πειτα από χρόνια καθυστερήσεων, αναθεωρήσεων και άγονων προσπαθειών, το Ξενία της Σπάρτης φαίνεται να βγαίνει, επιτέλους, από τη μακρά περίοδο στασιμότητας. Η απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της Τρίτης (20/10), να εγκρίνει τις αναθεωρημένες προμελέτες και την υποβολή πρότασης χρηματοδότησης αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την επανεκκίνηση ενός ακόμη πολύπαθου έργου για τη πόλη που έχει ανάγκη να το δει να ολοκληρώνεται.
Η αναθεώρηση του σχεδιασμού, η επικαιροποίηση του προϋπολογισμού και η αξιοποίηση της πρόσκλησης του Υπουργείου Εσωτερικών δίνουν νέα πνοή στην προσπάθεια αξιοποίησης του εμβληματικού κτιρίου.
Η απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να περάσει το Ξενία σε μια νέα φάση, με την προσδοκία ότι αυτή τη φορά η προσπάθεια θα οδηγήσει σε ένα απτό αποτέλεσμα για την πόλη.
Η συζήτηση, πάντως, στη Δημοτική Επιτροπή δεν περιορίστηκε στην έγκριση των προμελετών και στην υποβολή της πρότασης, για τις οποίες ακολούθησαν πανηγυρικές δηλώσεις. Ανέδειξε και επιμέρους πτυχές του έργου, από τις τεχνικές επιλογές και τις παρατηρήσεις επί της μελέτης έως το χρηματοδοτικό σχήμα που θα επιτρέψει την υλοποίησή του. Και ακριβώς σε αυτά τα στοιχεία βρίσκεται το ενδιαφέρον της επόμενης ημέρας.
Από τα 2 στα 8,84 εκατομμύρια ευρώ
Το νέο σχέδιο προβλέπει προϋπολογισμό περίπου 8,84 εκατομμυρίων ευρώ, σημαντικά αυξημένο σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό. Ο σχεδόν τριπλασιασμός αυτός, σύμφωνα με όσα υποστηρίχθηκαν στη Δημοτική Επιτροπή, κρίθηκε αναγκαίος, καθώς ο προηγούμενος προϋπολογισμός δεν επαρκούσε για να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες αποκατάστασης και ενεργειακής αναβάθμισης του κτιρίου. Η αναπροσαρμογή του προϋπολογισμού αποτυπώνει, επομένως, μια διαφορετική προσέγγιση ως προς τις εργασίες που απαιτούνται για την αξιοποίηση του Ξενία. Το ζητούμενο πλέον είναι οι αναθεωρημένες προμελέτες να οδηγήσουν σε ώριμες και επαρκείς μελέτες, με σαφή τεχνικά δεδομένα και ρεαλιστικό σχεδιασμό υλοποίησης.
Η προηγούμενη εμπειρία του Ξενία επιβάλλει προσεκτικά βήματα. Το έργο είχε ενταχθεί στο ΕΣΠΑ ήδη από το 2017, επί δημαρχίας Βαγγέλη Βαλιώτη και με δημόσια δαπάνη 2 εκατομμυρίων ευρώ, αλλά δεν ολοκληρώθηκε. Αν και οι εργασίες ξεκίνησαν πανηγυρικά στα μέσα του 2020, στα τέλη του 2023, οπότε και έληγε η σχετική προθεσμία υλοποίησης, δεν υπήρχε ενεργή εργολαβία. Μετά από στασιμότητα δύο και πλέον ετών έκλεισε άδοξα ο προηγούμενος κύκλος χρηματοδότησης, καθώς το έργο απεντάχθηκε, όπως έγινε γνωστό την Άνοιξη του 2026.
Σήμερα, η νέα προσπάθεια επιχειρεί να δώσει διαφορετική προοπτική στην αξιοποίησή του, με στόχο να στεγάσει διοικητικές υπηρεσίες του δήμου και να αποκτήσει ξανά λειτουργικό ρόλο στην καθημερινότητα της πόλης.
Το θετικό βήμα
και ο λογαριασμός της επόμενης ημέρας
Από τον συνολικό προϋπολογισμό των 8.836.000 ευρώ, η δημόσια δαπάνη που αναφέρθηκε για την πρόσκληση είναι 4.750.000 ευρώ. Για την κάλυψη της διαφοράς, ύψους περίπου 4.086.000 ευρώ, προβλέπεται δανειακή χρηματοδότηση από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη Δημοτική Επιτροπή ο δήμος διαθέτει αδιάθετο χρηματοδοτικό περιθώριο από το πλαφόν του προγράμματος, καθώς μέρος των πόρων που είχαν προβλεφθεί για προηγούμενες δράσεις κατευθύνθηκε σε άλλες ανάγκες, όπως η αγροτική οδοποιία.
