Με αισθήματα εθνικής υπερηφάνειας πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 26 Ιουλίου στη Βαρβίτσα η ετήσια εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Καπετάν Ζαχαριά Παντελάκο, πιο γνωστό ως «Μπαρμπιτσιώτη» (1759–1804), τον θρυλικό αρχιστράτηγο της Πελοποννήσου.
Τη διοργάνωση της δράσης είχε αναλάβει ο οικείος Εξωραϊστικός Πολιτιστικός Σύλλογος «Το Μετερίζι του Πάρνωνα». Το πρόγραμμα της εκδήλωσης ξεκίνησε το πρωί της Κυριακής με εκκλησιασμό στον Άγιο Θεόδωρο, το ιστορικό ορμητήριο του Καπετάν Ζαχαριά, και συνεχίστηκε με την τέλεση τρισάγιου και την κατάθεση στεφάνων στον ανδριάντα του ήρωα. Το «παρών» έδωσαν και συμμετείχαν ενεργά σημαντικοί φορείς της παράδοσης, όπως η Λαογραφική Ομάδα Λακωνίας, ο Σύλλογος Νεδουσαίων «Ο Νικηταράς» και ο Σύλλογος Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτης.
Κεντρική ομιλήτρια στην εκδήλωση ήταν η δημοτική σύμβουλος και πρόεδρος του Ινστιτούτου Σπάρτης, Τασία Κανελλοπούλου. Στον μεστό της λόγο, ανέλυσε διεξοδικά τη ζωή και τη δράση του Καπετάν Ζαχαριά, χαρακτηρίζοντάς τον ως τον «Πρόδρομο της Ελληνικής Επανάστασης» και δάσκαλο του κλεφτοπολέμου για μετέπειτα ήρωες, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Νικηταράς. Όπως υπογράμμισε, η στρατηγική του αποτέλεσε τη «Σχολή Ευελπίδων του 1821», ενώ η μνήμη του, μετά την άνανδρη δολοφονία του το 1804, διατηρήθηκε ζωντανή μέσα από τη δημοτική ποίηση, μετατρέποντάς τον σε διαχρονικό σύμβολο της αδούλωτης Πελοποννήσου.
Η ιστορική αναδρομή πλαισιώθηκε αρμονικά από παραδοσιακούς χορούς από τις συμμετέχουσες χορευτικές ομάδες και από αυθεντικά δημοτικά τραγούδια της κλεφτουριάς. Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η απόδοση των τραγουδιών από τον Κυριάκο Στρίφα και τη μουσική του ομάδα, οι οποίοι «μίλησαν την αυθεντική γλώσσα των δημοτικών τραγουδιών», αποτίοντας τον ελάχιστο φόρο τιμής στον μεγάλο Λάκωνα αγωνιστή.
Το προφίλ του Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη
από τον Σύλλογο Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτη
Ο καπετάν Ζαχαριάς γεννήθηκε το 1759 και το πραγματικό του όνομα ήταν Ζαχαρίας Παντελάκος. Η οικογένειά του έφτασε στη Μπαρμπίτσα από τη Μάνη, όπου βρήκε καταφύγιο κατά την Τουρκοκρατία. Από νεαρό παιδί ακόμα κατατάχθηκε στο σώμα των Αρματολών για να εκδικηθεί τον φόνο του πατέρα του και του αδελφού του. Στα 18 του χρόνια συγκρότησε δική του ομάδα και η φήμη του εδραιώθηκε στην κοινή συνείδηση μετά τη μάχη του Σάλεσι το 1781. Το σώμα των κλεφτών του πλαισίωσαν και μεγάλα ονόματα, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Νικηταράς, ακόμη και Ρουμελιώτες κλέφτες, όπως ο πατέρας του Οδυσσέα Ανδρούτσου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι Τούρκοι διόρισαν τον Ζαχαριά «ζαμπίτη», δηλαδή αστυνομικό επόπτη όλης της Πελοποννήσου. Με το νέο του αξίωμα ενίσχυε τους αρματολούς λέγοντας: «Οσό να μπορέσωμεν να σηκώσωμεν τον τόπον… να γλυτώσωμεν την πατρίδα». Ο Μπαρμπιτσιώτης προσπάθησε να ενώσει τους αρματολούς της Ελλάδας εναντίον των Τούρκων και τα ηρωικά του κατορθώματα πέρασαν στην περιοχή του θρύλου και στο δημοτικό τραγούδι.
Ο Ζαχαριάς Μπαρμπιτσιώτης δολοφονήθηκε στις 20 Ιουλίου 1804 στο χωριό Τσέρια της Μεσσηνιακής Μάνης, από άνθρωπο του Διονύσιου Μούρτζινου, στον πύργο του κουμπάρου του, Κουκέα. Ως δικαιολογία δόθηκε ότι ο καπετάν Ζαχαριάς είχε κλέψει την Ειρήνη, κόρη του Μούρτζινου. Ωστόσο, το πιο πιθανό είναι να επρόκειτο για πλεκτάνη των Οθωμανών, που ήθελαν να βγάλουν από τη μέση τον υπ' αριθμόν ένα κίνδυνο και φυσικό ηγέτη της Επανάστασης στον Μωριά. Το κεφάλι του καπετάνιου κατέληξε πεσκέσι στον Μόρα Βαλεσή της Τριπολιτσάς. Έτσι, με αυτό το άδοξο τέλος, δεν κατάφερε να ζήσει και να συμμετάσχει στην Ελληνική Επανάσταση που θα ξεσπούσε λίγα χρόνια αργότερα, στην οποία θα είχε αδιαμφισβήτητα πρωταγωνιστικό ρόλο.
| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.
