Σε οριακό σημείο βρίσκεται ο κλάδος της παράκτιας και μέσης αλιείας, με το πανελλαδικό κύμα διαμαρτυριών να αποτυπώνει την απόγνωση των επαγγελματιών μπροστά στο δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής και τις νέες ψηφιακές και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις. Οι αλιείς, έπειτα από σχεδόν δέκα ημέρες απεργίας και συντονισμένες κινητοποιήσεις, αποφάσισαν την προσωρινή αναστολή του αγώνα τους, αναμένοντας τις κυβερνητικές εξαγγελίες.
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο στα 50 λεπτά, η κάλυψη των ζημιών σε δίχτυα και εργαλεία, η προστασία από τον ανταγωνισμό των εισαγόμενων προϊόντων και η ανανέωση του γερασμένου αλιευτικού στόλου, με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά να προαναγγέλλει πρόσθετες παρεμβάσεις και αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.
Σε λακωνικό επίπεδο, ωστόσο, τα προβλήματα λαμβάνουν εκρηκτικές διαστάσεις, καθότι οι επαγγελματίες του κλάδου έρχονται αντιμέτωποι με ιδιόμορφες και ασφυκτικές προκλήσεις που υπονομεύουν την επαγγελματική τους προοπτική. Στο επίκεντρο των τοπικών προβλημάτων βρίσκεται ένα σύνθετο πλέγμα προκλήσεων: το δυσβάσταχτο κόστος καυσίμων που καθηλώνει τα καΐκια, η ανεξέλεγκτη μάστιγα του τοξικού λαγοκέφαλου που μαστίζει τον Λακωνικό Κόλπο, οι ανείσπρακτες αποζημιώσεις για ζημιές στον εξοπλισμό από θαλάσσια θηλαστικά, η έλλειψη ελέγχων απέναντι στην παράνομη αλιεία και ο άνισος ανταγωνισμός.
Σε απόγνωση οι ψαράδες των Βατίκων
Στη Νεάπολη, η συγκέντρωση διαμαρτυρίας που πραγματοποίησε το Σωματείο Ψαράδων Νεάπολης - Δήμου Μονεμβασίας την περασμένη Κυριακή 11 Οκτωβρίου ανέδειξε τις πρωτόγνωρες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες της περιοχής.
Στη συγκέντρωση βρέθηκε, μεταξύ άλλων, ο βουλευτής Λακωνίας, Νεοκλής Κρητικός, ο οποίος συναντήθηκε με τους αλιείς, «τους ανθρώπους του μόχθου, οι οποίοι υπό αντίξοες συνθήκες μάς τροφοδοτούν με φρέσκα αλιεύματα και διατηρούν ζωντανή την αλιευτική παράδοση», όπως δήλωσε ο ίδιος και πρόσθεσε: «Έγινε μια ειλικρινής κουβέντα και ακούστηκαν οι δυσκολίες και η δυσμενής κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι ψαράδες. Βλέπουν την παράκτια αλιεία να υποβαθμίζεται προοδευτικά και την ισορροπία της τροφικής αλυσίδας να απειλείται ευθέως από τη δραστική μείωση των ιχθυοαποθεμάτων», τόνισε και συμπλήρωσε: «Έχουν, δε, συγκεκριμένες προτάσεις για τη βιωσιμότητα του κλάδου, οι οποίες κινούνται στον άξονα διαχείρισης των παρακάτω προβλημάτων».
Σημεία τριβής για τους αλιείς των Βατίκων αποτελούν:
- Οι επιθέσεις λαγοκέφαλου.
- Η ενίσχυση-εντατικοποίηση ελέγχων για την παράνομη-ερασιτεχνική αλιεία.
- Η καταβολή εκκρεμούς αποζημίωσης για τις ζημιές που υπέστη ο αλιευτικός εξοπλισμός από θαλάσσια θηλαστικά.
«Βουλιάζει» ο Λακωνικός Κόλπος
από την επέλαση του λαγοκέφαλου
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Παναγιώτης Κρυπωτός, εκπρόσωπος της Ελληνικής Λύσης στη Λακωνία, ο οποίος βρέθηκε επίσης στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας του Σωματείου Ψαράδων Νεάπολης, κατέθεσε τη δική του παρέμβαση, μεταφέροντας την αγωνία των αλιέων των Βοιών.
