Έπειτα από μια χρονιά-σοκ, η καταστροφή των τροπικών παρθένων δασών παρουσίασε κάμψη το 2025, χωρίς ωστόσο να παύει να προκαλεί έντονη ανησυχία σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με στοιχεία του Global Forest Watch, την περασμένη χρονιά χάθηκαν περίπου 43 εκατομμύρια στρέμματα πρωτογενών δασών, έκταση που αντιστοιχεί σχεδόν σε μια ολόκληρη χώρα όπως η Δανία. Η μείωση αγγίζει το 36% σε σχέση με το 2024, όταν είχε καταγραφεί ιστορικό αρνητικό ρεκόρ.

Παρά τη βελτίωση, οι ειδικοί τονίζουν ότι η εικόνα παραμένει ανησυχητική. Η αποψίλωση συνεχίζεται με ρυθμό που αντιστοιχεί σε 11 γήπεδα ποδοσφαίρου κάθε λεπτό, ενώ τα επίπεδα καταστροφής παραμένουν πολύ υψηλότερα σε σύγκριση με πριν από μια δεκαετία.

Καθοριστικό ρόλο στη φετινή μείωση έπαιξε η Βραζιλία, όπου εφαρμόστηκαν αυστηρότερα μέτρα προστασίας των δασών. Σημαντική πρόοδος καταγράφηκε επίσης σε χώρες όπως η Κολομβία, η Μαλαισία και η Ινδονησία. Ωστόσο, οι εξελίξεις αυτές θεωρούνται εύθραυστες, καθώς πιέσεις από τη γεωργία, την κτηνοτροφία και τη μεταλλευτική δραστηριότητα εξακολουθούν να απειλούν τεράστιες εκτάσεις.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει και τη δυσκολία συντονισμένης παγκόσμιας δράσης, καθώς οικονομικά συμφέροντα και ανάγκες ανάπτυξης συχνά υπερισχύουν της περιβαλλοντικής προστασίας. Παρά τις διεθνείς δεσμεύσεις, πολλές χώρες εξακολουθούν να ισορροπούν ανάμεσα στην εκμετάλλευση φυσικών πόρων και τη διατήρηση των δασικών οικοσυστημάτων.

Την ίδια στιγμή, σε άλλες περιοχές του πλανήτη, όπως η Βολιβία και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η απώλεια δασών παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Ιδιαίτερα ανησυχητικός είναι και ο αυξανόμενος ρόλος των πυρκαγιών, που συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή. Το 2025, σχεδόν το 42% των απωλειών δασικής κάλυψης αποδόθηκε σε φωτιές, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον Καναδά και χώρες της Ευρώπης, όπου καταγράφηκαν εκτεταμένες καταστροφές.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν συνεχιστεί η άνοδος της θερμοκρασίας, οι πυρκαγιές θα γίνουν ακόμη συχνότερες και πιο καταστροφικές τα επόμενα χρόνια.

Με αυτά τα δεδομένα, ο στόχος για μηδενική αποψίλωση έως το 2030 φαίνεται δύσκολος. Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμη χρονιά, καθώς παράγοντες όπως το φαινόμενο Ελ Νίνιο και οι διεθνείς εξελίξεις ενδέχεται να επηρεάσουν καθοριστικά την πορεία των τροπικών δασών.