Στις αρχές Απριλίου φτάσαμε και ακόμη δεν υπάρχει καμία ουσιαστική εξέλιξη γύρω από την έναρξη των δηλώσεων ΟΣΔΕ για το 2026, προκαλώντας έντονη ανησυχία στον αγροτικό κόσμο.
Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις της ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που είχαν διατυπωθεί σε συνάντηση με κτηνοτρόφους και ήθελαν το ΟΣΔΕ να ανοίγει μετά τα τέλη Μαΐου, το σενάριο αυτό μοιάζει πλέον ιδιαίτερα αισιόδοξο. Κι αυτό γιατί, όπως όλα δείχνουν, η ΑΑΔΕ δύσκολα θα προλάβει μέσα σε τόσο στενό χρονικό περιθώριο να προσαρμόσει τα πληροφοριακά της συστήματα, κάτι που μεταθέτει χρονικά όχι μόνο την έναρξη των δηλώσεων, αλλά και τους απαραίτητους ελέγχους που ακολουθούν.
Η διαδικασία είναι συγκεκριμένη και δεν επιδέχεται παρεκκλίσεις: αρχικά ανοίγει το σύστημα των δηλώσεων, στη συνέχεια δίνεται ένα μικρό περιθώριο για διορθώσεις, ακολουθούν εκτεταμένοι –πλέον διασταυρωτικοί– έλεγχοι και στο τέλος πραγματοποιούνται οι πληρωμές.
Κάθε καθυστέρηση στην αρχή της αλυσίδας συμπαρασύρει αναπόφευκτα όλα τα επόμενα στάδια.
Τι αλλάζει στο ΟΣΔΕ 2026 και γιατί καθυστερεί
Το ΟΣΔΕ του 2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές, που ανεβάζουν τον βαθμό δυσκολίας στην υλοποίηση του συστήματος. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η δημιουργία ενός νέου ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη για όλη τη χώρα, βασισμένου σε δορυφορικές εικόνες πολύ υψηλής ανάλυσης και τη χρήση «έξυπνων» εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Ο χάρτης αυτός θα επιτρέπει τον σαφή και αυτοματοποιημένο διαχωρισμό επιλέξιμων και μη επιλέξιμων εκτάσεων, ενώ θα ανανεώνεται σε τακτική βάση, αλλάζοντας τα δεδομένα στους ελέγχους.
Παράλληλα, εισάγεται νέος τρόπος καταγραφής των αιγοπροβάτων, με τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής βάσης δεδομένων. Κάθε ζώο θα φέρει ηλεκτρονική σήμανση («βώλο»), ώστε να καταγράφεται και να παρακολουθείται με ακρίβεια, ενώ η βάση αυτή θα είναι άμεσα συνδεδεμένη με το ΟΣΔΕ.
Την ίδια ώρα, αλλάζει και η φιλοσοφία των ελέγχων, που πλέον θα είναι πιο στοχευμένοι και εκτεταμένοι, με τη χρήση εργαλείων ανάλυσης κινδύνου, όπως προβλέπεται στο εγκεκριμένο Σχέδιο Δράσης. Στόχος είναι να περιοριστούν τα λάθη και οι παρατυπίες, ωστόσο αυτό συνεπάγεται και μεγαλύτερη πολυπλοκότητα στην προετοιμασία του συστήματος.
Από την πλευρά της, η Γενική Διεύθυνση Ελέγχων της ΑΑΔΕ διαβεβαιώνει ότι η νέα αίτηση θα είναι πιο «φιλική» προς τον παραγωγό, με λιγότερους κωδικούς –ιδίως στα ιδιοκτησιακά– και με αρκετά προσυμπληρωμένα στοιχεία, ώστε να μειωθεί η γραφειοκρατία.
Ωστόσο, το μεγάλο «αγκάθι» δεν είναι άλλο από τη ρευστότητα. Η καθυστέρηση στην έναρξη και ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ μπλοκάρει αυτόματα και την ενεργοποίηση της Κάρτας Αγρότη, καθώς οι τράπεζες απαιτούν οριστικοποιημένη δήλωση για να προχωρήσουν. Μέσω της κάρτας, οι παραγωγοί μπορούν να λάβουν έως και το 80% των ενισχύσεων που δικαιούνται, εξασφαλίζοντας άμεση χρηματοδότηση για τις ανάγκες τους.
Σε μια περίοδο που οι αγρότες βρίσκονται στην «καρδιά» των εαρινών σπορών και των καλλιεργητικών φροντίδων, η έλλειψη ρευστότητας δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες. Το ήδη επιβαρυμένο οικονομικό περιβάλλον, με τις αυξήσεις σε καύσιμα, ενέργεια και λιπάσματα λόγω των διεθνών εξελίξεων και του πολέμου στη Μέση Ανατολή, επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν μια δύσκολη συγκυρία, χωρίς τα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία στη διάθεσή τους, περιμένοντας ουσιαστικά το «πράσινο φως» για το ΟΣΔΕ 2026, που όσο καθυστερεί, τόσο μεγαλώνει η πίεση στην πραγματική οικονομία της υπαίθρου.
