Μπορεί μια αράχνη να βλέπει όνειρα; Η απάντηση παραμένει άγνωστη, όμως επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Βόννης εντόπισαν στη νυχτερινή της συμπεριφορά απρόσμενες ομοιότητες με τον ανθρώπινο ύπνο.

Μελετώντας την αυστραλιανή αράχνη-άλτη Portia fimbriata, οι ερευνητές κατέγραψαν δύο διακριτά στάδια ύπνου. Στο ένα παρατήρησαν κινήσεις των ματιών και μυϊκές συσπάσεις, χαρακτηριστικά που θυμίζουν τον ύπνο REM, τη φάση που στους ανθρώπους συνδέεται με τα έντονα όνειρα.

Η συγκεκριμένη αράχνη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τις κυνηγετικές της ικανότητες: μιμείται τις δονήσεις παγιδευμένων εντόμων, προσελκύοντας άλλες αράχνες που γίνονται τελικά λεία της.

Ύπνος ή απλή ακινησία;
Με κάμερες υπερύθρων, οι επιστήμονες παρακολούθησαν τις αράχνες στο σκοτάδι. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν ηχητικά ερεθίσματα για να ελέγξουν τις αντιδράσεις τους και πειράματα στέρησης ύπνου, εξετάζοντας αν αναπλήρωναν τη χαμένη ξεκούραση. Τα αποτελέσματα παρείχαν ισχυρές ενδείξεις πραγματικού, ρυθμιζόμενου ύπνου.

Ωστόσο, δεν καταγράφηκε η εγκεφαλική τους δραστηριότητα. Συνεπώς, οι ομοιότητες με τον ύπνο REM δεν αποδεικνύουν ότι ονειρεύονται.

Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες γνώσεις μας για τον ύπνο προέρχονται από θηλαστικά και πτηνά. Η μελέτη των αραχνών προσφέρει την ευκαιρία να διερευνηθεί αν ζώα με πολύ διαφορετικά νευρικά συστήματα μοιράζονται κοινούς μηχανισμούς ανάπαυσης.

Η έρευνα μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση της εξέλιξης του ύπνου και της σχέσης του με τη μάθηση. Η ομάδα επεκτείνει τη μελέτη σε περισσότερα είδη, εξετάζοντας παράλληλα πώς ο τεχνητός φωτισμός τη νύχτα επηρεάζει την ανάπαυσή τους. Οι μικροσκοπικές αυτές κυνηγοί ίσως κρύβουν απαντήσεις για μια λειτουργία που εξακολουθεί να προβληματίζει την επιστήμη.