Νέα μέτρα στήριξης για τους αγρότες που δοκιμάζονται από το αυξημένο κόστος των λιπασμάτων προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενεργοποιώντας κοινοτικούς πόρους και δίνοντας τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να ενισχύσουν επιπλέον τη χρηματοδότηση με εθνικά κονδύλια.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Κομισιόν, θα διατεθούν αρχικά 540 εκατ. ευρώ από το γεωργικό αποθεματικό κρίσεων και τον προϋπολογισμό του 2026. Με τη συμμετοχή των κρατών-μελών, το συνολικό πακέτο θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 1,5 δισ. ευρώ.
Για την Ελλάδα, το ύψος των ενισχύσεων και ο τρόπος κατανομής τους δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, καθώς θα εξαρτηθούν από τις τελικές αποφάσεις της ΕΕ αλλά και από το αν η ελληνική κυβέρνηση θα αξιοποιήσει τη δυνατότητα συμπληρωματικής χρηματοδότησης με εθνικούς πόρους. Σε κάθε περίπτωση, στόχος είναι να περιοριστεί η πίεση που δέχονται οι παραγωγοί από το αυξημένο κόστος των εισροών.
Νέος μηχανισμός ρευστότητας και ταχύτερες πληρωμές
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί αλλαγές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, ώστε οι παραγωγοί να αποκτούν ταχύτερα πρόσβαση σε ενισχύσεις. Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται η δημιουργία νέου μηχανισμού ρευστότητας για περιόδους κρίσης, η δυνατότητα καταβολής υψηλότερων προκαταβολών των άμεσων ενισχύσεων πριν από τις 16 Οκτωβρίου, καθώς και μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη για τη διαχείριση των κονδυλίων της ΚΑΠ.
Ο νέος μηχανισμός προβλέπεται να χρηματοδοτείται κυρίως από αδιάθετους ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ οι ενισχύσεις θα μπορούν να χορηγούνται ακόμη και με τη μορφή στρεμματικής επιδότησης, μέσω των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ.
Η πρόταση αναμένεται να οριστικοποιηθεί έως τα τέλη Ιουλίου, εφόσον εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ. Εφόσον ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία, τα κράτη-μέλη θα μπορούν στη συνέχεια να καθορίσουν τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα διάθεσης των ενισχύσεων στους παραγωγούς. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι ανεξάρτητες από την επιδότηση 15% στα λιπάσματα που έχει ανακοινώσει η ελληνική κυβέρνηση.
Η Κομισιόν αιτιολογεί την ανάγκη λήψης μέτρων επισημαίνοντας ότι οι τιμές των λιπασμάτων παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από τα επίπεδα του 2020, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι διαταραχές στην παγκόσμια αγορά συνεχίζουν να επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής. Όπως προειδοποιεί, η περιορισμένη χρήση λιπασμάτων μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις, υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων και μείωση της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής.
