Η αύξηση των δασικών πυρκαγιών και η συχνότερη εμφάνιση ισχυρών καυσώνων, ως συνέπεια της κλιματικής κρίσης, ανατρέπουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, προειδοποιούν εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ.
Σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), ακόμη και περιοχές που είχαν περιορίσει τη ρύπανση από οχήματα και βιομηχανικές δραστηριότητες βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με τον καπνό των πυρκαγιών. Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την αύξηση του όζοντος στο επίπεδο του εδάφους, δημιουργώντας πρόσθετους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία.
«Η ποιότητα του αέρα και το κλίμα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά θέματα», τόνισε ο επιστημονικός σύμβουλος του WMO Λορέντζο Λαμπραντόρ, υπογραμμίζοντας ότι τα δύο προβλήματα είναι άμεσα συνδεδεμένα.
Ο καπνός των δασικών πυρκαγιών περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων PM2,5, τα οποία μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και στην κυκλοφορία του αίματος. Η έκθεσή τους συνδέεται με περισσότερες κρίσεις άσθματος, νοσηλείες ασθενών με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, αυξημένη χρήση φαρμάκων για αναπνευστικά προβλήματα, αλλά και επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και στην εγκυμοσύνη.
Μελέτη που επικαλείται ο Οργανισμός εκτιμά ότι ο τριπλασιασμός των δασικών πυρκαγιών από τη δεκαετία του 1990 συνέβαλε σε σχεδόν 100.000 θανάτους ετησίως κατά την περίοδο 2010-2018.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το όζον στο επίπεδο του εδάφους, οι συγκεντρώσεις του οποίου αυξάνονται κατά τη διάρκεια έντονων και παρατεταμένων καυσώνων. Πρόκειται για ισχυρό οξειδωτικό παράγοντα που προκαλεί φλεγμονές στους πνεύμονες και συνδέεται με αναπνευστικά, κυκλοφορικά και καρδιακά προβλήματα.
Τα αιωρούμενα σωματίδια επιβαρύνουν ταυτόχρονα το κλίμα. Η εναπόθεση μαύρου άνθρακα στο χιόνι και στους πάγους σκουραίνει τις επιφάνειές τους, περιορίζει την αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας και επιταχύνει την τήξη τους. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος, στον οποίο η άνοδος της θερμοκρασίας ενισχύει τις πυρκαγιές και αυτές, με τη σειρά τους, επιταχύνουν περαιτέρω την υπερθέρμανση.
Ως αποτελεσματικότερη λύση, ο WMO προτείνει την κοινή αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της κλιματικής αλλαγής, με γενική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της καύσης ορυκτών καυσίμων.
