Το ρολόι της ιστορίας γύρισε πίσω στην ένδοξη εποχή των Παλαιολόγων, το απόγευμα της Πέμπτης 21 Μαΐου 2026. Σε μια ατμόσφαιρα διάχυτη από συγκίνηση και υψηλούς συμβολισμούς, η βυζαντινή καστροπολιτεία του Μυστρά φόρεσε τα γιορτινά της για να υποδεχθεί τους υψηλούς προσκεκλημένους στην επίσημη, λαμπρή τελετή εγκαινίων του αναστηλωμένου Παλατιού των Δεσποτών και της νέας, υπερσύγχρονης μουσειακής έκθεσης.

Το επιβλητικό ανακτορικό συγκρότημα, που δεσπόζει στα θρυλικά «Σαράγια της Βασιλοπούλας», παραδόθηκε στο κοινό πλήρως αναγεννημένο και, για πρώτη φορά, καθολικά προσβάσιμο. Μέσα από μια καινοτόμο πολυμεσική έκθεση και παράλληλες παρουσιάσεις, οι επισκέπτες γίνονται πλέον κοινωνοί της καθημερινότητας, αλλά και των μεγάλων στιγμών των τελευταίων αυτοκρατόρων του Βυζαντίου. Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο, μοναδικό στον ελλαδικό χώρο, το οποίο επανατοποθετεί τη Λακωνία και ιδίως τον Μυστρά στο επίκεντρο του διεθνούς πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Η χρηματοδότηση του δύσκολου και πολυσύνθετου έργου εξασφαλίστηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ και το Πρόγραμμα Πελοποννήσου. 

Το εμβληματικό μνημείο, 42 χρόνια μετά την εκκίνηση της πρώτης οργανωμένης φάσης των αναστηλωτικών εργασιών το μακρινό 1984, αποδόθηκε στο κοινό από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ενώπιων θεσμικών εκπροσώπων αρχών-φορέων και απλών πολιτών, όπως διαβάσατε σε αναλυτικό ρεπορτάζ του «ΛΤ», στο φύλλο του περασμένου Σαββάτου (23/5). 

Με λόγο πνευματικό και πατριωτικό ο Μητροπολίτης Ευστάθιος:
«Ορόσημο για τον τόπο μας και τον απανταχού Ελληνισμό»
Στην τελετή του αγιασμού προέστη ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος, ο οποίος στην προσφώνησή του χαρακτήρισε τα εγκαίνια ως γεγονός παγκόσμιας πολιτιστικής εμβέλειας με διακριτό συμβολισμό, καθώς συνέπεσε με την ημέρα που η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη του Αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου, «του οποίου το όνομα έφερε και ο γενναίος υπερασπιστής των ιερών και οσίων του Γένους, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος». Η παρουσία και το ενδιαφέρον του πρωθυπουργού και της υπουργού Πολιτισμού, τόνισε ο σεπτός Ποιμενάρχης, «υπογραμμίζουν τη σημασία που δίδει η Πολιτεία στην επανατοποθέτηση του Μυστρά στον διεθνή πολιτιστικό χάρτη».  Η 21η Μαΐου, ημέρα των εγκαινίων,  κατέληξε ο σεβασμιώτατος, «θα αποτελέσει ορόσημο για τον τόπο μας και τον απανταχού Ελληνισμό και θα συντελέσει στην επανασύνδεσή μας μ’ ένα από τα ισχυρότερα στοιχειά της εθνικής μας ταυτότητας και της ιστορίας μας».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της προσφώνησης του Μητροπολίτη κ. Ευσταθίου:

«Ἐξοχώτατε Κύριε Πρωθυπουργέ,

Τά σημερινά μεγαλόπρεπα ἐγκαίνια τῶν ἀνακτόρων τοῦ Μυστρᾶ, ὕστερα ἀπό τή ριζική ἀνακαίνισή τους, εἶναι γεγονός παγκόσμιας πολιτιστικῆς ἐμβέλειας καί τήν ἀλήθεια αὐτή τήν ἐπισημοποιεῖ ἡ ὑψηλή παρουσία σας. Ὁ ἱστορικός καί προβεβλημένος τόπος μας ζεῖ μιά ἀπό τίς πιό ἐμβληματικές στιγμές τῆς ἱστορίας του. 

