Από την 1η Ιουλίου τίθεται σε ισχύ νέο καθεστώς για τις διαδικτυακές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί την επιβολή πάγιου εισαγωγικού δασμού στα δέματα χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το μέτρο αφορά παραγγελίες έως 150 ευρώ και προβλέπει δασμό 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος. Θα εφαρμοστεί σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., με στόχο τον περιορισμό της μαζικής εισροής δεμάτων από ηλεκτρονικές πλατφόρμες τρίτων χωρών, κυρίως της Ασίας.
Παράλληλα, με εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Ε.2029/2026), δίνονται αναλυτικές οδηγίες για την ενιαία εφαρμογή του μέτρου από τις τελωνειακές αρχές και τους εμπλεκόμενους φορείς.
Συγκεκριμένα, επιβάλλεται ειδικός εισαγωγικός δασμός 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού που εισάγεται μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου από τρίτες χώρες.
Το μέτρο είναι μεταβατικό και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμόζεται το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, με τον δασμό να υπολογίζεται ανάλογα με τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος.
Πώς θα υπολογίζεται η επιβάρυνση
Καθοριστικής σημασίας είναι ο τρόπος υπολογισμού του νέου δασμού. Όπως διευκρινίζει η εγκύκλιος, η επιβάρυνση δεν επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνονται στην παραγγελία.
Για παράδειγμα, αγορά πέντε ίδιων μπλουζών επιβαρύνεται με συνολικό δασμό 3 ευρώ, καθώς πρόκειται για μία μόνο κατηγορία προϊόντος. Αντίθετα, εάν η παραγγελία περιλαμβάνει μία μπλούζα, μία θήκη κινητού και μία τσάντα, ο δασμός θα ανέλθει στα 9 ευρώ.
Έτσι, το συνολικό κόστος πολλών παραγγελιών αναμένεται να αυξηθεί, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνουν διαφορετικά είδη.
Ποιος καταβάλλει τον δασμό
Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, ο ειδικός εισαγωγικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής, δηλαδή την ηλεκτρονική πλατφόρμα, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους, ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισης της αποστολής.
Τι ισχύει για τις επιστροφές προϊόντων
Σε περίπτωση επιστροφής προϊόντος λόγω υπαναχώρησης ή αλλαγής γνώμης του καταναλωτή, ο δασμός που καταβλήθηκε δεν επιστρέφεται.
Αντίθετα, όταν προβλέπεται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως σε περιπτώσεις ελαττωματικών προϊόντων ή μη τήρησης των όρων της σύμβασης, είναι δυνατή η επιστροφή του δασμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Τι δεν αλλάζει
Η επιβολή του νέου δασμού δεν επηρεάζει τον τρόπο απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών. Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται είτε κατά την αγορά μέσω του συστήματος Import One Stop Shop (IOSS), είτε κατά τον τελωνισμό, όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.
Επίσης, οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν τις αγορές που πραγματοποιούνται εντός Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στόχος ο περιορισμός των μαζικών εισαγωγών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το νέο μέτρο θα συμβάλει στον περιορισμό των δισεκατομμυρίων μικροδεμάτων που εισέρχονται κάθε χρόνο στην ευρωπαϊκή αγορά, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των μεγάλων διεθνών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου.
Το ζήτημα έχει τεθεί επανειλημμένα από τον εμπορικό κόσμο, ο οποίος υποστηρίζει ότι οι πλατφόρμες εκτός Ε.Ε. διαθέτουν σημαντικό πλεονέκτημα χάρη στις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές τους.
Η πίεση στο ελληνικό λιανεμπόριο
Σύμφωνα με την 26η Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου της ΕΣΕΕ, ο ανταγωνισμός από τις ασιατικές πλατφόρμες αποσπά ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο της καταναλωτικής δαπάνης, επηρεάζοντας τις ελληνικές επιχειρήσεις και τα φυσικά καταστήματα.
Την ίδια ώρα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πράσινη μετάβαση παραμένουν οι βασικές προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για τον κλάδο.
Μελέτη της ΕΣΕΕ εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου B2C θα αγγίξει τα 7,9 τρισ. δολάρια έως το 2030, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή ανάπτυξη του κλάδου.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, έχει επανειλημμένα ζητήσει μέτρα που θα διασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού απέναντι στις ασιατικές πλατφόρμες.
Οι ασιατικές πλατφόρμες κυριαρχούν στις προτιμήσεις των καταναλωτών
Έρευνα του ΣΕΛΠΕ δείχνει ότι το 94% των ερωτηθέντων πραγματοποίησε τουλάχιστον μία ηλεκτρονική αγορά το τελευταίο δωδεκάμηνο, ενώ το 85% έχει αγοράσει προϊόντα από τουλάχιστον μία πλατφόρμα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δημοφιλέστερες παραμένουν οι Temu και Shein, ενώ σημαντική παρουσία έχουν και οι Trendyol και AliExpress, κυρίως λόγω των χαμηλών τιμών και της έντονης προβολής τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Τι αγοράζουν περισσότερο οι Έλληνες
Οι Έλληνες καταναλωτές επιλέγουν κυρίως είδη ένδυσης και μόδας, προϊόντα για το σπίτι, μικροαντικείμενα, καθώς και ηλεκτρονικές συσκευές και gadgets.
Παράλληλα, περίπου τρεις στους δέκα πραγματοποιούν αγορές από τις συγκεκριμένες πλατφόρμες τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, γεγονός που αποτυπώνει τη σταθερή χρήση τους.
Η τιμή παραμένει το βασικό κριτήριο
Η χαμηλή τιμή εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό λόγο επιλογής των ασιατικών marketplaces. Σύμφωνα με τον ΣΕΛΠΕ, όσοι αγοράζουν από πλατφόρμες εκτός Ε.Ε. δαπανούν κατά μέσο όρο 244 ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 45% της συνολικής online δαπάνης τους.
Ωστόσο, οι νέοι δασμοί ενδέχεται να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Έρευνα του περασμένου Μαρτίου έδειξε ότι σχεδόν τέσσερις στους δέκα θα σταματούσαν να αγοράζουν από τις συγκεκριμένες πλατφόρμες αν οι τιμές αυξάνονταν λόγω επιπλέον επιβαρύνσεων.
Την ίδια στιγμή, περίπου ένας στους τρεις εμφανίζεται θετικός στην επιβολή ειδικού τέλους ανά παραγγελία, κυρίως μεταξύ όσων ήδη δεν προτιμούν αγορές από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν το νέο καθεστώς θα περιορίσει τη ροή φθηνών εισαγόμενων προϊόντων ή αν οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να επιλέγουν τις ασιατικές πλατφόρμες παρά το αυξημένο κόστος.
