Γιατί τα εγκεφαλικά είναι συχνότερα το πρωί

Πώς τα αναγνωρίζουμε

Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2026 18:28 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Γιατί τα εγκεφαλικά είναι συχνότερα το πρωί

Από τις 6 το πρωί έως το μεσημέρι καταγράφονται συχνότερα εγκεφαλικά επεισόδια, σύμφωνα με μετα-ανάλυση 31 μελετών που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Stroke. Εξετάζοντας σχεδόν 12.000 περιστατικά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σε αυτό το εξάωρο σημειώθηκαν 49% περισσότερα επεισόδια από όσα θα αναμένονταν αν κατανέμονταν ομοιόμορφα μέσα στο 24ωρο. Η πρωινή αύξηση καταγράφηκε τόσο στα ισχαιμικά επεισόδια, που προκαλούνται από απόφραξη αγγείου, όσο και στα αιμορραγικά, που οφείλονται σε ρήξη αγγείου.

Τι αλλάζει στον οργανισμό
μετά το ξύπνημα
Η αρτηριακή πίεση συνήθως πέφτει στη διάρκεια του ύπνου και αρχίζει να ανεβαίνει καθώς πλησιάζει η ώρα του ξυπνήματος. Τις ίδιες ώρες μεταβάλλεται και ο τρόπος με τον οποίο πήζει το αίμα. Τα αιμοπετάλια, που συμμετέχουν στον σχηματισμό θρόμβων, τείνουν να συσσωρεύονται ευκολότερα, ενώ οι φυσικοί μηχανισμοί του οργανισμού που διαλύουν τους θρόμβους λειτουργούν λιγότερο αποτελεσματικά. Οι αλλαγές αυτές συνδέονται με το βιολογικό ρολόι του οργανισμού και αποτελούν μια πιθανή εξήγηση για την αυξημένη συχνότητα των επεισοδίων το πρωί.

Παρότι τα εγκεφαλικά παραμένουν συχνότερα στις μεγαλύτερες ηλικίες, η πρόληψη αφορά και τους νεότερους. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026 στο περιοδικό Neurology, έδειξε ότι η συχνότητα των εγκεφαλικών σε ενήλικες 20 έως 54 ετών σχεδόν διπλασιάστηκε σε διάστημα 27 ετών στην περιοχή των ΗΠΑ που εξετάστηκε. Η αύξηση προήλθε κυρίως από τα ισχαιμικά επεισόδια.

Στην πρόληψη, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, μαζί με τον έλεγχο του σακχάρου και της χοληστερόλης και τη διακοπή του καπνίσματος. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, όπως το γρήγορο περπάτημα, και μια διατροφή μεσογειακού τύπου, με λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο, συμβάλλουν επίσης στη μείωση του κινδύνου.

Η υπέρταση μπορεί να παραμένει για χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα. Γι’ αυτό η τακτική μέτρηση της πίεσης έχει αξία ακόμη κι όταν κάποιος αισθάνεται καλά. Όταν οι τιμές είναι επανειλημμένα αυξημένες, η αξιολόγησή τους από γιατρό βοηθά να διαπιστωθεί αν χρειάζονται αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες ή φαρμακευτική αγωγή.

Πότε τα συμπτώματα
απαιτούν άμεση βοήθεια
Ένα εγκεφαλικό μπορεί να γίνει αντιληπτό από μια απότομη αλλαγή σε μια καθημερινή κίνηση. Το χαμόγελο γίνεται ασύμμετρο, το ένα χέρι πέφτει όταν το άτομο προσπαθεί να σηκώσει και τα δύο ή η ομιλία γίνεται ξαφνικά δυσνόητη. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν μούδιασμα ή αδυναμία στο πόδι της μίας πλευράς του σώματος, δυσκολία στην κατανόηση του λόγου, αιφνίδια διαταραχή της όρασης ή απώλεια ισορροπίας.

Ακόμη και ένα μόνο από αυτά τα σημάδια αρκεί για να καλέσουμε αμέσως το 112 ή το 166, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Η κλήση είναι απαραίτητη ακόμη κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν μέσα σε λίγα λεπτά, καθώς μπορεί να πρόκειται για παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο που χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση. Αν γνωρίζουμε πότε άρχισαν τα συμπτώματα, αναφέρουμε την ώρα στο πλήρωμα του ασθενοφόρου, καθώς η πληροφορία αυτή βοηθά τους γιατρούς να επιλέξουν την κατάλληλη αντιμετώπιση.

Η κλήση στο ασθενοφόρο επιτρέπει να αρχίσει η φροντίδα ήδη καθ’ οδόν. Το πλήρωμα μπορεί επίσης να ενημερώσει το νοσοκομείο για το ύποπτο εγκεφαλικό πριν από την άφιξη του ασθενούς, ώστε η ομάδα των επειγόντων να προετοιμαστεί για την άμεση αξιολόγησή του.

Η πρόληψη του εγκεφαλικού χτίζεται καθημερινά, με τη φροντίδα της πίεσης και των άλλων παραγόντων κινδύνου. Αν όμως ένα χαμόγελο γίνει ξαφνικά ασύμμετρο ή μια φράση βγει μπερδεμένη, η πιο σημαντική κίνηση είναι μία — να καλέσουμε αμέσως βοήθεια.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Του Αντρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
Του Αντρέα Πετρουλάκη

Πρόσφατα Νέα

Η δική σας είδηση