Παρά τόν φόρτο τῶν ὑψηλῶν καί ὑπεύθυνων ὑποχρεώσεών σας καί μάλιστα σέ μιά περίοδο παγκόσμιας ἀναταραχῆς καί συγχύσεως, ἡ ἐπιλογή ἀπό μέρους σας τῆς συγκεκριμένης ἡμέρας φέρει τόν διακριτό συμβολισμό, καθώς συμπίπτει μέ τήν ἡμέρα πού ἡ φιλτάτη Ὀρθοδοξία μας τιμᾶ τή μνήμη τοῦ Μεγάλου βασιλέως καί Ἰσαποστόλου Ἁγίου Κωνσταντίνου, τοῦ ὁποίου τό ὄνομα ἔφερε καί ὁ γενναῖος ὑπερασπιστής τῶν ἱερῶν καί ὁσίων τοῦ Γένους μας Κωνσταντῖνος ὁ Παλαιολόγος. Ὁ τελευταῖος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου δοκίμασε ἐδῶ στόν Μητροπολιτικό Ναό τοῦ ἁγ. Δημητρίου τήν ὥρα τῆς στέψης του τήν πιό μεγάλη χαρά τῆς ζωῆς του ἀναμεμιγμένη μέ τήν προβλεπόμενη καί προγευόμενη ἀνείπωτη ὀδύνη γιά τό ἐγγύς μαρτυρικό καί ἡρωικό του τέλος.

Ἡ παρουσία σας καί τό ἐνδιαφέρον σας μαζί καί τῆς συγκυρηναίου ὑπουργοῦ Πολιτισμοῦ κ. Λίνας Μενδώνη ὑπογραμμίζουν τή σημασία πού δίδει ἡ Πολιτεία στήν ἐπανατοποθέτηση τοῦ Μυστρᾶ στόν διεθνῆ πολιτιστικό χάρτη.  Ἡ 21η Μαΐου, ἡμέρα τῶν ἐγκαινίων,  θά ἀποτελέσει ὁρόσημο γιά τόν τόπο μας καί τόν ἁπανταχοῦ ἑλληνισμό καί θά συντελέσει στήν ἐπανασύνδεσή μας μ΄ ἕνα ἀπό τά ἰσχυρότερα στοιχεῖα τῆς ἐθνικῆς μας ταυτότητας καί τῆς ἱστορίας μας.

Γιά τούς λόγους αὐτούς καί ἄλλους πού ἄλλοι ἁρμόδιοι καί πιό εἰδικοί θά ἀναπτύξουν ἐκφράζουμε τήν ἀΐδιο εὐγνωμοσύνη μας γιά τήν ὑψηλή παρουσία σας καί σᾶς εὐχόμαστε ὑγεία ἀδιατάρακτη, παντοτινή τήν ἀναστάσιμη χαρά στήν ψυχή σας καί κάθε ἐπιτυχία στό ἔργο πού ἐπιτελεῖτε στούς ἀποκαλυπτικούς καιρούς μας».

«Πλημμύρισε» το Σαββατοκύριακο ο Μυστράς:
Δωρεάν ξεναγήσεις με πρωτοφανή κοσμοσυρροή 
Οι προσδοκίες και τα μεγάλα λόγια της τελετής των εγκαινίων δεν άργησαν να δικαιωθούν στην πράξη, με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο. Η επίσημη απόδοση των Παλατιών στο κοινό συνοδεύτηκε από μια πρωτοφανή, ιστορική κοσμοσυρροή κατά το πρώτο διήμερο της λειτουργίας τους, το Σάββατο 23-24/5. Με αφορμή το πανηγυρικό έναυσμα των εγκαινίων, η είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο και τα Παλάτια ήταν ελεύθερη για όλους. Η ανταπόκριση ξεπέρασε κάθε προσδοκία, μετατρέποντας το Σαββατοκύριακο σε μια αυθεντική, παλλαϊκή γιορτή πολιτισμού. Εκατοντάδες Λάκωνες, αλλά και πλήθη εκδρομέων και ξένων τουριστών, συνέρρευσαν μαζικά στην καστρόπολη για να αντικρίσουν πρώτοι το αναγεννημένο μνημείο. Η έκταση της προσέλευσης αποτυπώθηκε ανάγλυφα στο οδικό δίκτυο, όπου σημειώθηκε το αδιαχώρητο. Τα σταθμευμένα οχήματα σχημάτιζαν ουρές χιλιομέτρων, μαρτυρώντας το τεράστιο ενδιαφέρον του κοινού.

Ανάλογη ήταν η εικόνα και στο εσωτερικό της καστροπολιτείας. Ο παλμός του κόσμου χαρακτηριζόταν από έκδηλο ενθουσιασμό, με τους επισκέπτες να περιμένουν υπομονετικά σε μια πυκνή ροή, προκειμένου να περιηγηθούν στην Αίθουσα του Θρόνου και τις εσωτερικές αίθουσες, βιώνοντας τη νέα, διαδραστική εμπειρία της Παλαιολόγειας αυλής. Αυτή η πρώτη, αυθόρμητη μαζική αγκαλιά του κόσμου φανέρωσε ότι το εμβληματικό αυτό έργο πέτυχε ήδη τον πρωταρχικό του στόχο. Να αποτελέσει έναν ζωντανό, διεθνή πόλο έλξης κι ένα φωτεινό σημείο αναφοράς για τον τουρισμό και τον πολιτισμό του τόπου μας.