Αν και δεν χρίζει ανάλυσης, λόγω της δημοφιλίας του, θα επιχειρήσω μια σύντομη προς ενημέρωση όλων εκείνων, των ελαχίστων θεωρώ, που συνδέουν συνειρμικά τον Κεμάλ των Χατζιδάκι και Γκάτσου με τον Αττατούρκ ή τον «κάθε Αττατούρκ»! Οι δύο κορυφαίοι Έλληνες δημιουργοί μέσα από την σύνθεσή τους εξιστορούν την ιστορία ενός φανταστικού πρίγκιπα της Ανατολής, ο οποίος θέλησε να αλλάξει τον κόσμο και την επιθυμία του αυτή την πλήρωσε με τη ζωή του, καθώς θορυβημένοι οι άρχοντες τον έστειλαν στην κρεμάλα. Έτσι μέσα από την «μακρινή» φανταστική ιστορία περιγράφεται εντέχνως το διαχρονικό αλλά και παγκόσμιο σύστημα που εν τέλει μας περιβάλει και καθορίζει την διακυβέρνησή μας!
Ο Χατζιδάκις μιλώντας κάποτε για τον «Κεμάλ» είχε χαρακτηριστικά αναφέρει: «Στη Νέα Υόρκη το χειμώνα του ΄68, συνάντησα ένα νέο παιδί είκοσι χρονών που το λέγανε Κεμάλ. Μου τον γνωρίσανε. Τί μεγάλο και φορτισμένο από μνήμες όνομα για ένα τόσο όμορφο και νεαρό αγόρι, σκέφθηκα. Είχε φύγει απ΄ τον τόπο του με πρόσχημα κάποιες πολιτικές του αντιθέσεις. Στην πραγματικότητα, φαντάζομαι, ήθελε να χαθεί μες στην Αμερική. Του το είπα. Χαμογέλασε.
-Δέχεστε να σας ξεναγήσω;
Αρνήθηκε ευγενικά. Προτιμούσε μόνος.
Κι έτσι σαν γύρισα στο σπίτι μου τον έκανα τραγούδι, μουσική.
Ο Γκάτσος εκ των υστέρων, γράφοντας τους στίχους στα ελληνικά, τον έκανε Άραβα πρίγκιπα να προστατεύει τους αδυνάτους. Κάτι σαν μια ταινία του ΄Ερολ Φλυν του ΄35.
Η Πελοπόννησος (καταγωγή του Γκάτσου), από τη φύση της αδυνατεί να κατανοήσει την αμαρτωλή ιδιότητα των μουσουλμάνων Τούρκων, που μοιάζουν σαν ηλεκτρισμένα σύννεφα πάνω απ΄ τον Έβρο, ή σαν χαμένα και περήφανα σκυλιά.
Το μόνο που αφήσαμε ανέπαφο στα ελληνικά είναι εκείνο το «Καληνύχτα Κεμάλ». Είτε πρίγκιπας Άραψ είτε μωαμεθανός νεαρός της Νέας Υόρκης, του οφείλουμε μια «καληνύχτα» τέλος πάντων, για να μπορέσουμε να κοιμηθούμε ήσυχα τη νύχτα. Χωρίς τύψεις, χωρίς άχρηστους πόθους κι επιθυμίες. Κατά πως πρέπει σ΄ Έλληνες, απέναντι σ΄ ένα νεαρό μωαμεθανό- όπως θα έλεγεν κι ο φίλος μας ο ποιητής ο Καβάφης».
