αλλά λειτουργεί και ως αντικίνητρο για τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας.
Με την αναφορά της, η Ν. Γρηγοράκου μετέφερε το αίτημα για άμεση τροποποίηση της σχετικής απόφασης, θέσπιση ενιαίων και αντικειμενικών κριτηρίων επιλεξιμότητας και πρόβλεψη μεταβατικής διαδικασίας, ώστε οι αγροτικές επιχειρήσεις που αποκλείονται σήμερα να μη χάσουν την ελάφρυνση για το 2026.
Η βουλευτής Λακωνίας επεσήμανε ότι οι δύο παρεμβάσεις της (για ΟΣΔΕ και έκπτωση ΕΦΚ), «αναδεικνύουν διαφορετικές πλευρές της ίδιας πραγματικότητας, δεδομένου ότι οι παραγωγοί βρίσκονται σταθερά αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος, διοικητικές δυσκολίες και διαρκή αβεβαιότητα για τις ενισχύσεις και τις ελαφρύνσεις που δικαιούνται».
Η εκτίμηση για την εξόφληση
και τα σενάρια για τους εκπρόθεσμους
Στο μεταξύ, όπως επισημαίνει σε δημοσίευμά της η «Καθημερινή», επικαλούμενη χρονοδιάγραμμα πληρωμών, η εξόφληση της βασικής αγροτικής ενίσχυσης του 2026 προγραμματίζεται για τον προσεχή Δεκέμβριο, χωρίς ωστόσο να έχει προσδιοριστεί επισήμως συγκεκριμένη ημερομηνία.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζεται στο γεγονός ότι πολλές από τις περιπτώσεις που δεν έχουν ακόμη οριστικοποιήσει τις δηλώσεις τους είναι μεγάλοι καλλιεργητές, οι οποίοι αντιμετωπίζουν εκ των πραγμάτων αυξημένες δυσχέρειες στη διαδικασία.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον, όπως υπογραμμίζει το δημοσίευμα, είναι πόσοι αγρότες θα λάβουν τελικά τις ενισχύσεις τους από το νέο έτος και πόσοι κινδυνεύουν να μείνουν εκτός πληρωμών.
Οι τελικές κυβερνητικές αποφάσεις εκτιμάται ότι θα εξαρτηθούν από τον όγκο των παραγωγών που δεν θα καταφέρουν να ολοκληρώσουν την οριστικοποίηση των δηλώσεων ΟΣΔΕ, ακόμη και μετά την εξάντληση των παρατάσεων. Ως εκ τούτου, εφόσον ο αριθμός αυτός αποδειχθεί ιδιαίτερα μεγάλος, εξετάζεται ένα εναλλακτικό σενάριο, κατά το ίδιο ρεπορτάζ. Η καταβολή ενισχύσεων με βάση προσωρινές δηλώσεις, με την εκ των υστέρων αναζήτηση τυχόν αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων και την εκκαθάριση, μολονότι προς το παρόν δεν έχει ληφθεί κάποια οριστική απόφαση.
Γραφειοκρατικά «οχυρά»
Όπως χαρακτηριστικά καταγράφει η «Καθημερινή», παρότι τα τεχνικά προβλήματα του νέου συστήματος για το ΟΣΔΕ δείχνουν να έχουν αμβλυνθεί χάρη στις διαδοχικές εγκυκλίους που εξέδωσε το τελευταίο διάστημα η ΑΑΔΕ, το πεδίο παραμένει ναρκοθετημένο. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές της εφημερίδας, τα μεγαλύτερα εμπόδια δεν είναι πλέον τεχνολογικής φύσεως, αλλά σχετίζονται άμεσα με τη βαθιά ριζωμένη γραφειοκρατία και την απουσία ουσιαστικής απλούστευσης των διαδικασιών.
Έναρξη συγκομιδής στη Λακωνία
εν μέσω αναμονής
Στα καθ’ ημάς, με τη συγκομιδή του ελαιοκάρπου να ξεκινά σταδιακά στον λακωνικό ελαιώνα, οι παραγωγοί παραμένουν σε καθεστώς αναμονής, σε διάφορα μέτωπα. Η εκκρεμότητα στις δηλώσεις ΟΣΔΕ -άγνωστο πόσες δεν έχουν διεκπεραιωθεί- συναρτήσει των πιέσεων από τις χαμηλές τιμές και το αυξημένο κόστος λειτουργίας, συνθέτουν ένα σύνθετο περιβάλλον. Η ελαιοκομική περίοδος ανατέλλει με περισσότερα «σύννεφα» παρά υποσχέσεις, δοκιμάζοντας τις αντοχές και την ίδια την προοπτική του αγροτικού κόσμου.
