Όπως οι απομονωμένες ανθρώπινες κοινωνίες δημιουργούν τις δικές τους τοπιολαλιές, οι φυσητήρες της Ελληνικής Τάφρου φαίνεται πως έχουν αναπτύξει τη δική του διάλεκτο επικοινωνίας, αποκαλύπτει ανάλυση χιλιάδων ηχογραφήσεων από έλληνες και ξένους ερευνητές.
Οι φυσητήρες είναι κοινωνικά ζώα που επικοινωνούν με εξαιρετικά ισχυρούς ήχους σαν «κλικ», οι οποίοι παράγονται από το σύστημα ηχοεντοπισμού των ζώων και ακούγονται σε αποστάσεις πολλών χιλιομέτρων.
Οι πληθυσμοί διαφορετικών περιοχών χρησιμοποιούν διαφορετικά στερεοτυπικά μοτίβα αυτών των ήχων και χωρίζονται έτσι σε επιμέρους ομάδες, γνωστές ως «φωνητικές φυλές», εξηγεί η διεθνής ερευνητική ομάδα.
Μέχρι σήμερα, οι βιολόγοι πίστευαν πως όλοι οι φυσητήρες της Μεσογείου ανήκαν στην ίδια φυλή. Όπως όμως αποκαλύπτει η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο Proceedings of the Royal Society B, οι φυσητήρες της Ελληνικής Τάφρου χρησιμοποιούν ένα ελαφρώς διαφορετικό μοτίβο από ό,τι ο πληθυσμός της Δυτικής Μεσογείου.
Με μήκος που μπορεί να φτάσει τα 20 μέτρα και βάρος έως 50 τόνους, οι φυσητήρες (Physeter macrocephalus), ξάδελφοι των δελφινιών, είναι το μεγαλύτερο κήτος με δόντια σε όλο τον κόσμο –σε αντίθεση με τις φάλαινες, οι οποίες αντί για δόντια φέρουν μπαλένες, κεράτινα χτένια με τα οποία φιλτράρουν το νερό.
Το είδος πιστεύεται ότι εισήλθε στη Δυτική Μεσόγειο από το Στενό του Γιβραλτάρ πριν από περίπου 20.00 χρόνια και σταδιακά επεκτάθηκε ανατολικά μέχρι την Ελληνική Τάφρο, ένα δίκτυο υποθαλάσσιων οροσειρών και χαράδρων που ξεκινά στο Ιόνιο και περνά νότια της Κρήτης και της Ρόδου. Πρόκειται για τη βαθύτερη περιοχή της Μεσογείου με βάθη που ξεπερνούν τα 5.000 μέτρα.
Ο απειλούμενος πληθυσμός της Μεσογείου εκτιμάται ότι δεν υπερβαίνει τα 3.000 άτομα, ενώ στην Ελληνική Τάφρο υπολογίζεται ότι ζουν λιγότερα από 200.
Ελληνική διάλεκτος
Η νέα μελέτη εξετάζει 5.291 καταγραφές που συλλέχθηκαν σε διάστημα σχεδόν μιας 20ετίας, από το 2003 έως το 2021, από την Ελληνική Τάφρο και την περιοχή των Βελεαρίδων Νήσων ανάμεσα στο Γιβραλτάρ και την Ιταλία. Η ανάλυση αποκαλύπτει ότι οι φυσητήρες της Ελληνικής Τάφρου επικοινωνούν με μια πολύ ταχύτερη βερσιόν του κλασσικού μεσογειακού μοτίβου, το οποίο αποτελείται από τρία συνεχόμενα «κλικ» και μετά μια παύση πριν από ένα τέταρτο και τελευταίο «κλικ». Ενίοτε, όμως, τα κήτη των ελληνικών νερών επιστρέφουν στο πιο αργόσυρτο μοτίβο της υπόλοιπης Μεσογείου, ένδειξη ότι είναι εξοικειωμένα και με τις δύο διαλέκτους, λένε οι ερευνητές.
Οι συγκρούσεις με διερχόμενα πλοία αποτελούν σήμερα την κυριότερη απειλή για τους φυσητήρες της Μεσογείου. Δεδομένου όμως ότι βασίζονται στον ήχο για τον εντοπισμό της λείας τους και την επικοινωνία με άλλες ομάδες, οι φυσητήρες θεωρούνται επίσης ιδιαίτερα ευάλωτοι στην ηχορύπανση. Για τον λόγο αυτό, περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση να απαγορεύσει τις σεισμικές έρευνες για υδρογονάνθρακες και τη χρήση σόναρ στη διάρκεια στρατιωτικών ασκήσεων στην περιοχή της Ελληνικής Τάφρου.
