Η «στρατιωτική μέθοδος» ύπνου

Μπορεί πράγματι να μας αποκοιμίσει σε δύο λεπτά;

Τετάρτη, 18 Νοέμβριος 2026 17:02 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Η «στρατιωτική μέθοδος» ύπνου

Μια τεχνική που υπόσχεται να μας βοηθήσει να κοιμηθούμε μέσα σε μόλις δύο λεπτά έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η λεγόμενη «military sleep method» βασίζεται σε απλές ασκήσεις χαλάρωσης, ελεγχόμενης αναπνοής και νοητικής απεικόνισης. Πόσο αποτελεσματική είναι, όμως, και τι λέει πραγματικά η επιστήμη;

Όπως εξηγεί ο Dean J. Miller, ερευνητής ύπνου και Ανώτερος Λέκτορας στο Appleton Institute του Πανεπιστημίου CQ της Αυστραλίας, η τεχνική περιλαμβάνει στοιχεία που συμβαδίζουν με όσα γνωρίζουμε για τη χαλάρωση και την προετοιμασία του οργανισμού για ύπνο. Ο ισχυρισμός, ωστόσο, ότι μπορεί να μας αποκοιμίσει σε δύο λεπτά δεν έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά.

Η δυσκολία να αποκοιμηθούμε δεν οφείλεται πάντα στην έλλειψη κούρασης. Συχνά, το σώμα μπορεί να είναι έτοιμο για ξεκούραση, αλλά ο εγκέφαλος εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση εγρήγορσης, επεξεργαζόμενος σκέψεις, υποχρε- ώσεις και καθημερινές ανησυχίες.

Γι' αυτό και οι τεχνικές που περιορίζουν τη σωματική ένταση και στρέφουν την προσοχή μακριά από τις επίμονες σκέψεις μπορούν να διευκολύνουν τη μετάβαση στον ύπνο.

Τα τρία βήματα
και η επιστημονική βάση
Η τεχνική φέρεται να σχεδιάστηκε για να βοηθά στρατιωτικούς να κοιμούνται ακόμη και σε απαιτητικές συνθήκες. Περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια:

Προοδευτική μυϊκή χαλάρωση: Ξεκινάμε από τους μύες του προσώπου και συνεχίζουμε διαδοχικά στους ώμους, τα χέρια, τον θώρακα και τα πόδια, χαλαρώνοντας κάθε μυϊκή ομάδα.

Ελεγχόμενη αναπνοή: Επιβραδύνουμε τον ρυθμό της αναπνοής, δίνοντας έμφαση στις πιο αργές και παρατεταμένες εκπνοές.

Νοητική απεικόνιση: Φέρνουμε στο μυαλό μας μια ήρεμη εικόνα, όπως ένα γαλήνιο τοπίο ή μια παραλία, απομακρύνοντας την προσοχή από τις καθημερινές σκέψεις.

Το σημαντικό είναι η διαδικασία να γίνεται χωρίς βιασύνη. Δεν χρειάζεται να πιέζουμε τον εαυτό μας να ακολουθήσει τέλεια κάθε στάδιο ούτε να προσπαθούμε να ελέγξουμε απόλυτα τις σκέψεις μας. Στόχος είναι να μετατοπίσουμε σταδιακά την προσοχή από όσα μας απασχολούν μέσα στην ημέρα προς την αίσθηση της χαλάρωσης, επιτρέ- ποντας στο σώμα να αφήσει πίσω του την ένταση.

Δεν υπάρχουν ειδικές μελέτες που να επιβεβαιώνουν τη συγκεκριμένη μέθοδο ως ενιαία τεχνική. Ωστόσο, αρκετά στοιχεία της θυμίζουν πρακτικές που χρησιμοποιούνται στη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I), η οποία αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής για την αντιμετώπιση της χρόνιας αϋπνίας.

Πόσο γρήγορα
πρέπει τελικά να αποκοιμιόμαστε;
Σύμφωνα με τον Miller, το να χρειάζεται κάποιος περίπου 10 έως 20 λεπτά για να κοιμηθεί θεωρείται φυσιολογικό για τους περισσότερους ενήλικες. Αντίθετα, η συστηματική έλευση του ύπνου σε λιγότερο από οκτώ λεπτά μπορεί να υποδηλώνει υπερβολική υπνηλία, ενώ όταν συμβαίνει μέσα σε πέντε λεπτά ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη σημαντικής έλλειψης ύπνου.

Τα δεδομένα, βέβαια, διαφοροποιούνται ανάλογα με τις συνθήκες ζωής, καθώς οι εργαζόμενοι σε βάρδιες, οι νέοι γονείς και τα άτομα με διαταραχές ύπνου αντιμετωπίζουν διαφορετικές δυσκολίες.

Αξίζει, επίσης, να θυμόμαστε ότι η ποιότητα του ύπνου δεν εξαρτάται από μία μόνο τεχνική. Ένα σταθερό ωράριο κατάκλισης και αφύπνισης, ο περιορισμός της καφεΐνης τις απογευματινές ώρες, η αποφυγή έντονης έκθεσης σε οθόνες πριν από τον ύπνο και ένα ήσυχο, άνετο περιβάλλον στην κρεβατοκάμαρα αποτελούν συνήθειες που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην καλύτερη νυχτερινή ξεκούραση.

Ο ειδικός δεν απορρίπτει τη «στρατιωτική μέθοδο», επισημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα δύο λεπτά ως αυστηρό στόχο. Η πίεση να αποκοιμηθούμε γρήγορα μπορεί να προκαλέσει επιπλέον άγχος και να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Το ουσιαστικό όφελος βρίσκεται στις τεχνικές χαλάρωσης που βοηθούν σώμα και μυαλό να προετοιμαστούν για τη νυχτερινή ανάπαυση.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Του Αντρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
Του Αντρέα Πετρουλάκη

Πρόσφατα Νέα