Η άνοδος της θερμοκρασίας και οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις επηρεάζουν σταδιακά τις διαδρομές, τη διάρκεια παραμονής και τις περιοχές διαχείμασης των μεταναστευτικών πτηνών στην Ελλάδα.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Βιολογίας Άγριας Πανίδας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, δρ Περικλής Κ. Μπίρτσας, η κλιματική αλλαγή μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για ορισμένα είδη και δυσμενέστερες για άλλα, μεταβάλλοντας τις μετακινήσεις και την κατανομή τους.
Σύμφωνα με σχετική επιστημονική μελέτη, το κρύο, η βροχή και η διαθεσιμότητα τροφής επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο τα υδρόβια πτηνά, τις μπεκάτσες και τα πουλιά των αγροτικών περιοχών. Για τα μεταναστευτικά είδη, ο χειμώνας αποτελεί μια συνεχή αναζήτηση κατάλληλων συνθηκών επιβίωσης. Ένα κύμα ψύχους μπορεί αρχικά να τα οδηγήσει προς την Ελλάδα, αν όμως επιμείνει, ενδέχεται να τα ωθήσει ακόμη νοτιότερα.
Από τους υγροτόπους στα αγροτικά οικοσυστήματα
Οι υγρότοποι της Βόρειας Ελλάδας λειτουργούν ως σημαντικά καταφύγια για πάπιες, χήνες και άλλα υδρόβια είδη που εγκαταλείπουν ψυχρότερες περιοχές. Ωστόσο, όταν η κακοκαιρία παρατείνεται και τα νερά παγώνουν, περιορίζεται η πρόσβαση στην τροφή και πολλά πτηνά συνεχίζουν το ταξίδι τους προς τον Νότο.
Ανάλογη είναι η συμπεριφορά της μπεκάτσας, η οποία κατά τις έντονες ψυχρές περιόδους μετακινείται από τα ορεινά δάση σε χαμηλότερα υψόμετρα. Ο παγετός δυσκολεύει την αναζήτηση γεωσκωλήκων στο έδαφος, ενώ η βροχή αυξάνει την υγρασία και διευκολύνει την εξεύρεση τροφής.
Αντίθετα, στα πουλιά των αγροτικών εκτάσεων, όπως η σιταρήθρα, δεν καταγράφηκε εξίσου σαφής σύνδεση ανάμεσα στις τοπικές καιρικές συνθήκες και στις μετακινήσεις τους. Η διαφοροποίηση αυτή δείχνει ότι κάθε είδος ανταποκρίνεται στις κλιματικές μεταβολές ανάλογα με τις ιδιαίτερες οικολογικές και διατροφικές ανάγκες του.
Ο κ. Μπίρτσας υπογραμμίζει, τέλος, την ανάγκη συστηματικής και μακροχρόνιας παρακολούθησης της ορνιθοπανίδας, ώστε να διαπιστώνεται αν οι αλλαγές στην παρουσία των πουλιών είναι προσωρινές ή αποτελούν ένδειξη μιας ευρύτερης πληθυσμιακής μεταβολής.
