Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την Τετάρτη (7/1), στις Βρυξέλλες, ένα πακέτο μέτρων για τη στήριξη των αγροτών, κατά την έκτακτη συνάντηση των Υπουργών Γεωργίας, Εμπορίου και Υγείας της ΕΕ, με στόχο την υποστήριξη της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur. Παρότι δεν κινητοποιούνται νέοι πόροι, οι χώρες που είχαν επιφυλάξεις φαίνεται να ικανοποιούνται, χωρίς να είναι σαφές αν θα υπάρξει η απαραίτητη ενισχυμένη πλειοψηφία την Παρασκευή (9/1).
Οι Ευρωπαίοι υπουργοί τόνισαν τη σημασία της γεωργίας για την ευρωπαϊκή κυριαρχία και ανταγωνιστικότητα, αναλύοντας τις προκλήσεις του αγροδιατροφικού τομέα και θέτοντας προσδοκίες για το 2026. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην αβεβαιότητα των παγκόσμιων αγορών και την ανάγκη διατήρησης ισχυρής θέσης των Ευρωπαίων αγροτών.
Το πακέτο προβλέπει μέτρα για τη βελτίωση της διαθεσιμότητας και τη μείωση των τιμών των λιπασμάτων, που παραμένουν περίπου 60% υψηλότερες από το 2020. Κεντρικό στοιχείο είναι η αναστολή των δασμών σε ουρία και αμμωνία (5,5%-6,5%), από το 2026, ως αντιστάθμισμα στις αυξήσεις λόγω του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM). Η Επιτροπή θα παρακολουθεί στενά τις τιμές μέσω του Παρατηρητηρίου Λιπασμάτων και θα μπορεί να αναστείλει προσωρινά την εφαρμογή του CBAM σε περίπτωση σημαντικής αύξησης τιμών. Παράλληλα, θα συνεχίσει τις προσπάθειες για μείωση του κόστους μέσω εμπορικών συμφωνιών, όπως η Mercosur.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρότεινε στα κράτη μέλη να έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε μέρος των γεωργικών κονδυλίων 2028-2034, ύψους περίπου 45 δισ. ευρώ, για την άμεση στήριξη των αγροτών. Ο αγροδιατροφικός τομέας θα ωφεληθεί επίσης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και το πρόγραμμα Έρευνας, με 40 δισ. ευρώ για βιοτεχνολογία και βιοοικονομία στη γεωργία. Επιπλέον, προτάθηκε Δίκτυο Ασφαλείας 6,3 δισ. ευρώ, διπλασιάζοντας το τρέχον αποθεματικό κρίσης, για την προστασία των αγροτών από πιθανές διαταραχές στην αγορά λόγω της συμφωνίας.
Τσιάρας για Mercosur: Προστασία ελληνικών ΠΟΠ προϊόντων και ρήτρες ασφάλισης
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, τόνισε ότι η συμφωνία ΕΕ-Mercosur μπορεί να ενισχύσει τις ελληνικές εξαγωγές, που σήμερα φτάνουν μόλις τα 34 εκατ. ευρώ, ενώ 21 ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ, όπως φέτα, ελαιόλαδο και μαστίχα Χίου, θα προστατεύονται από απομιμήσεις, επιτρέποντας πωλήσεις σε υψηλότερες τιμές.
Ο κ. Τσιάρας επισήμανε την ανάγκη για ρήτρες ασφάλισης, αυστηρή εφαρμογή κανόνων ανταγωνισμού και συνεχής παρακολούθηση των επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή παραγωγή. Παράλληλα, ζήτησε την ανακατεύθυνση πρόσθετων πόρων για την ΚΑΠ και το Unity Safety Net σε περίπτωση διαταραχών στην αγορά αγροτικών προϊόντων, ώστε οι αγρότες να προστατευτούν από ενδεχόμενες κρίσεις.