Για το υπόλοιπο 46% του έργου που δεν καλύπτεται από την αναφερόμενη χρηματοδότηση του προγράμματος, αλλά προϋποθέτει δανειακή κάλυψη, όπως σημειώθηκε, η αποπληρωμή των δανειακών υποχρεώσεων για εγκεκριμένες πράξεις θα εξυπηρετείται από το εθνικό ή συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εσωτερικών, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις του ίδιου του προγράμματος.
Υπάρχουν, ωστόσο, ειδικοί όροι που πρέπει να τηρούνται. Σε περίπτωση απένταξης λόγω μη ορθής χρήσης των πόρων ή μη ολοκλήρωσης και λειτουργικότητας του έργου, μπορεί να παύσει η χρηματοδότηση της αποπληρωμής από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και να ενεργοποιηθούν υποχρεώσεις επιστροφής των ποσών από τον δικαιούχο. Συνεπώς, η ακριβής χρηματοδοτική διάρθρωση και οι όροι που θα ισχύσουν για το συγκεκριμένο έργο έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Το γεγονός αυτό δεν μειώνει τη σημασία της διεκδίκησης χρηματοδότησης. Αντιθέτως, αναδεικνύει την ανάγκη να παρουσιαστούν με σαφήνεια οι όροι υπό τους οποίους θα προχωρήσει το έργο, ώστε να είναι γνωστό, τόσο το ποσό που θα καλυφθεί από τη δημόσια δαπάνη, όσο και ο τρόπος με τον οποίο θα καλυφθεί και θα εξυπηρετηθεί το υπόλοιπο.
Κατά τη συζήτηση, τέθηκαν τεχνικές παρατηρήσεις για τη σημαντική μείωση της χωρητικότητας του χώρου πολλαπλών χρήσεων (από περίπου 230 σε 80–100 άτομα), τη μεγάλη έκταση του χώρου αναμονής σε σχέση με τις διοικητικές υπηρεσίες, καθώς και την εκκρεμότητα της στατικής μελέτης. Για τα παραπάνω ο δημοτικός σύμβουλος Νίκος Τσούκλερης ζήτησε να ληφθεί υπόψη σχετικό έγγραφό του από τον Απρίλιο του 2021. Ο δήμαρχος Μιχάλης Βακαλόπουλος θετικός στο αίτημα αυτό, ανέφερε ότι οι προμελέτες επιδέχονται διορθώσεις και ότι η μελέτη θα παρουσιαστεί στο δημοτικό συμβούλιο.
Από τις εξαγγελίες στην υλοποίηση
Το θέμα ψηφίστηκε ομόφωνα τόσο από τα μέλη της συμπολίτευσης, όσο και από την παράταξη της Ντίας Τζανετέα, δια του Ν. Τσούκλερη.
Επισημαίνεται ότι η έγκριση στη Δημοτική Επιτροπή για υποβολή της πρότασης δεν ισοδυναμεί με οριστική ένταξη. Μετά την υποβολή της πρότασης, θα ακολουθήσουν η αξιολόγηση, η απόφαση ένταξης, η ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών και η διαδικασία δημοπράτησης του έργου.
Η Σπάρτη έχει κάθε λόγο να προσδοκά την αποκατάσταση του Ξενία. Η απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής αποτελεί ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και η προσπάθεια της δημοτικής αρχής να επανεκκινήσει το έργο αξίζει να αναγνωριστεί.
Το επόμενο στοίχημα είναι η συνέπεια ανάμεσα στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση. Σαφείς τεχνικές λύσεις, ξεκάθαροι χρηματοδοτικοί όροι και ακριβείς σε χρόνους διαδικασίες δημοπράτησης για ένα έργο που θα προχωρήσει χωρίς νέες περιπέτειες.
Γιατί το Ξενία δεν χρειάζεται μόνο μια νέα επευφημία ή ανακοίνωση. Χρειάζεται να αποκτήσει ξανά ζωή και να αποτελέσει ένα ουσιαστικό έργο για τη Σπάρτη.
