Έτοιμος να καταγράψει την κατάρριψη του παγκόσμιου ρεκόρ για την πιο μεγάλη περίοδο καταγεγραμμένης ωοτοκίας σε θαλάσσια χελώνα είναι φέτος ο ΑΡΧΕΛΩΝ που συμπληρώνει τέσσερις δεκαετίες συνεχούς και οργανωμένης δράσης για τη διάσωση της χελώνας καρέτα-καρέτα στη χώρα μας.
Αξίζει να αναφερθεί πως υπάρχουν επτά είδη θαλάσσιων χελώνων που ζουν στους ωκεανούς. Αυτά περιλαμβάνουν την καρέτα-καρέτα, τη δερματοχελώνα, την πράσινη λεπιδοχελώνα- olive ridley, την hawksbill, την πράσινη χελώνα, την μικρή λεπιδοχελώνα- kemp's ridley και την αυστραλιανή- flatback. Τα τρία πρώτα είδη θεωρούνται σήμερα ως παγκοσμίως ευάλωτα, το τέταρτο ως απειλούμενο, το πέμπτο και το έκτο ως κρίσιμα απειλούμενα, ενώ για το τελευταίο τα δεδομένα είναι ελλιπή.
Η «πρωταθλήτρια» χελώνα με κωδικό Β2494 μαρκαρίστηκε το 1986 στη Ζάκυνθο από τους εκπαιδευμένους εθελοντές του ΑΡΧΕΛΩΝ, που έκτοτε κατέγραφαν συστηματικά κάθε φορά την παρουσία της όταν έβγαινε στη στεριά για να γεννήσει. Όταν το καλοκαίρι του 2022 η συγκεκριμένη χελώνα βρέθηκε και πάλι να κάνει φωλιά στη Ζάκυνθο συμπληρώθηκαν 36 χρόνια καταγεγραμμένης αναπαραγωγής της, ισοφαρίζοντας το παγκόσμιο ρεκόρ για το είδος, που έχει καταγραφεί για μία χελώνα καρέτα-καρέτα στη Φλόριντα των ΗΠΑ.
Είναι γνωστό ότι οι θαλάσσιες χελώνες είναι μακρόβια ζώα, δεν γνωρίζουμε όμως πόσα ακριβώς χρόνια ζουν και πόσα χρόνια είναι αναπαραγωγικά ενεργές. Το μαρκάρισμα είναι μια μέθοδος με την οποία αναγνωρίζονται οι χελώνες που έρχονται για ωοτοκία κάθε χρόνο στις παραλίες μας και έτσι υπάρχει ένας αξιόπιστος δείκτης μέτρησης.
Αν η ομάδα των φετινών εθελοντών του ΑΡΧΕΛΩΝ καταγράψει την ίδια χελώνα να κάνει φωλιά για άλλη μια χρονιά σε παραλία του Κόλπου Λαγανά Ζακύνθου, θα έχει καταρριφθεί το παγκόσμιο ρεκόρ, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα και την μεγάλη σημασία του πληθυσμού που παρακολουθείται συστηματικά στο νησί της Ζακύνθου εδώ και 40 χρόνια.
Ο ΑΡΧΕΛΩΝ διεξάγει το πρόγραμμα μαρκαρίσματος με τη βοήθεια εκπαιδευμένων εθελοντών από τις αρχές του 1980 στη Ζάκυνθο και στον Κυπαρισσιακό Κόλπο. Σε κάθε χελώνα μπαίνουν δύο σήματα (tags), έτσι ώστε σε περίπτωση που καταστραφεί το ένα, να αντικατασταθεί με καινούργιο βάσει του δεύτερου και να μην χαθεί η ταυτότητα της χελώνας. Σε πολλές χελώνες έχει τύχει μέχρι σήμερα να καταστραφούν και τα δύο πλαστικά ή μεταλλικά σήματα και να χαθεί η αρχική ταυτότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η χελώνα Β2494, όπως και αρκετές άλλες στη Ζάκυνθο, στον Κυπαρισσιακό και στο Ρέθυμνο, έχουν μαρκαριστεί πλέον και με ηλεκτρονικό σήμα (PIT tag) που είναι μόνιμο και έτσι η ταυτότητα της δεν χάνεται.
