Ένα τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο ρομπότ που το 2020 ερευνούσε τα υποθαλάσσια φαράγγια του Νινγκαλού, στα ανοιχτά της δυτικής Αυστραλίας, κατέγραψε μια παράξενη φωτεινή σπείρα να αιωρείται στο βαθύ μπλε. Οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι δεν επρόκειτο για κάποιο φυσικό φαινόμενο, αλλά για ένα σιφωνοφόρο που εκτιμάται ότι έφθανε τα 45 μέτρα μήκος – το μακρύτερο ζώο που έχει παρατηρηθεί ποτέ.
Η καταγραφή έγινε πολλές εκατοντάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια, σε ένα σύστημα φαραγγιών που φτάνει σε βάθη έως σχεδόν 6.000 μέτρων και μέχρι πρόσφατα παρέμενε ελάχιστα εξερευνημένο. Έκτοτε, άλλες καταδύσεις με τηλεχειριζόμενα οχήματα κατέγραψαν παρόμοια πλάσματα, κάποια με μήκος 10 έως 15 μέτρα, επαναφέροντας ένα βασικό ερώτημα για τη θαλάσσια βιολογία: πόσο μπορεί πραγματικά να αναπτυχθεί η ζωή στον βαθύ ωκεανό;
Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο επιστημονικής αποστολής με τη συμμετοχή του Μουσείου της Δυτικής Αυστραλίας και άλλων επιστημονικών κέντρων. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το ρομπότ ROV SuBastian, το οποίο μετέφερε το ερευνητικό σκάφος Falkor του Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου Σμιντ, για να εξερευνήσουν τα φαράγγια Cape Range και Cloates. Σε διάστημα ενός μήνα πραγματοποιήθηκαν 20 καταδύσεις, φτάνοντας σε βάθη έως 4.500 μέτρων και καταγράφοντας περίπου 30 πιθανώς νέα είδη, ανάμεσά τους και το τεράστιο σιφωνοφόρο της οικογένειας Apolemia.
Χιλιάδες πλάσματα σαν ένας οργανισμός
Η επικεφαλής επιστήμονας Nerida Wilson περιέγραψε τη στιγμή που εμφανίστηκε η ατελείωτη φωτεινή σπείρα στην οθόνη: «Ξεπέρασε κάθε προσδοκία». Παρά την ενιαία του εικόνα, το σιφωνοφόρο είναι αποικία από χιλιάδες γενετικά πανομοιότυπα ζωοειδή που μοιράζονται λειτουργίες σαν όργανα ενός σώματος. Άλλα κινούνται, άλλα συλλαμβάνουν τροφή και άλλα αναπαράγονται, δημιουργώντας μια «μικροσκοπική πόλη» που κινείται ως ένας οργανισμός.
Πώς επιβιώνει στον βαθύ ωκεανό
Το σώμα του αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από νερό και έχει πυκνότητα παρόμοια με το περιβάλλον, γεγονός που μειώνει την επίδραση της βαρύτητας και επιτρέπει τεράστια ανάπτυξη χωρίς σκελετό. Ο ωκεανός λειτουργεί σαν αόρατο στήριγμα, βοηθώντας αυτές τις αποικίες να απλώνονται σε δεκάδες μέτρα και να αναπτύσσουν μακριά πλοκάμια για τη σύλληψη λείας σε ένα φτωχό σε τροφή περιβάλλον.
Η εικόνα του γιγάντιου σπειροειδούς σιφωνοφόρου έγινε σύμβολο των ανεξερεύνητων ωκεανών, υπενθυμίζοντας ότι ο πλανήτης εξακολουθεί να κρύβει εκπλήξεις πολύ μακριά από τη ζωή στην επιφάνεια.
