Διάχυτη ανησυχία και βαθιά απογοήτευση προκαλεί η εικόνα -και αίσθηση- εγκατάλειψης του κτιρίου του 1ου Γυμνασίου Σπάρτης, του σχολείου που συνδέθηκε με τη διαμόρφωση γενεών μαθητών και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαιδευτικής και πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης. Το εμβληματικό οικοδόμημα, ευρέως γνωστό στους παλαιότερους ως Γυμνάσιο Αρρένων, παραμένει κλειστό από τον Δεκέμβριο του 2024, όταν και ανεστάλη η λειτουργία του μετά από πρωτοβάθμιο προσεισμικό έλεγχο. Έκτοτε, σύμφωνα με αναφορές, δεν έχει υπάρξει ουσιαστική ενημέρωση για την πορεία των τεχνικών μελετών και των απαραίτητων παρεμβάσεων, ενώ η φθορά επιδεινώνεται καθημερινά.
Το ζήτημα έχει λάβει ευρύτερες διαστάσεις, καθώς πέραν της παρέμβασης της σχολικής κοινότητας, έφτασε και στη Βουλή. Κοινός παρονομαστής, η αγωνία για τη διάσωση των άλλοτε κραταιών εγκαταστάσεων που, όπως τονίζεται, εκπέμπουν «σήμα κινδύνου».
Απόγνωση της σχολικής κοινότητας: «Έχει αφεθεί στη φθορά του χρόνου»
|Σε κοινό δελτίο Τύπου, ο Σύλλογος Διδασκόντων, ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων και το 15μελές Μαθητικό Συμβούλιο του 1ου Γυμνασίου Σπάρτης περιγράφουν μια εικόνα πλήρους εγκατάλειψης.
Όπως επισημαίνεται, το σχολείο ιδρύθηκε το 1862, ενώ το σημερινό κτίριο κατασκευάστηκε την περίοδο 1931-1935 και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής Bauhaus. Παρά τη σπουδαιότητά του, μετά την αναστολή λειτουργίας του δεν υπήρξε, όπως καταγγέλλεται, καμία επίσημη ενημέρωση για τα αποτελέσματα των τεχνικών ελέγχων, παρά τις συνεχείς οχλήσεις της διεύθυνσης του σχολείου, των εκπαιδευτικών και των γονέων προς τον Δήμο Σπάρτης και άλλους τοπικούς φορείς.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αναφορά στη σχολική βιβλιοθήκη, η οποία, σύμφωνα με σχετικό έγγραφο του σχολείου, βρίσκεται σε κατάσταση που «παραπέμπει σε βανδαλισμό». Παράλληλα, γίνεται λόγος για απουσία εκπροσώπων του δήμου από συνεδρίαση σχολικού συμβουλίου με αντικείμενο την πορεία της τεχνικής μελέτης.
Η σχολική κοινότητα ζητά άμεσες ενέργειες ώστε το εκπαιδευτήριο «μέσα στο οποίο μορφώθηκαν γενιές Λακώνων» να αποκατασταθεί και να επαναλειτουργήσει το συντομότερο δυνατό.
Η φωνή των αποφοίτων: «Καταρρέει μαζί του ένα κομμάτι της συλλογικής μνήμης»
Με ιδιαίτερα φορτισμένο τόνο παρεμβαίνει και ο Ανδρόνικος Σακελλαρόπουλος, απόφοιτος του Γυμνασίου Αρρένων και τέως διευθυντής του 1ου Γυμνασίου Σπάρτης, ο οποίος κάνει λόγο για εικόνα πλήρους αδιαφορίας απέναντι στην ιστορία και την εκπαιδευτική κληρονομιά της πόλης.
Στην παρέμβασή του περιγράφει το σχολείο ως έναν χώρο γεμάτο μνήμες, εμπειρίες και προσωπικές ιστορίες χιλιάδων μαθητών, σημειώνοντας ότι στους διαδρόμους του «μεγάλωσαν γενιές Σπαρτιατών». Παράλληλα, εκφράζει έντονο προβληματισμό για την εγκατάλειψη του κτιρίου, θέτοντας ερωτήματα για το πώς ένα τόσο σπουδαίο εκπαιδευτικό σύμβολο αφέθηκε στην τύχη του.
Ο ίδιος τονίζει ότι το 1ο Γυμνάσιο δεν αποτελεί απλώς ένα παλιό σχολικό κτίριο, αλλά «κομμάτι της ταυτότητας της πόλης» και «ζωντανό φορέα μνήμης και πολιτισμού», επισημαίνοντας ότι η αδιαφορία απέναντι σε τέτοιους χώρους συνδέεται ευρύτερα με την απαξίωση της ιστορικής μνήμης και της παιδείας.
Ι. Μητράκος: «Πρέπει να σωθεί και θα σωθεί»
Στο κύμα αντιδράσεων προστέθηκε και η δημόσια παρέμβαση του πρώην εκπαιδευτικού, Γιάννη Μητράκου, ο οποίος κάνει λόγο για διαχρονική αδιαφορία των αρμοδίων απέναντι σε ένα ιστορικό εκπαιδευτικό τοπόσημο της Σπάρτης.