Στη δήλωσή του τόνισε: «Άκουσα με προσοχή τους προβληματισμούς και τις τεκμηριωμένες προτάσεις των ανθρώπων του μόχθου, οι οποίοι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τοπικής μας οικονομίας και τους άγρυπνους φρουρούς των θαλασσών μας.
Ως εκπρόσωπος της Ελληνικής Λύσης στη Λακωνία, αναδεικνύω με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τα οξυμένα προβλήματα που απειλούν με αφανισμό την παράκτια αλιεία του τόπου μας. Είναι αδιανόητο η Πολιτεία να παρακολουθεί ως απαθής θεατής το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής και του αλιευτικού πετρελαίου, αφήνοντας την ίδια ώρα ανεκμετάλλευτα κρίσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια».
Συνεχίζοντας, υπογράμμισε ο κ. Κρυπωτός: «Η μεγαλύτερη, όμως, πληγή που κατέγραψα και μεταφέρω με κραυγική αγωνία από τους ψαράδες μας είναι η ανεξέλεγκτη μάστιγα του λαγοκέφαλου. Το τοξικό αυτό χωροκατακτητικό είδος έχει κυριολεκτικά ρημάξει τον Λακωνικό Κόλπο. Οι αλιείς μας βρίσκονται σε απόγνωση: βλέπουν καθημερινά τα δίχτυα και τα παραγάδια τους σκισμένα και κατεστραμμένα, ενώ ο εισβολέας αυτός αφανίζει τα εγχώρια αλιεύματα, εκμηδενίζοντας το μεροκάματό τους.
Είναι ανεπίτρεπτο και άδικο η Λακωνία να εξαιρείται ουσιαστικά από τα κρατικά προγράμματα επιδότησης για την αλίευση του λαγοκέφαλου, τη στιγμή που το θαλάσσιο οικοσύστημά μας καταρρέει. Δεσμεύομαι προσωπικά, σε απόλυτη συνάρτηση με τις σταθερές θέσεις του προέδρου μας, Κυριάκου Βελόπουλου, να μεταφέρω άμεσα τη φωνή των ψαράδων της Νεάπολης στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Δεν θα επιτρέψω να ερημώσουν τα λιμάνια μας».
Σύμφωνα με τον Π. Κρυπωτό οι διεκδικήσεις και απαιτήσεις από τα αρμόδια υπουργεία είναι:
«- Άμεση και καθολική ένταξη της Λακωνίας σε προγράμματα “επικήρυξης” και επιδότησης για την εξόντωση του λαγοκέφαλου.
- Απευθείας αποζημιώσεις στους επαγγελματίες για τον κατεστραμμένο εξοπλισμό τους.
- Γενναία επιδότηση καυσίμων για να μπορούν τα καΐκια μας να βγαίνουν για ψάρεμα.
- Συμμετοχή των ίδιων των αλιέων στη λήψη των αποφάσεων, βάζοντας τέλος στο δόγμα “αποφασίζουν για εμάς, χωρίς εμάς”».
Καταλήγοντας, ο Π. Κρυπωτός επεσήμανε: «Η στήριξη των Ελλήνων ψαράδων είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης και διατροφικής ασφάλειας. Είμαι και θα παραμείνω στην πρώτη γραμμή, δίπλα στο Σωματείο Ψαράδων Νεάπολης - Μονεμβασιάς, μέχρι την τελική δικαίωση των αιτημάτων τους».
