Η άνοδος της θερμοκρασίας υπερθερμαίνει το έδαφος με ασαφείς αλλά δυσοίωνες συνέπειες για τους ανθρώπους, σύμφωνα με μια νέα μελέτη. Οι ερευνητές της μελέτης προειδοποιούν πως το συγκεκριμένο πρόβλημα έχει υποτιμηθεί, καθώς όλος ο κόσμος εστιάζει στην άνοδο της θερμοκρασίας του αέρα και των ωκεανών.
Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή η πολυπλοκότητα των μετρήσεων καθιστά δύσκολο να βρεθούν αρκετά αξιόπιστα δεδομένα για τις θερμοκρασίες του εδάφους, σε σύγκριση με τις θερμοκρασίες του αέρα κοντά στην επιφάνεια της γης.
Στη νέα μελέτη, ωστόσο, μια ομάδα ερευνητών από τη Γερμανία συγκέντρωσε δεδομένα για τη θερμοκρασία του εδάφους από ένα ευρύ φάσμα πηγών, όπως μετεωρολογικούς σταθμούς παρακολούθησης, δορυφόρους τηλεπισκόπησης, το σύνολο δεδομένων της αναλογικής ανάλυσης ERA5-Land και προσομοιώσεις από μοντέλα του γήινου συστήματος.
Η ομάδα χρησιμοποίησε τον δείκτη TX7d, ο οποίος αποτυπώνει την ένταση των ακραίων θερμικών φαινομένων, υπολογίζοντας κατά μέσο όρο τις ημερήσιες μέγιστες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της θερμότερης εβδομάδας ανά έτος. Οι ερευνητές υπολόγισαν αυτόν τον δείκτη σε 118 μετεωρολογικούς σταθμούς σε όλη την Ευρώπη, χρησιμοποιώντας δεδομένα θερμοκρασίας από το 1996 έως το 2021 και διαπίστωσαν μια ισχυρότερη τάση στις ακραίες θερμοκρασίες μέσα στο έδαφος απ’ ότι στον αέρα.
«Αυτό σημαίνει ότι τα ακραία φαινόμενα θερμότητας αναπτύσσονται πολύ ταχύτερα στο έδαφος απ’ ότι στον αέρα», αναφέρει η συν-συγγραφέας της μελέτης Αλμουντένα Γκαρσία, ερευνήτρια τηλεπισκόπησης στο Κέντρο Περιβαλλοντικών Ερευνών Helmholtz (UFZ). Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρώπη, με τα ακραία φαινόμενα θερμότητας να γίνονται πιο έντονα στην Κεντρική Ευρώπη και συγκεκριμένα στη Γερμανία, την Ιταλία και τη νότια Γαλλία.
Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο αριθμός των ημερών με ακραίες θερμοκρασίες αυξάνεται δύο φορές πιο γρήγορα στο έδαφος από ότι στον αέρα. Αυτό εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από την υγρασία του εδάφους, δεδομένου του βασικού της ρόλου στην επιρροή της ανταλλαγής θερμότητας μεταξύ εδάφους και αέρα.
Το γεγονός ότι οι ακραίες θερμοκρασίες του εδάφους ξεπερνούν αυτές του αέρα μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις. Εάν το έδαφος είναι θερμότερο από τον αέρα πάνω από την επιφάνεια, σημειώνουν οι ερευνητές, μπορεί να απελευθερώσει επιπλέον θερμότητα στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας – εκτός από άνθρακα – επιδεινώνοντας έτσι την αύξηση της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας.