Όπως σημειώνει, οι πρώτες ανησυχίες για τη στατική επάρκεια του Γυμνασίου Αρρένων είχαν διατυπωθεί ήδη εδώ και δεκαπέντε περίπου χρόνια, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ουσιαστική κινητοποίηση. Αντιθέτως, όπως υπογραμμίζει, οι υποσχέσεις και οι εξαγγελίες παρέμειναν στάσιμες, ενισχύοντας την αίσθηση πως «κανείς δεν νοιάζεται να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που ανέλαβε απέναντι στους πολίτες». Ενώνοντας κι αυτός τη φωνή του στις πρόσφατες παρεμβάσεις της σχολικής κοινότητας και του πρώην διευθυντή του σχολείου, Ανδρόνικου Σακελλαρόπουλου, κάνει λόγο για κοινή αγωνία απέναντι στην εγκατάλειψη του κτιρίου και τον κίνδυνο να φτάσει «στα όρια της κατάρρευσης» πριν υπάρξει ουσιαστική αντίδραση, ενώ στέκεται ιδιαίτερα και στη βαριά ιστορική και παιδαγωγική κληρονομιά του σχολείου, υπενθυμίζοντας πως από τις αίθουσές του πέρασαν σημαντικοί εκπαιδευτικοί που άφησαν έντονο αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία, ενώ το ίδιο το σχολείο υπήρξε για δεκαετίες κέντρο πολιτιστικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας, με θεατρικές παραστάσεις, χορωδίες, γυμναστικές επιδείξεις και ιστορικές αναπαραστάσεις. «Το να είσαι μαθητής και απόφοιτος του Γυμνασίου Αρρένων ήταν τίτλος τιμής», σημειώνει χαρακτηριστικά, εκφράζοντας παράλληλα απογοήτευση για το γεγονός ότι οι θεσμικοί φορείς της πόλης παρακολουθούν, όπως αναφέρει, «απαθείς και αδιάφοροι την καθημερινή του φθορά». Κλείνοντας, απευθύνει έκκληση προς τις δημοτικές παρατάξεις και τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσουν άμεσα σε πρωτοβουλίες για τη σύνταξη μελέτης, την εξασφάλιση χρηματοδότησης και τη διάσωση του ιστορικού κτιρίου, καταλήγοντας με τη φράση: «Το Γυμνάσιο Αρρένων Σπάρτης πρέπει να σωθεί και θα σωθεί».
Έφτασε στη Βουλή με ερώτηση στην υπουργό Παιδείας
Διαστάσεις κοινοβουλευτικού ελέγχου έλαβε το ζήτημα στις 26 Μαΐου, όταν κατατέθηκε ερώτηση στη Βουλή προς την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, από τον πρόεδρο της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκο Βελόπουλο. Στην ερώτηση γίνεται αναφορά στο ιστορικό κτίριο του 1935 ως «αρχιτεκτονικό στολίδι Bauhaus», ενώ επισημαίνεται ότι παραμένει κλειστό και εγκαταλελειμμένο από τον Δεκέμβριο του 2024. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η έλλειψη ενημέρωσης για τα αποτελέσματα των τεχνικών μελετών, αλλά και οι εικόνες φθοράς και βανδαλισμού στη βιβλιοθήκη του σχολείου. Μέσω της παρέμβασης ζητείται να διευκρινιστεί σε ποιες άμεσες ενέργειες προτίθεται να προχωρήσει το υπουργείο, σε συνεργασία με τον Δήμο Σπάρτης, ώστε να ολοκληρωθούν οι μελέτες στατικότητας, να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για τις απαραίτητες επισκευές και να διασφαλιστεί η ασφαλής επαναλειτουργία της μονάδας.
Το στοίχημα της διάσωσης
Η υπόθεση του 1ου Γυμνασίου Σπάρτης δεν αφορά μόνο ένα παλιό σχολικό κτίριο. Αγγίζει τη συλλογική μνήμη της πόλης, την αξία που δίνεται στην ιστορία, αλλά και το δικαίωμα των επόμενων γενεών να διατηρήσουν ζωντανά τα τοπόσημα της εκπαιδευτικής και πολιτιστικής τους κληρονομιάς. Η παρατεταμένη αδράνεια, η έλλειψη σαφούς ενημέρωσης και οι εικόνες εγκατάλειψης εντείνουν την ανησυχία της τοπικής κοινωνίας, που βλέπει ένα κεφάλαιο της παιδείας για τον τόπο να φθείρεται μέρα με τη μέρα. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η καταγραφή του προβλήματος, αλλά η άμεση κινητοποίηση όλων των αρμόδιων φορέων ώστε να δοθεί ουσιαστική και βιώσιμη λύση. Γιατί κάθε μέρα που περνά χωρίς παρέμβαση, το 1ο Γυμνάσιο Σπάρτης χάνει κάτι περισσότερο από την υλική του υπόσταση, χάνει ένα κομμάτι από την ιστορία και την ψυχή της ίδιας της πόλης.