Ο Χατζιδάκις λοιπόν μπορεί να εμπνεύστηκε από ένα νεαρό μωαμεθανό μετανάστη στην Αμερική, αλλά η μουσική που έγραψε αποτελεί μέρος της πλούσιας παρακαταθήκης που άφησε στον πολιτισμό τόσο της Ελλάδας όσο κι εκτός αυτής. Κι η στιχουργική παραβολή του Γκάτσου ήρθε κι έδεσε δημιουργώντας ένα τραγούδι για όσους αντιλαμβάνονται τις παραβολές και δε στέλνουν στο… σταυρό! Άλλωστε, δεν είναι μόνο ένα τραγούδι εκείνο που έχει αφήσει η χρόνια ανάμειξη και συναναστροφή με τους λαούς της μεσογείου και της ανατολής στην πολιτισμική μας διαδρομή, όπως κι αντιστρόφως…
Είναι επίσης τουλάχιστον βλακώδες να λογοκρίνεται εκ δεξιών ένα τραγούδι του Χατζιδάκι ενός καλλιτέχνη που δεν είχε καμία σχέση με τον κομμουνισμό, τον κύριο εκπρόσωπο της αριστεράς της εποχής του, όταν ο ίδιος είχε πει, σε ίσως πιο συντηρητικές εποχές, πως: «Λένε πως οι καλλιτέχνες είναι είτε κομμουνιστές είτε ομοφυλόφιλοι. Εγώ πάντως δεν είμαι κομμουνιστής». Μια φράση που αφενός δήλωνε την σεξουαλική του προτίμηση, αλλά αφετέρου απέκλειε κι από τα πολιτικά του πιστεύω τον κομμουνισμό! Έτσι λοιπόν αν ο ανεγκέφαλος κι άμουσος γονέας φοβάται τυχόν προσηλυτισμό του παιδιού του εξ αριστερών και λοιπές προπαγάνδες ας κοιμάται ήσυχος. Ας διεκδικήσει να πάψει να διδάσκεται και να τραγουδιέται Θεοδωράκης στα σχολεία! Αυτός είναι σίγουρα αριστερός!! Εκτός κι αν ο φόβος του γονέα είναι μη τυχόν το παιδί του γίνει ομοφυλόφιλο διδασκόμενο τον «Κεμάλ». Μην ξεχνάμε και το σεξουαλικό προσανατολισμό του δημιουργού του, καθώς και την έμπνευσή του από ένα νεαρό αγόρι. (“του οφείλουμε μια «καληνύχτα» […] χωρίς άχρηστους πόθους κι επιθυμίες”). Τότε ίσως είναι αρμόζον να καταργηθεί από τη διδασκαλία κι ο Καβάφης, ο Αλεξανδρινός ποιητής μας με τις ιδιαίτερες κι αυτός προτιμήσεις…
Στον αντίποδα φοβούμαι κι εκείνες τις εξ αριστερών φωνές. Εκείνες που δημιουργούν ένα ανθελληνικό λόμπι, εκείνες που αμφισβητούν γενοκτονίες κι ως εκ τούτου δε σέβονται τους εορτασμούς της μνήμης τους, εκείνες που τις καταστροφές τις ονομάζουν συνωστισμούς, εκείνες που αμφισβητούν τους χορούς προς το γκρεμό-ελευθεριά, εκείνες που αμφισβητούν το έπος του ʼ40, κι άλλα πολλά που είπαν ή θα πουν. Τελικά η 300 στις Θερμοπύλες ήταν όντως 300, ή μήπως μας δουλεύουν τόσους αιώνες κυρία μου;
Εν κατακλείδι, είναι τουλάχιστον ανεπίτρεπτό και ξεδιάντροπο τόσο εκ δεξιών όσο κι εξ αριστερών να γίνονται προσπάθειες ώστε να διαμορφωθεί η παιδεία με βάση τα πιστεύω των άκρων. Διότι έτσι αφενός θα πλήττεται κάθε μορφή παραγόμενου πολιτισμού αν θεωρηθεί πως προέρχεται εξ αριστερών κι αντίστροφα θα πλήττεται η ιστορική μνήμη (ή ακόμη κι η ίδια μας η Ιστορία) που διαμορφώνει εθνική συνείδηση θεωρώντας πως προωθείται ο εθνικοφασισμός.
Κι έτσι πλήττεται ακαριαία τόσο η πολιτισμική μας κληρονομιά, όσο κι η ιστορική-εθνική μας συνείδηση˙ δύο ακρογωνιαίοι λίθοι για την ίδια μας την ύπαρξη σα χώρα, σα λαός.
Και σε συνδυασμό του ότι της οικονομικής προϋπήρχαν κρίσεις παιδείας, αξιών, ηθών κι εθίμων, ταυτότητας, πολιτισμού κ.ο.κ., το σκοτάδι δεν είναι μακριά…
Καληνύχτα λοιπόν Κεμάλ…
Καληνύχτα Ελλάδα…
Θα αλλάξει άραγε τούτος ο κόσμος;
Καληνύχτα.