Το «καμπανάκι» των αλιέων της Σκάλας
Σε ανάλογο κλίμα ανησυχίας και διεκδίκησης κινείται και η περιοχή της Σκάλας και του ευρύτερου Δ. Ευρώτα. Προ ημερών ολοκληρώθηκαν οι εκλογικές διαδικασίες του Αγροτικού και Αλιευτικού Συλλόγου Σκάλας και Περιχώρων για την ανάδειξη των εκλεκτόρων, σε μια συγκυρία που χαρακτηρίστηκε εξαιρετικά κρίσιμη για το μέλλον του επαγγέλματος. Ο σύλλογος συμμετείχε ομόφωνα και δυναμικά στην πανελλαδική απεργία, υπογραμμίζοντας τις συνέπειες από το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, με αιχμή την οριστική κατάργηση της βιντζότρατας, «που οδηγούν τον Έλληνα αλιέα σε αδιέξοδο και αφανισμό».
Εκ του συλλόγου, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων: «Ας ειπωθούν τα πράγματα με το όνομά τους: Ο Έλληνας ψαράς εγκλωβίζεται σε εξαντλητικούς ευρωπαϊκούς περιορισμούς και αναγκάζεται να κρατά τη βάρκα του δεμένη στο λιμάνι. Ο Τούρκος αλιέας θα οργώνει ανενόχλητος το Αιγαίο, ψαρεύοντας ανεξέλεγκτα, χωρίς καμία περιβαλλοντική δέσμευση, κανένα όριο και κανέναν ευρωπαϊκό έλεγχο.
Θα φτάσουμε στο σημείο ο Έλληνας ψαράς να παρακολουθεί αβοήθητος από την ακτή τους αλιείς τρίτης χώρας να καρπώνονται τον αλιευτικό μας πλούτο; Δεν είναι δυνατόν να εξαφανίζουμε το φρέσκο ελληνικό ψάρι από τα καΐκια μας για να γεμίσουμε την ελληνική αγορά με εισαγόμενα προϊόντα αμφίβολης προέλευσης».
Ο Αγροτικός και Αλιευτικός Σύλλογος Σκάλας και Περιχώρων απαιτεί «από την κυβέρνηση και την ΕΕ»:
«- Ισότιμους κανόνες αλιείας (Level Playing Field) για όλους όσους δραστηριοποιούνται στο Αιγαίο.
- Αυστηρούς και αποτελεσματικούς ελέγχους στα θαλάσσια σύνορά μας.
- Ουσιαστική οικονομική στήριξη και μέτρα βιωσιμότητας για την ελληνική παράκτια αλιεία».
Οι κυβερνητικές εξαγγελίες
και ο σχεδιασμός του ΥπΑΑΤ
Ως απάντηση στο κλίμα ασφυξίας που βιώνει ο κλάδος, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, προανήγγειλε πρόσθετα μέτρα οικονομικής στήριξης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ουσιαστικής αύξησης της επιδότησης στο πετρέλαιο πέραν των 32 λεπτών που είχαν αρχικά ανακοινωθεί. Βασικό αίτημα των αλιέων αποτελεί η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο στα 50 λεπτά, ώστε να εξασφαλιστεί η κάλυψη του αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Μιλώντας στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5» του ΕΡΤnews, έπειτα από συνεννόηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο κ. Σχοινάς αποκάλυψε ότι η επόμενη κυβερνητική παρέμβαση θα κινηθεί σε διπλό άξονα: στην περαιτέρω ενίσχυση για την αγορά καυσίμων και στην αξιοποίηση πρόσθετων ευρωπαϊκών πόρων.
Στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ανασύστασης και εκσυγχρονισμού του ελληνικού αλιευτικού στόλου -ο οποίος χαρακτηρίστηκε ως ένας από τους πιο γερασμένους στην Ευρώπη- προαναγγέλθηκε η ανακατανομή διαθέσιμων κονδυλίων του προγράμματος αλιείας. Οι παροχές αυτές, όπως υποστηρίζεται, αποσκοπούν στην κάλυψη των ζημιών που έχουν υποστεί οι επαγγελματίες στα δίχτυα τους, στην αναβάθμιση των σκαφών και στην αντικατάσταση παλαιών μηχανών. Ο κ. Σχοινάς τόνισε χαρακτηριστικά ότι «είναι σαφές ότι θα φτάσουμε παραπέρα από εκεί που ξεκινήσαμε την προηγούμενη εβδομάδα», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε απόφαση θα πρέπει προηγουμένως να έχει κοστολογηθεί από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.
